دوشنبه 14 آذر 1384

دردي به عمر يك قرن

ويژه نامه شرق 14/9/1384

اين يادداشت در سال 1380 در زندان به مناسبت سالروز شهادت آيت‌الله مدرس رقم زده شد اما بخت ‏طبع و نشر نيافت. ذكر اين سابقه (كه بدون آن نيز اين گفتار مي‌توانست تراوش امروز تلقي شود) از ‏اين روست كه خاطرنشان كنم گويي مسئله ديروز و امروز چندان تحولي نيافته و حكايت همچنان ‏باقيست. يادداشت چهارسال پيش كه در حكم نوشته امروز است چنين بود:‏
به چند فقره از سخنان دو تن از رجال نامدار ايراني بنگريد و به دقت آن را مرور كنيد:‏
‏«حقيقتاً خيلي ننگ‌آور است كه پس از آن همه قرباني‌ها كه در راه آزادي داده شده مجبور شويم كه ‏در عوض اصلاحات اساسي، از نقض قانون اساسي و اجرا نشدن ساير قوانين شكايت كنيم. مجلس كه ‏حامي و ناظر قوانين اساسي است دلسرد؛ ديگران در حالت بلاتكليفي. مادامي كه قانون اساسي اينقدر ‏زير پا انداخته شده و ابداً نشاني از او ديده نمي‌شود، ما و شما وضع قوانين را براي كي مي‌كنيم؟ مگر ‏ملاحظه نمي‌كنيد كه در خارج ‏‎]‎از كشور‎[‎، نمايندگان و اين مجلس تا چه درجه موهون شده‌اند. بدون ‏مجوز قانون، جرايد را مي‌بندند و مديران آنها را توقيف، حبس، تبعيد و زجر مي‌كنند و مي‌زنند. چرا؟ ‏براي اينكه از كثرت ظلم و تعدي و انتخاب اشخاص بدسابقه براي مأموريتها و هزار مظالم ديگر تنقيد ‏مي‌كنند. از قانون اساسي كه به غير از لفظ و يك كتابچه مطبوع آن هم در كتابخانه‌ها ودر خانه‌ها ‏عجالتاً چيز ديگري نيست. اين مظالم و نقض قوانين باز زمينه‌هايي را براي انقلابات در مملكت تهيه ‏كرده و مي‌كند. معلوم مي‌شود ماها بايد عمرمان را در انقلاب صرف نماييم و هميشه در زد و خورد ‏باشيم. بطور هميشه اين مملكت در جزر و مد انقلاب و هميشه مردم در زحمت بوده و روي راحت ‏نخواهند ديد. لازم است مجلس شورا هرچه زودتر به ... و زمامداران وقت و مسئولين امور جداً اخطار ‏كند كه قوانين اساسي مملكت راكه با خون جوانان وطن و مجاهدين با غيرت تحصيل شده است ‏مراعات و هر يك در اداره و حدود اختيارات خود با جديت مشغول اصلاحات شوند ... در مركز و ‏ولايات، كساني را كه تحريكات برجسته‌اي بر ضد آزادي مي‌كنند قلماً و لساناً و عملاً، شديداً تعقيب و ‏به مجازات برسانند. حكومت ‏‎]‎‏...‏‎[‎‏ فقط براي جلوگيري از اجتماع آزاديخواهان و مذاكرات آنها و بالاخره ‏خفه كردن آنها برقرار شده است والا علت ندارد كه از آزاديخواهان جلوگيري بشود كه حرف‌هاي ‏خودشان را نگويند ولي مرتجعين در اظهار عقايد مضره خود آزاد باشند ... ما نبايد اينطور و تا اين ‏اندازه در مقابل نقض قوانين و هزار بي‌قاعدگي‌هاي ديگر ساكت و صامت باشيم بايد قسمتي را كه در ‏حفظ قانون اساسي و نظارت در اجراي اصول آن و مواد و ساير قوانين موضوعه مصوبه ياد شده است ‏هميشه در مدنظر بگيريم و به وظيفه خود عمل كنيم، والا نزدخدا و خلق مسئول و در تاريخ مفتضح ‏خواهيم شد و اعقاب ما، ما را مورد طعن و لعن خواهند كرد».‏
همان شخص در نطق ديگري در دفاع از حملات عليه مجلس مي‌گويد: ‏
‏«بعضي اظهار بدبيني به مجلس مي‌كنند بنده اين را نفهميدم و اگر چنين چيزي هم باشد به غير حق ‏است. ما قدرت داريم (شخص اول كشور) را عزل كنيم، رئيس‌الوزراء را بياوريم سؤال كنيم. استيضاح ‏كنيم، عزل كنيم، مي‌روند در خانه‌شان مي‌نشينن، قدرتي كه مجلس دارد هيچ چيز نمي‌تواند مقابلش ‏بايستد شما تعيين صلاح بكنيد، مجلس بر هر چيزي قدرت دارد.»‏ (1)
