جمعه 7 اسفند 1383

محدوديتهاى سازمانهاى حقوق بشري ومدنى‌ براى فعاليت و رشد

راديو المانDWجمعه7/12/1383 برابر با25/2/2005
مصاحبه‌گر: كيواندخت قهارى
سازمانهاى حقوق بشر وشهروندى در ايران پايه‌هاى رشد فرهنگ دموكراتيك‌اند. با سازمانهايى چون”انجمن دفاع از حقوق زندانيان” است كه فرهنگ حقوق بشر در ايران ميتواند گسترش بيابد. اما در حاليكه گاه زير فشار بين‌المللى به نهادهاي جهانى اجازه رسيدگى به وضعيت حقوق بشر در ايران به صورت محدود داده ميشود، در عمل جلوى كار موثر سازمانهاى حقوق مدنى در ايران گرفته ميشود. صداى آلمان در اين رابطه مصاحبه‌اى دارد با عمادالدين باقى، روزنامه نگار و بنيانگذار سازمان دفاع از حقوق زندانيان.

دويچه‌وله‌: آقاى عمادالدين‌باقى، شما از بنيانگذاران «انجمن دفاع از حقوق زندانيان» هستيد كه در آذر ماه ۱۳۸۲ تاسيس شد. خواهش مى‌كنم نخست به اختصار از هدف‌هاى انجمن براى شنوندگان ما بگوييد.

عماد‌الدين ‌باقى: هدف‌ انجمن همانطور كه در نام انجمن نهفته است و در اساسنامه آن هم ذكر شده، دفاع از حقوق زندانيان است و اين را با روش‌هاى مختلفى مثل كسب اطلاع، ارائه گزارش، صدور بيانيه، نامه‌نگارى با مسئولين، اخذ وكيل براى متهمين و روش‌هاى مختلفى انجام مى‌دهيم. هدف‌هاى بعدى هم در اساسنامه ذكر شده مانند ارائه خدمات فرهنگى به زندانيان، خانواده آنان يا خدمات رفاهي و بهداشتى‌ در حد توان و بضاعت. اما تاكيد اصلى انجمن، بر دفاع از حقوق زندانيان است.

دويچه‌وله‌: آقاى باقى، آيا مقامات دولت ايران به شما اجازه برقرارى ارتباط با زندانيان را مى‌دهند كه شما بخواهيد به اين هدف‌ها برسيد؟

عماد‌الدين‌باقى: متاسفانه به ما چنين اجازه‌اى نمىدهند. حتى به دعوت ما براى شركت در بعضى از نشست‌هاى انجمن، (نشست‌هاى عمومى) هم پاسخ مثبتى ندادند و شايد بيم دارند كه با اين دعوت‌ها يا حتى پاسخ مثبت دادن، اين نهاد را به رسميت بشناسند. حال آنكه وقتى كه يك نهادى توسط جامعه و نيروهاى موثر داخلى، سازمان‌هاى بين‌المللى حقوق بشر به رسميت شناخته شده باشد، آن وقت اين دستگاه‌ها نبايستى خودشان را از چنين اعتبارهايى محروم بكنند و شكاف را بين خودشان و جامعه مدنى بزرگتر بكنند. ضمنا ”سازمان زندان‌ها“ كه دست ما نيست تا ما بتوانيم كارى را مستقيما براى زندانىها انجام بدهيم. لذا ما هدف‌هايى را تعيين كرديم كه پيگيرى اين هدف‌ها وابسته به اذن سازمان زندان‌‌ها و دولت نباشد، يعنى كارهايى كه در قلمرو دخالت و ممانعت آنها قرار نگيرد. مانند همين كارهايى كه قبلا اشاره كردم. مثلا فرض كنيد براى گرفتن وكيل، سازمان زندان‌ها يا هيچ مقامى نمى‌تواند جلوگيرى بكند. اين يك كار كاملا مدنى است كه در اختيار خودمان است. خيلى از كارها هست كه ما مى‌توانيم انجام بدهيم و مستلزم اين نيست كه يك دولتى يا دستگاهى يا نهاد دولتى به ما اجازه بدهد يا ما را از آن محروم بكند.

