یکشنبه 6 دی 1383

دو پرسش واره تاريخي

اخيرا در جريان مجادلات قلمي درباره مساله رفراندوم مقاله‌اي از نيما راشدان در پاسخ به عيسي سخرخيز بر روي سايت گويا منتشر شده است كه در آن با استناد به يك كتاب اتهاماتي را متوجه عبدالله نوري و شريعتي اردستاني كرده است.
نوشته او حاوي دو نكته اصلي است: 1 ـ آمار قربانيان انقلاب به نقل از كتاب بررسي انقلاب ايران به قلم عمادالدين باقي و مقايسه آن با پس از انقلاب. 2 ـ بيان اين پاراگراف كه: «همه ما به عبدالله نوري افتخار مي‌كنيم. اما اگر قرار به مرزبندي تاريخي شد‏‏‎ گذشته ... سياسي همه و همه و نه فقط داريوش همايون و شاهين فاطمي را بايستي كه هوا كرد سند پايين متن صورت جلسه اي است با امضاي حجت الاسلام عبدالله نوري و شريعتي اردستاني كه توسط آيت الله منتظري منتشر شده است (به نقل از كتاب واقعيت‌ها و قضاوت‌ها) اگر خاطرتان نيست يادآوري مي كنم كه آقايان قرار بود نيروي مخفي حافظ ولايت فقيه تشكيل دهند و بند پنج اسا‌سنامه آن لغت به لغت اينگونه بود:
واحد اطلاعات و تحقيقات وظيفه دارد كليه عوامل ضد انقلاب و جاسوسهاي بين المللي را شناسايي و براي هركدام تشكيل پرونده دهد و درصورت نداشتن مدرك و محرز بودن خطرناكي آنان – آنها را ربوده و اعدام نمايد.
آقايان و خانمها توجه كنيد در صورت نداشتن مدرك آنها را ربوده و اعدام نمايد حالا بفرماييد اگر قرار به مرز بندي تاريخي باشد بايد با عبدالله نوري مرز جنايت بست يا با رضا پهلوي؟»
در پي انتشار اين مقاله ابهاماتي پديد آمد و پرسش‌هايي مطرح شد. عمادالدين باقي نويسنده و پژوهنده تاريخ درباره اين سند و نيز برخي اشارات درباره تحقيقات تاريخي به اين شبهه جواب داده است، كه درپي مي‌آيد.

سايت رويداد

تمايز دو نگاه به آمار قربانيان انقلاب
يكم: در كتاب بررسي انقلاب ايران، فقره اي ذيل عنوان آمار قربانيان انقلاب آمده است. حاصل هفت صفحه اي كه در اين باب آمده اين است كه جمع كليه كساني كه در فاصله پانزده ساله 15 خرداد 1342 تا 22 بهمن 1357 در تظاهرات خياباني يا در نبردهاي چريكي كشته و يا در زندان‌ها اعدام شده‌اند 3164 تن است. بيان اين آمار مقاصد گفته و ناگفته فراواني داشت كه از آن ميان دو مقصد مغفول واقع شده‌اند.
يكي اينكه داده‌هاي سابق الذكر بيانگر اين است كه انقلاب ايران نسبت به ساير انقلابات كلاسيك، انقلابي خشونت‌بار نبود به ويژه اگر تلفات نبردهاي چريكي را از آن بكاهيم كه عمدتا روش سازمان‌هاي چپ و خارج از مشي و مرام انقلاب اسلامي بود.
دو ديگر آنكه برخي از اصحاب قلم و نظر با مقايسه آمار قربانيان پيش و پس از انقلاب در مقام تبرئه يا تلطيف چهره يكي از طرفهاي قياس برآمده‌اند.
در اينجا بايسته است دو نگاه سياسي و حقوق بشري را از يكديگر متمايز كنيم. در نگاه سياسي كميت كشته‌شدگان معيار قرار مي‌گيرد تا آنكه كمتر كشته است موجه‌تر و وجيه‌تر جلوه كند اما نگاه حقوق بشري كميت گرا‌ نيست. چنانكه در پايان مبحث آمار قربانيان انقلاب در همان كتاب آورده‌ام:« نبايد فراموش كرد كه كمي و بيشي آمار قربانيان هيچ تغييري در اين اصل به وجود نمي‌آورد كه كشتن يك بي‌گناه نيز برابر با كشتن همه مردم است چنانكه اگر هر كس، نفسي را حيات بخشد مانند آن است كه همه مردم را حيات بخشيده است.»
بنابراين جنايت، جنايت‌ است چه يك تن چه بيشتر. تنها مي‌توان يكي را قبيح و ديگري را قبيح‌تر خواند و گرنه از اينكه يكي كمتر و يكي بيشتر كشته است نمي‌توان برائت يا مروت يا مقبوليت آنكه كمتر جنايت كرده است را نتيجه گرفت. حتي كشتن يك بيگناه نيز توجيه بردار نيست. به اين موضوع بايد از زاويه كرامت انسان نگريست نه از زاويه سياست.
كارنامه پنجاه سال حكومت پهلوي را نمي‌توان با چنين قياسي سفيد كرد. شهيداني چون مدرس و كريم‌ پورشيرازي و دكتر فاطمي و هزاران قرباني ديگر در اين پنجاه سال و شكنجه و زندان و اعدام در اين نيم قرن را نمي‌توان ناديده گرفت. همان سازمان‌هاي حقوق بشري كه امروز گزارش‌هايشان درباره ايران مرجع مخالفان قرار مي‌گيرد در آن سالها نيز خبرهاي تكان دهنده درباره نقض حقوق بشر در ايران داده‌اند. طرفه اينكه برخي نيروها در جمهوري اسلامي نيز كه در روزگار پهلوي گزارش‌هاي نهادهاي بين‌المللي حقوق بشر را مي‌ستودند، خرسند مي‌شدند و به آن استناد مي‌كردند و عين حقيقت نه آلوده به سياست مي‌پنداشتند امروز كه آنرا به سود خويش نمي‌دانند، دسيسه سياسي مي‌خوانند. گويي دو نيروي مخالف دو روي يك سكه‌اند و موقعيت و منافع سياسي آنها اصل است و حقوق بشر متغير تابع.
تاريخ پنجاه سال سلطه، خفقان، زندان و شكنجه را بازمانده آن خاندان (فرزند محمدرضا پهلوي) نيز امروز انكار نمي‌ورزد. كرامت انسان را به پاي سياست ذبح نكنيم و كميت‌ جنايت را را معيار سنجش جنايت قرار ندهيم. جنايت جنايت است، چه يك تن چه بيشتر .

