جمعه 2 آبان 1382

آماري از زندانيان

زندانياني كه فراموش شده‌اند
مجله جامعه‌نو، شماره 20، آبان 82
روزنامه شرق، 2/8/82

چند سال است كه مسئله زندان و زنداني به ويژه از نوع عقيدتي، سياسي، مطبوعاتي به موضوع اصلي رسانه‌ها و كشمكش‌ جناح‌هاي سياسي مبدل شده و در هفته هاي اخير اوج گرفته است. اما در حالي پيرامون زندانيان سياسي و مطبوعاتي بحث و مشاجره مي‌شود كه حتي از آمار دقيق آنها هيچگونه اطلاعي در دست نيست و چند زنداني كه همفكرانشان بيش از سايرين تريبون و رسانه در اختيار دارند بيش از همه مطرح مي‌شوند.


ترديدي نيست كه عوامل ديگري چون شأن و شخصيت برخي زندانيان و فزوني وزن علمي يا سياسي و اجتماعي‌شان در اين برجستگي بسيار موثر بوده چرا كه همه زندانيان از منزلت و شأن يكساني برخوردار نيستند و برخي شناخته شده‌تر و موثر‌تر بوده‌اند. اما التفات به اين تفاوت‌ها فقط در مقامي معنا دارد كه سخن از شأن و شخصيت آنان باشد. آنجا كه بحث دفاع از حقوق زندانيان مطرح مي‌شود همگي يكسان هستند و با يك چشم بايد به آنها نگريسته شود.
نكته قابل انتقاد اين است كه به دليل
1 – مرزبندي‌هاي ايدئولوژيك.
2 – به دلايل رفاقتي.
3 – به دليل اين كه اصلاح‌طالبان از اسامي و هويت همه زندانيان اطلاع نداشته‌اند.
4 – به دليل اين كه حساسيت و توجه لازم را براي شناسايي آنها نورزيده‌اند نام برخي از آنها مغفول مانده است.
البته در مواردي كه نام زندانياني اصولاً مطرح نشده قصور و تقصيري متوجه اصلاح‌گرايان نيست اما اگر نام افرادي در ايام محاكمه يا محكوميت اعلام شد و سپس به نسيان سپرده شد ناشي از عدم حساسيت لازم و كافي اصحاب رسانه‌ها و اصلاح‌طلبان بوده است.
هر چند اگر گفته شود كه افراد شاخص به دليل موقعيت اجتماعي كه داشته‌اند كانون توجه قرار گرفته‌اند سخني به صواب و منطقي است اما از اين نكته هم نمي‌تـوان چشم پوشيد كه در ميان چهره‌هاي شاخص نيز تبعيض‌هايي روا شده است.
طرح انتقاد مذكور بيانگر اين ويژگي اصلاح‌طلبي است كه «انتقاد از خود» را سرلوحه عمل اجتماعي خويش مي‌دانند و به ترميم و اصلاح‌ اشتباهات خويش مي‌پردازند.
در عين حال يكي از مهم‌ترين دلايل آن چه گفته شد نيز فقدان يك NGO به صورت نهادي مدني و غير سياسي ويژه زندانيان است كه وظيفه گردآوري اطلاعات را نيز بر عهده دارند. در اين ديار هر جماعتي سازمان و متولي خاص خود را دارند و حتي متكديان نيز متولي و مرجع رسيدگي دارند اما تنها جماعتي كه هنوز مرجع و نهاد مستقل و قانوني و فعالي در خصوص آن پديد نيامده زندانيان هستند. زندانياني كه حتي در امور حقوقي، صنفي، خدماتي و خانوادگي نيازمند حمايت و رسيدگي‌اند و يا اين كه اساساً بايد در آغاز فهرستي از آنها كه در غربت و فراموشي و بي‌خبري زنداني هستند فراهم آيد و سپس به امور آنها رسيدگي شود.
يك زنداني بازمانده از وقايع 18 تير 78 كه نخست محكوم به اعدام شد و نام او در رسانه‌ها اعلام گرديد و سپس محكوميت‌اش به 15 سال تقليل يافت، از فرط بيماري چنان وضعيت نگران‌كننده‌اي مي‌يابد و خطر جاني او را تهديد مي‌كند كه حتي دادگاه انقلاب با وجود سختگيري‌هايش نسبت به اين دسته از زندانيان اعلام مي‌كند كه زنداني مي‌تواند با پرداخت يك وثيقه ده ميليون توماني پس از 5 سال حبس آزاد شود اما خانواده او حتي قادر به تأمين اين مقدار وثيقه نيستند.
آيا نبايد نهادي براي پيگيري اين قبيل امور وجود داشته باشد؟ برخي از زندانيان نيازمند مشاوره و يا حمايت حقوقي هستند و برخي نيازمند كتاب و نشريه و امكانات رفاهي و برخي نيازمند تأمين خانواده كه قهراً سبب آرامش روحي و رواني زنداني خواهد شد.