دويچه‌وله‌: اخيرا مورد اعتصاب غذاى زندانيان سياسى در زندان رجايى‌شهر كرج پيش آمد. از جمله خواست‌هاى زندانيان اين بود كه ميان زندانيان عادى نباشند و شأن آنها به عنوان زندانى سياسى حفظ شود. شما در اين زمينه چه فعاليتى داشتيد و اگر داشتيد با موانعى هم مواجه شديد؟

عماد‌الدين ‌باقى: واقعيت اين است كه ما هيچ كارى نمى‌توانستيم انجام بدهيم و موانع ما همان چيزهايى است كه قبلا هم گفتم. مثلا فرض كنيد، ما وقتى اخبارى از داخل زندان مى‌شنويم بايستى ابتدا تحقيق كنيم و بعد در مورد آن تصميم بگيريم يا موضع‌گيرى كنيم. اما ما قادر به اين كار هم نيستيم. بخاطر اينكه اجازه نمى‌دهند ما به زندان مراجعه كنيم، با زندانى‌ها ملاقات كنيم و آن چه كه در بيرون منتشر شده را از نزديك مورد بررسى قرار دهيم. بنابراين تنها راهى كه برايمان مى‌ماند اين است كه از خانواده‌ها سئوال بكنيم. كمااينكه درجريان اعتصاب زندانيان در رجايى‌شهر از بعضى خانواده‌ها سئوال كرديم يا وكيل يكى از زندانى‌ها را كه از طرف انجمن تعيين شده، فرستاديم به ملاقات يكى از آنها تا از نزديك كسب اطلاع بكند. نظرات خودمان را هم به آنها منتقل كرديم. در هيات مديره انجمن روى اين موضوع بحث كرديم. سخنگوى انجمن هم در اين زمينه اعلام موضع كرد و روز گذشته هم خود من در نشستى كه داشتيم در دانشكده بهداشت دانشگاه تهران يك اشاره‌اى به اين موضوع كردم. در اين زمينه هم برنامه‌اى را براى آينده تدارك خواهيم ديد، حالا بصورت كنفرانس يا نشست يا بحث جدى در مورد وضع طبقه‌بندى زندان. اميدواريم كه سازمان زندان‌ها و مقامات قضايى زودتر اين مسئله را رفع بكنند و اصلا نيازى به تدارك هيچ برنامه‌اى از سوى ما نباشد.

دويچه‌وله‌: آقاى باقى، آيا سازمان‌هاى بين‌المللى حقوق بشر راحت‌تر مى‌توانند در اين زمينه وارد عمل و گفتگو با دولت ايران بشوند؟


عماد‌الدين‌باقى: به هر حال تجربه چند سال اخير نشان داده كه همين طور است. يعنى در اين چند سال اخير كه فشارهاى بين‌المللى در زمينه حقوق بشر افزايش پيدا كرده، مسئولان دستگاه قضايى حتى در مواردى خودشان پيش‌قدم شدند و از ‌آنها دعوت كردند براى بازديد از زندان‌ها و البته ما خيلى استقبال مى‌كنيم. اين را به فال نيك مى‌گيريم و حركت مثبتى مى‌دانيم. در عين حال معتقديم براى نظام سياسى هم زيبنده نيست. بخاطر اينكه اين حاكى از فشارپذيرى است و نشان مى‌‌دهد كه دولت‌مردان از فشارها و نارضايتيهاى داخلى چندان حساب نمى‌برند. اما بيشتر تحت تاثير فشارهاى خارجى هستند. در حاليكه اين معادلات داخلى است كه تعيين كننده است و يك نظام حكومتى بايد پايگاه داخلى خودش را مستحكم‌تر بكند. منتها نكته ما اين است كه وقتى قوه قضائيه به سازمان‌هاى بين‌المللى اجازه حضور و نظارت مى‌دهد، در ضمن اين اجازه‌ى حضور محترمانه و با اقتدار آنها يك مجوزى براى نظارت نهفته است. يعنى امر نظارت را پذيرفته‌اند. بنابراين خود اين حركت مى‌تواند مجوزى باشد براى اينكه نهادهاى داخلى هم بتوانند سركشى بكنند به زندان‌ها. بعد سئوال ما اين است كه اگر فرض كنيد اجازه بدهند كه نهادهاى داخلى هم مانند سازمان‌هاى بين‌المللى حضور پيدا كنند، اولا ديگر نيازى به دخالت يا نظارت آن سازمان‌ها نخواهد افتاد. ثانيا اگر ما هم بعد از بازديد از زندان‌ها گزارشى بدهيم كه بخشى از اين گزارش منفى باشد، منفى‌تر از گزارشى كه ناظرين حقوق بشر از خارج منتشر مى‌كنند، نخواهد بود. چطور شد آن ها مى‌توانند بيايند بازرسى كنند. حتى گزارش منفى هم بدهند، اما نهادهاى داخلى نتوانند اين كار را انجام دهند.

