شنبه 2 خرداد 1383

حضور هيات منصفه در دادگاه‌هاي جنايي و براي صدور حكم قصاص الزامي است


خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران- ‌٠٢/٠٣/١٣٨٣
سرويس فقه و حقوق - حقوق سياسي
عمادالدين باقي با اعتقاد بر عدم تضاد ميان حقوق بشر و موازين اسلامي در خصوص مجازات مرگ، با تقرير مقاله‌اي به لزوم حضور هيات منصفه در دادگاههاي جنايي و اجرايي قصاص تاكيد مي‌كند.
وي در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با اشاره به اينكه مقاله‌ي «حقوق بشر، اعدام و قصاص» - كه پژوهشي پيرامون بررسي امكان موارد لغو مجازات اعدام در شريعت و قوانين ايران است - را براي ارائه به كنفرانس با عنوان «بررسي مسائل داخلي ايران» ‌در دانشگاه استن‌فورد آمريكا به تحرير درآورده است، افزود: از آنجا كه وزارت امور خارجه آمريكا (از طريق سفارتخانه‌ي اين كشور در دوبي) به موقع ويزي مرا اصادر نكرد، عملا از حضور در آن كنفرانس بازماندم.

باقي در مقاله‌ا‌ي با عنوان ”حقوق بشر، اعدام و قصاص“ :
حضور هيات منصفه در دادگاه‌هاي جنايي و براي صدور حكم قصاص الزامي است