نخستين گام براي تأسيس يك NGO، فراهم آوردن فهرستي از زندانيان و مشخصات فردي آنهاست. هرچند تأسيس نهاد مورد نظر به صورت فراگير كه در برگيرنده زندانيان عادي و سياسي باشد امري بايسته است اما از آنجا كه در حال حاضر زندانيان مطبوعاتي، سياسي،‌ عقيدتي از نظر وجدان عمومي بي‌گناه تلقي شده و كانون توجهات داخلي و بين‌المللي قرار گرفته‌اند، در وهله اول مبادرت به شناسايي آن‌ها شده است. نگارنده چندي پيش در جلسه افطاري جبهه مشاركت به مناسبت روزه سياسي در حمايت از حقوق زندانيان، تعداد افرادي را كه فقط در زندان‌هاي تهران شناسايي شده‌اند 39 تن اعلام كرد. پس از آن تعدادي از افراد آزاد شده‌اند و آمار كنوني به 37 زنداني رسيده است.
در عرف حقوقي جهان امروز جرم سياسي بسته به كشورهاي متفاوت تعاريف و مصاديق متفاوتي دارد. در جوامعي چون آمريكا و اروپا كه آزادي بيان تضمين شده است و هيچ كس را به خاطر عقايد و مواضع سياسي خود هرچند راديكال باشد زنداني نمي‌كنند، جرم سياسي و زنداني به دليل افكار و عقايد وجود ندارد و مجرم سياسي كسي است كه اقدام عملي و مسلحانه عليه نظام مستقر انجام دهد.
اما در ايران، افرادي كه در ارتباط با گروه‌هاي مسلح و برانداز محكوم شوند منتسب به گروه تروريستي هستند و جرم آنها مصداق جرم سياسي به شمار نمي‌آيد و زنداني سياسي كسي است كه به خاطر عقايد و يا مواضع سياسي‌اش محكوم شده و لزوماً مجرم نيست.
بنابر آن چه گذشت در اين نوشتار زندانيان غير عادي يا سياسي را دو دسته مي‌كنيم:
1- آنها كه در ارتباط با فعاليت‌هاي خشونت‌آميز و تروريستي محكوم شده‌اند و به عبارت ديگر جزو اپوزيسيون غير قانوني محسوب مي‌شوند و به روش مسلحانه عمل مي‌كنند. تعداد كل اين دسته از زندانيان در كشور به صورت تخميني در حدود پنجاه تن است.
2- آنان كه به خاطر افكار و عقايد خود محكوم شده و يا در تظاهرات سياسي دستگير گرديده‌اند.
واقعيت اين است كه در همه جهان ميان اين دو دسته تمايز نهاده و از دسته دوم دفاع مي‌كنند. ولي از عمل دسته نخست حتي در جوامع دموكراتيك دفاع نكرده و فقط از حقوق آنها دفاع مي‌كنند، همان‌طور كه در قانون اساسي ايران براي مجرمين نيز حقوقي را در نظر گرفته و اجازه بي‌احترامي و هتك حيثيت آنان را نمي‌دهد.
جدول زير بيان‌گر آن عده از زندانيان دسته دوم است كه تاكنون فقط در زندان‌هاي تهران‌شناسايي شده‌اند و محتمل است هنوز افرادي از قلم افتاده باشند.
پيش از ارائه آمار زندانيان، يادآوري مي‌شود كه طي چند ماه اخير تعدادي از بازداشت شدگان و محكومان سياسي مطبوعاتي يا با تبديل قرار بازداشت به وثيقه و يا با اتمام دوره محكوميت خويش آزاد شده‌اند. نام اين افراد به شرح زير است:
1- خليل رستمخاني، مترجم و روزنامه‌نگار محكوم به 8 سال زندان با تبديل قرار به وثيقه.
2- احمد زيدآبادي، نويسنده و روزنامه‌نگار.
3- محسن سازگارا، فعال سياسي و روزنامه‌نگار.
4- سعيد رضوي فقيه، ‌روزنامه‌نگار.
5- مهدي بني عامريان، ‌دانشجو.
6- خسرو امير حسيني، روزنامه‌نگار در مردادماه پس از يك هفته بازداشت آزاد شد.
7- سيمين قذاقي، بازداشتي وقايع تير 82 در زندان قزوين.
8- ابوالقاسم گلباف، مدير مسئول مجله گزارش پس از حدود دو ماه در 19/7/82 آزاد شد.
9- اسماعيل جمشيدي،‌ نويسنده و روزنامه‌نگار از 18 تير 82 تا اواسط شهريور.
10- امير طيراني، روزنامه‌نگار.
11- علي صادقي.
12- محمد رضايي.
13- علي رحمتي نژاد.
14- ميكائيل عظيمي.
15- مهدي اميني‌زاده.
نفرات 11 تا 15 دانشجو ونفر دهم از نيروهاي ملي مذهبي بودند كه خرداد 82 بازداشت و سه شنبه 25/6/82 آزاد شدند.
16 – علي سرمدي.
17 – سعيد كلانك.
18 – اسد شقاقي.
19 – محمد احمدي.
20 – فراهاني.
21 – سعيد متين‌پور.

براي مشاهده جدول زندانيان سياسي، عقيدتي و مطبوعاتي اينجا را کليک کنيد:Download file





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 May 2017 [5]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1133 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.