دوم: يك لحظه از يك تاريخ:
در خلال چند سطر از پاراگرافي كه درباره آقاي عبدالله نوري آمده، چند خطا رخ داده است:
1 ـ ادعا شده كه عبارت منقول را آيت الله منتظري گفته‌اند در حاليكه عبارت نقل شده از كتاب واقعيت ها و قضاوت‌ها است كه «داراي نويسنده يا نويسندگان» ديگري بوده و عبارت مورد استناد هيچ ارتباطي به آيت الله منتظري ندارد چنانكه دفتر ايشان نيز طي تكذيبيه‌اي متذكر همين نكته شده‌اند.

2ـ گفته شده كه متن مورد استناد يك صورت جلسه است كه به امضاي آقايان عبدالله نوري و شريعتي اردستاني رسيده. در حالي كه در كتاب ياد شده چنين صورتجلسه و امضاهايي يافت نمي‌شود.
3 ـ آقاي عبدالله نوري قاطعانه اظهار مي‌دارند كه هرگز در چنان جلسه‌اي و در تنظيم و تدوين چنان اساسنامه‌اي يا هر اساسنامه ديگري با افراد نامبرده شركت نداشته‌ و آن را مجعول مي‌خوانند.
4 ـ نگارنده در ادامه بررسي و جستجوهاي خويش با افراد ديگر نيز در اين زمينه گفتگو كرده و اين موضوع را بيش از پيش مي‌كاود و حاصل اين كاوش را در اختيار جويندگان مي‌نهد.
بنابراين روا نيست بر اساس مستنداتي كه هنوز پژوهش كافي پيرامون آن صورت نگرفته است مبادرت به صدور احكامي كرد و با چنين حكمي به مقايسه دو رژيم پرداخت و براي تبرئه خاندان پهلوي به مقايسه عملكرد رژيم پهلوي با يك جمله در يك اساسنامه كه اصل و فرع آن قابل اثبات نيست، پرداخت. سزاوار است محكمات را با محكمات رد كرد نه با متشابهات. اين شيوه داوري مشابهت فراواني با داوري‌هاي محاكم مطبوعاتي و سياسي چند ساله اخير دارد كه فاقد وجاهت حقوقي است.

-----------------------------------------------------
1 . دفتر آيت الله منتظري در تاريخ 24/9/83 طي اطلاعيه‌اي با اشاره به مقاله‌اي كه در آن نويسنده كتاب واقعيت و قضات را آيت الله منتظري خوانده توضيح داده است:
از آن جا كه مطلب نقل شده به استناد كتاب واقعيت‌ها و قضاوت‌ها و آيت‌الله منتظري نويسنده و كتاب قلمداد شده است لازم به ذكر است كه ايشان نويسنده كتاب مزبور نمي‌باشند و لذا مسئوليت مطالب مندرج در كتاب بعهده نويسنده و يا نويسندگان آن مي‌باشد.




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 November 2017 [3]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1153 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.