جمعه 5 اردیبهشت 1382

پايان عصر آلترناتيو


جامعه نو شماره 15
از آغاز هزاره سوم انتظار مي رفت دوران نويني در تاريخ آغاز شود و جهان به گونه اي ديگر ورق بخورد. با وقوع حادثه يازده سپتامبر به نظر مي آمد اين تحول رخ داده است اما يازده سپتامبر و پيامد آن در سرنگوني حكومت طالبان در افغانستان همه اين تحول نبود. اكنون با جنگ آمريكا و انگليس عليه عراق مي توان گفت هزاره جديدي آغاز گرديده است.

گرچه اين جنگ در امتداد واقعه يازده سپتامبر و افغانستان بود اما مكمل و معنابخش دوران نوين زندگي انسان ها به شمار مي آيد. جنگ اخير عليه رژيم ديكتاتوري صدام حسين، نظام حقوقي و سياست بين الملل، مفاهيم و نظريات علم سياست و آموزه هاي نظامي و جنگي را به كلي دگرگون ساخت و حتي روال عادي تحولات سياسي درون جوامع را هم دستخوش وضعيت تازه اي كرد. تا ديروز يكي از اركان دگرگوني هاي سياسي پيدايش «آلترناتيو» بود. رژيم هاي استبدادي راه و راز بقاي خويش را در جلوگيري از پيدايش آلترناتيو مي دانستند و هر شخصيت يا نيروي سياسي كه شانس رشد كردن و محور شدن را پيدا مي كرد به سرعت سركوب مي شد. تحليل عناصر امنيتي در اين نوع رژيم ها چنين بود كه مادامي كه آلترناتيو شكل نگيرد نارضايتي عمومي هر اندازه گسترده باشد نمي تواند تهديد بالفعل و جدي اي براي نظام سياسي باشد. به همين دليل بود كه صدام حسين حتي برخي نزديكان خويش را به صرف اين احتمال كه ممكن است سوداي جانشيني او را داشته باشند به قتل رساند.

قدرت هاي بيگانه نيز همواره در جست وجوي شناسايي آلترناتيوها بودند و اينكه كدام يك، از پايگاه بيشتري براي تصرف قدرت در آينده برخوردارند و از كدام نيرو بايد حمايت كنند. تا آلترناتيوي شكل نگرفته بود قدرت هاي خارجي هم درباره آينده آن كشور و مناسبات خويش دچار ابهام بودند. براي نخستين بار اين رسم جهان معاصر برافتاد. در كشوري چون عراق عليرغم آنكه گروه هاي معارض وجود داشتند، آمريكا و متحدين آن بدون توجه يا نياز به اينكه آلترناتيوي در عراق براي رژيم صدام حسين وجود دارد يا نه به اين كشور لشكركشي كردند و رژيم آن را سرنگون ساختند. آنها تصور كردند كه در صورت ضرورت مي توان هر شهروند عراقي كه مورد اعتماد آمريكايي هاست ولو آنكه فردي ناشناخته باشد را به كار گمارد ولي حتي اين گزينه هم اجرا نشد و آلترناتيو را خودشان آوردند و يك ژنرال آمريكايي را به عنوان حاكم موقت عراق برگزيدند. اين رفتار پيام بسيار مهمي داشت. آنها مي خواهند بگويند كه نيروهاي آلترناتيو اگر مماشات، اختلاف و. . . داشته باشند نيازي به آنان نخواهدبود و از يك ژنرال آمريكايي استفاده خواهند كرد. آنها دست نشاندگي به عريان ترين شكل را مي خواهند. آمريكايي ها دريافته اند كه محصول طبيعي سركوب داخلي، بيگانه گزيني است و در جوامع غيردموكراتيك مي توان بر موج نارضايتي ها سوار شد و با سكوت يا رضايت مردم مواجه گرديد. حذف آلترناتيو از نظريه ها و سناريوهاي سياسي را مي توان از تحولات بسيار مهم آغاز هزاره سوم برشمرد.

يكي ديگر از اركان قدرت، نيروي نظامي بود. جنگ عراق نشان داد كه در هزاره سوم ارتش و قواي مسلح به صورت سنتي به تاريخ پيوسته است. تا همين ديروز اين تصور سنتي وجود داشت كه با تقويت ارتش مي توان در برابر هر تهديد خارجي ايستاد، اين تصور وجود داشت كه اگر ارتش عراق مقاومت كند آمريكا شكست خواهد خورد. حتي يك روز پس از سقوط بغداد، كره شمالي اعلام كرد تنها راه مقابله با آمريكا تقويت ارتش و داشتن يك نيروي مسلح قدرتمند است. جنگ عليه عراق واقعيت ديگري را نشان داد. آنچه در عراق روي داد يك جنگ تمام عيار تكنولوژيك بود كه با همه جنگ هاي ديگر تفاوت داشت. مقايسه بايد ميان دو پديده همجنس صورت گيرد اما تهاجم به عراق از جنس ديگري بود. پس از اجراي جنگ واقعي به وسيله پيشرفته ترين تكنولوژي ها، ارتش به ميدان مي آيد و استقرار مي يابد. بمب هاي هوشمند چنان دقيق به اهداف مورد نظر اصابت مي كنند كه شهروندان با خيالي آسوده مسير آنها را در آسمان نظاره مي كنند و مي دانند كه قرار نيست بر سر آنان ببارد. دقت آنها چنان است كه سيصد موشك كروز در بغداد به گفته سعيدالصحاف وزير اطلاع رساني صدام تنها سه كشته برجاي گذاشت. بمب هاي الكتروني كه سيستم هاي مخابراتي و راديويي را از كار مي اندازد بدون اينكه تلفات انساني داشته باشد، بمب هاي خواب آور، رهگيري ماهواره اي و. . . اينك سرنوشت جنگ ها را نه نيروهاي مسلح و تعداد آنها بلكه تكنولوژي هاي پيچيده و پيشرفته متكي به انفورماتيك و رايانه ها تعيين مي كنند. با دموكراسي مي توان وحدت و همگرايي ملي و تفاهم دولت ـ ملت را ايجاد كرد و بهانه را از قول بيگانه گرفت و همچنين شور و نشاط لازم براي بالندگي اقتصادي و علمي را فراهم ساخت تا هماوردي در هزاره سوم ميسر شود. جنگ آمريكا و انگليس عليه عراق و سقوط بغداد تنها پس از 20 روز، به نوشته روزنامه يوميوري چاپ ژاپن موجب بهت و شوك مردم خاورميانه شد به ويژه آنكه ارتش عراق نيرومندترين و مجهزترين ارتش هاي خاورميانه بود. اين جنگ يكي از رويدادهاي كم سابقه و بلكه بي سابقه در جهان بود كه از نيمكره ديگري به سرزميني در نيمكره ديگر زمين لشكركشي كنند و درمدت كوتاهي آن را دگرگون سازند و سبب بهت جهانيان شوند به ويژه آنكه مهاجمان با شادماني و استقبال مردم كشور مورد تهاجم روبه رو گرديده اند. بيزاري مردم يا فقط بخش مهمي از مردم نسبت به حكومت مي تواند بي نيازي از آلترناتيو را توجيه كند و سرعت فروپاشي يك رژيم نظامي و مسلح را برتري تكنولوژي.





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 April 2017 [2]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1127 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.