خبرگزاري دانشجويان ايران - تهران- ‌٠٢/٠٣/١٣٨٣
سرويس فقه و حقوق - حقوق سياسي
عمادالدين باقي با اعتقاد بر عدم تضاد ميان حقوق بشر و موازين اسلامي در خصوص مجازات مرگ، با تقرير مقاله‌اي به لزوم حضور هيات منصفه در دادگاههاي جنايي و اجرايي قصاص تاكيد مي‌كند.
وي در گفت‌وگو با خبرنگار حقوقي خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، با اشاره به اينكه مقاله‌ي «حقوق بشر، اعدام و قصاص» - كه پژوهشي پيرامون بررسي امكان موارد لغو مجازات اعدام در شريعت و قوانين ايران است - را براي ارائه به كنفرانس با عنوان «بررسي مسائل داخلي ايران» ‌در دانشگاه استن‌فورد آمريكا به تحرير درآورده است، افزود: از آنجا كه وزارت امور خارجه آمريكا (از طريق سفارتخانه‌ي اين كشور در دوبي) به موقع ويزي مرا اصادر نكرد، عملا از حضور در آن كنفرانس بازماندم.
باقي با اشاره به اينكه خلاصه‌ي اين مقاله از سوي دكتر عباسي ميلاني، مدير برگزاري كنفرانس مذكور، قرائت مي‌شود، متن مقاله را در اختيار خبرگزاري دانشجويان ايران قرار داد كه خلاصه‌اي از آن را در ادامه مي‌خوانيد:
وي در مقدمه‌ي اين مقاله با اشاره به ضرورت مجازات مجرمان ديد گاه هاي خود درمتفاوت دانستن اعدام و قصاص را بررسي كرده است
باقي همچنين به پذيرش مشروط اعلاميه جهاني حقوق بشر از سوي كشورهاي اسلامي به علت تناقض برخي از مفاد اين اعلاميه با احكام منصوص و آيات قرآن كريم اشاره مي‌كند و متذكر مي‌شود كه چالش ميان جهان غرب و كشورهاي اسلامي در حقوق بشر ژرف‌تر خواهد شد.
اين پژوهشگر هدفش از ارائه اين مقاله را پاسخ به اين پرسش دانسته كه با توجه به سيماي بعضا منفي و خشني كه از دين اسلام و فرهنگ شرق در دنياي غرب ارائه مي‌گردد؛ «آيا انعطاف‌ناپذيري در اجراي مجازات اعدام توجيه‌پذير است و آيا انعطاف‌پذيري، تعارضي ميان دين و تمدن مي‌آفريند يا نه؟».
باقي با تاكيد بر اينكه مقاله‌اش داعيه نفي مطلق مجازات مرگ را در آموزه‌هاي ديني ندارد، آن را قائل به تفصيل مي‌خواند و با تفاوت قائل شدن ميان اعدام و قصاص، با طرح پرسش هايي پيرامون مجازات اعدام ،به دفاع از قصاص محدود و مشروط با تاكيد و ترجيح عفو در قصاص مي‌پردازد. او معتقد است كه پس از طي تمامي مراحل و رعايت ساير شرايط محدود كننده ي مجازات قصاص، اجراي قصاص در قتل نفس عمدي مجاز است
اين پژوهشگر قصاص را امري جايز و نه واجب تعييني مي‌داند كه قابل جايگزيني با ديه يا عفو است و مي‌افزايد كه براي حل تعارض با دين و قوانين جاري ايران دو روش رامي توان به كار بست: روش «حلي يا بنيان‌كني» و روش «تضييقي يا فرسايشي».
باقي با بيان اينكه هر راهكاري بايد در چارچوب فرهنگ ديني، امكانات بومي جوامع صورت گيرد وگرنه پيامدهايي نامطلوب و حتي معكوس به بار خواهد آورد، مي‌افزايد: اگرچه هر دو روش فوق مفيد و ممكن هستند ولي در شرايط كنوني ايران و كشورهاي اسلامي ديگر ،روش دوم عليرغم اينكه دشوارتر است ولي عملي‌تر و علمي‌تر مي‌نماياند.
باقي در تحليل روشهاي مذكور اظهار مي كند: منظور از روش «حلي يا بنيان‌كني» آن است كه اگرچه مجازات مرگ در شريعت اسلام معتبر و ماندگار است ولي اجراي آن در شرايطي قابل تعويق و تعطيل است. همچنانكه برخي آيات عظام از جمله علامه حلي و آيت‌الله خوانساري بر اين باورند كه حدود و قصاص منحصر به عصر امام معصوم (ع)است. امام خميني (ره) نيز معتقد بودند كه«حكومت شرعي مي‌تواند احكام اوليه و فروع دين را بنا بر مصلحت تعطيل كند». آيت‌الله منتظري نيز معتقد است كه از باب تزاحم و تبعيت احكام از مصالح و مفاسد، اگر در روزگار كنوني اجراي مجازات مرگ به مشوه شدن سيماي دين بينجامد، تعطيل آن واجب است و در نهايت اينكه ايران اعلاميه حقوق بشر را پذيرفته است.
به گفته‌ي وي؛ روش «تضييقي يا فرسايشي» نيز مبتني بر آن است كه؛ اگرچه اسلام در ابتدا براي معدودي از قوانين جاري درجامعه ي عرب ، حكمي نداد ولي با روش «تدريجي» و «تضييقي» به سوي تضعيف و سرانجام لغو آن رفت. اين در حالي است كه شريعت اسلام گامي متعالي‌تر از مذاهب يهود و سنن اعراب برداشته و انحصار مجازات در قصاص را لغو كرده و تاكيد بر عفو را بدان مي‌افزايد و مجازات مرگ را در بسياري موارد روا نمي‌شمارد.
او در ادامه به بيان تدريجي قبح شرب خمر و برده‌داري در آيات قرآن كريم مي‌پردازد و آيات منسوخ در اين دو زمينه را برمي‌شمارد و مي‌افزايد: اگرچه قرآن از يك‌سو قصاص را تجويز مي‌كند ولي از سوي ديگر عفو را مورد تاكيد قرار مي‌دهد كه نوعي روش تضييقي است.
اومي گويد برداشت من از قرآن كريم آن است كه قتل يك انسان يك امر اجتماعي تلقي مي شود ودر امرمجازات به مشاركت جامعه به همراه ولي‌دم و قاضي در تشخيص جرم و مجازات صراحت دارد و همچنين بر اساس وسواس و دقت در امور مرتبط با جان انسانها؛ حضور هيات منصفه در دادگاههاي جنايي و اجراي قصاص را الزامي مي‌خواند و با گله‌مندي از اينكه در قوانين ايران اشاره‌اي به حضور هيات منصفه در بررسي جرائم عادي نشده، نسبت به عدم رعايت و ناديده انگاشتن اصل 168 قانون اساسي مبني بر حضور هيات منصفه در بررسي جرائم سياسي و مطبوعاتي اظهار تاسف مي‌كند.
باقي در پايان مقاله‌اش اينگونه نتيجه مي‌گيرد كه ميان حقوق بشر و اسلام در خصوص مجازات مرگ تضادي وجود ندارد، مضاف بر اين كه در روزگاري كه پاراديم حقوق بشر و برتري انسان بر عقيده وجود نداشت؛ آيين اسلام، حقوق بشر را بيش از تمام هنجارهاي دوران ظهور خويش رعايت كرده و مباني و اصول آن با موازين حقوق بشر سازگار است.
گفتني است در اين كنفرانس حسين بشيريه، سيمين دانشور، عليرضا رجايي، اعظم طالقاني و حميد احمدي نيز مقالاتي را قرائت خواهند كرد.





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2017 [1]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1156 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.