دويچه‌وله‌: آقاى باقى، آيا واقعا به نهادهاى بين‌‌المللى اجازه نظارت مى‌دهند يا تنها مى‌خواهند نمايشى بدهند؟ چون از نظارت اين را مى‌فهميم كه بشود مدام و بدون اعلام قبلى سر زد و سركشى كرد؟

عماد‌الدين‌باقى: دو تا مقوله را بايد جدا كرد. بنظر من نفس پذيرفتن اين نظارت يك حركت مثبت و يك گام به جلو است. يعنى همين كه ما مى‌پذيريم ديگران بيايند و در كارهاى ما نظارت بكنند. بحث بعدى اين است كه اين نظارت چقدر نظارت واقعى يا نمايشى است كه به اعتقاد من اولا استنباط افكار عمومى اين است كه اين نظارت‌ها نمايشى است و از طرفى هم همانطور كه ما اطلاع داريم معمولا كسانى كه به ايران مىآيند و براى سركشى از زندان‌ها مراجعه مى‌كنند. اينها به همه جاى زندان نمى‌روند. اينها را به همه جا نمى‌برند. در واقع حكايت، حكايت فيل داستان مولانا است كه در تاريكى يك كسى به خرطومش دست مى‌‌كشيد و آن را ناودان مى‌دانست، يك كسى به گوشش دست مى‌كشيد، آن را فرض كنيد بادبزن مى‌دانست. در حاليكه واقعيت چيز ديگرى بود. به هر حال اين بازديدها هدايت شده و كاناليزه شده است. خود آن كسانى هم كه مى‌آيند به ايران و اين سركشىها را انجام مى‌دهند، باور نمى‌كنند كه آنچه كه بايد مشاهده بكنند، مشاهده كرده‌اند. خود آنها هم گاهى بر زبان مى‌آورند كه اينها نمايشى است و تلقى داخلى و خارجى اين است كه اينها يك نوع فشارپذيرى است. به همين جهت است كه ما معتقديم، اگر آن توام باشد با اجازه نظارت به نهادهاى داخلى، براى نظام جمهورى‌اسلامى، اجازه دادن به نظارت براى سازمان‌‌هاى بين‌المللى هم يك امر وزين‌تر و ارزشمند‌ترى خواهد بود. ما فكر مىكنيم كه اگر نهادهاى مدنى در داخل نظارت بكنند بهتر است. بدليل اينكه به هر حال ما در تماس مستمر هستيم. امكاناتى ما در اختيار داريم كه سازمان‌هاى بين‌المللى حقوق بشر ندارند. ما امكان تحقيق داريم. همين الان كه به ما اجازه نظارت و حضور را در زندا‌‌ن‌ها نمى‌دهند، اطلاعات ما بمراتب دقيق‌تر از ‌آنهاست. چون ما با وكلا، با خانواده‌ها، با زندانيان ديگر و حتى با برخى زندانبانها مى‌توانيم تماس داشته باشيم. حتى در خود قوه قضائيه يكدست نيست. بسيارى از قضات و افراد هستند كه اينها ديدگاه‌هاى خوبى دارند و حاضرند با فعاليت‌هاى حقوق بشرى و نهادهاى مدنى همكارى‌ بكنند و همكارى مى‌كنند. به هر حال ما در متن هستيم و ما بهتر از ناظرين خارجى مى‌توانيم ادعاى زندانى يا زندانبان را ارزيابى كنيم و اينكه هر كدام چقدر درست است يا نيست و اگر ما بتوانيم نظارت كنيم ديگر رييس قوه قضائيه هم شكايت نمىكند از اينكه مطلع شده است بيست سال است كسى در بازداشت موقت بسر مى‌برده و او خبر نداشته است. در جوامع دمكراتيك هم اساسا نهادهاى مدنى در حكم زبان مردم و چشم مسئولانند. يعنى آن چيزهايى كه مسئولان نمى‌بينند را مى‌بينند و به آنها گزارش مى‌كنند. خواسته‌هاى مردم را نيز بصورت يك جريان نيرومند اجتماعى و موثر مطرح مى‌كنند.

دويچه‌وله‌: آقاى عمادالدين‌باقى، از اينكه وقتتان را در اختيار ما قرار داديد بسيار سپاسگزارم.




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1142 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.