ممكن است به سبب چند سطري كه درباره نقض قانون اساسي و قوانين عادي گفته شده گمان برود ‏اظهارات سيدمحمد خاتمي در همايش ستاد پيگيري و نظارت بر اجراي قانون اساسي در تاريخ 6 آذر ‏‏79 است كه صراحتاً از نقض قوانين اساسي و عادي سخن گفت و تا چند روز به شدت مورد حمله و ‏انتقاد مخالفان اصلاحات قرار گرفت. ممكن است عباراتي كه در باب توقيف جرايد و مديران آنها گفته ‏شده ذهن خواننده را بر روي بسياري از شخصيت‌هاي اصلاح‌طلب در قوه مقننه و مجريه يا اساتيد ‏دانشگاه و حقوقدانان و روزنامه‌نگاران و ...به پرواز درآورد، اخطار در مورد خطر وقوع انفجار هم سخني ‏است كه طي چند سال گذشته بسياري از اصلاح‌طلبان از رئيس‌جمهور گرفته تا نمايندگان و احزاب و ‏مطبوعات گفته‌اند و تأكيد داشته‌اند كه شكست اصلاحات راه را براي وقوع انفجار هموار كرده و جامعه ‏را از نظام مأيوس مي‌كند و ... شايد خواننده گمان برد كه سخن يكي از چهره‌هاي اصلاح‌طلب است كه ‏در اعتراض به حملات پي‌درپي چند سال اخير به اجتماعات قانوني توسط گروه‌هاي فشار صورت ‏گرفته، در حالي كه مخالفان اصلاحات با آزادي و امنيت كامل از تريبون‌هاي رسمي و غيررسمي هرچه ‏بخواهند بر زبان مي‌آورند و انديشه‌هاي ارتجاعي را تبليغ و حتي دعوت به هرج و مرج و مجازات ‏خودسرانه ديگران مي‌كنند. شايد خواننده‌ اين احتمال را بدهد كه دفاع يكي از اصلاح‌طلبان از مجلس ‏ششم در برابر شديدترين توهين و تحقيرها نسبت به نمايندگان ملت و مجلس است. ممكن است از ‏آنجا كه امام خميني نيز گفته‌اند «مجلس در رأس امور است». «مجلس مركز قدرت‌هاست»، «مجلس ‏عصاره فضايل ملت است» گمان مي‌رود كه آخرين عبارات نيز قسمت‌هاي ديگري از نظرات ايشان ‏است. اما نه هيچ كدام از اينها نيست. صاحب اين سخنان نماينده‌اي به نام معتمدالتجار است كه ‏نزديك به يك قرن پيش در مجلس شورا به تاريخ 5 شنبه 12 ميزان 1301 ايراد شده است سپس ‏دفاع شهيد مدرس از مجلس صورت گرفته كه همان پارگراف آخر است و بقيه اظهارات مدرس هم ‏مؤيد وجود همان شرايطي است كه معتمدالتجار بيان كرده و در پاسخ معتمدالتجار مي‌گويد كه ‏مجلس قدرت دارد كساني كه آزادي‌ها را محدود مي‌كنند و مطبوعات را توقيف و قانون را نقض ‏مي‌كنند و ... در هر مقامي باشند استيضاح و عزل كند. آري اين عقيده مدرس بود. اظهارات فوق 17 ‏سال پس از انقلاب مشروطيت بيان گرديد و اظهارات مشابه آن 22ـ20 سال پس از انقلاب اسلامي ‏ايران. در آن زمان، هدف اعتراض متوجه قوه مجريه بود و در اين زمان متوجه قوه‌اي ديگر. اما مقصود ‏اصلي اين نوشتار طرح مقايسه فوق نيست. به ويژه كه اساساً توسل به قياس‌هاي تاريخي را موجب ‏لغزش در درك مسائل مي‌دانم. گرچه خطور آن در ذهن خواننده اجتناب‌ناپذير باشد اما آنچه اهميت ‏اساسي دارد نكته ديگري است و آن نه فقط «در جا زدن» كه «هزينه اين در جا زدن» نيز هست. ‏صرف اينكه ما پس از يكصد سال همچنان با مسائل و مشكلاتي مواجهيم كه يك قرن پيش پدران ما ‏با آن دست به گريبان بودند بيانگر همه فاجعه و عمق خسارت نيست. ملت ايران هزينه‌هاي غيرقابل ‏جبراني پرداخت كرده كه از اين پس با هر ساعت در جا زدن و ادامه آن وضع به نحو تصاعدي زيان ‏ديده و هر سال معادل آن يك قرن هزينه پرداخت خواهد كرد زيرا در عصر سرعت و پيشرفت‌هاي ‏لحظه‌ به لحظه جهان قرار دارد. براي درك ميزان هزينه گذشته كافي است يك مقايسه ساده انجام ‏دهيم. آن روز كه مدرس و معتمدالتجار داد سخن مي‌دادند ايران و ژاپن در وضعيت نسبتاً مشابهي ‏قرار داشتند اما ژاپن در هما‌نجا متوقف نشد و اصلاحات را با همه الزامات آن دنبال كرد. اكنون نرخ ‏بيسوادي در ژاپن صفر، سطح آموزش عالي بسيار بالا و دانش‌آموزان مدارس ابتدايي سرگرمي‌هاي ‏آموزشي‌شان ساخت رايانه‌هاي كوچكي است كه به بازارهاي جهاني صادر مي‌شود. ژاپن همچنين ‏حدود 340 ميليارد دلار ذخيره ارزي دارد. ضمن آنكه علاوه بر اين ذخيره، مردم ژاپن از عالي‌ترين ‏امكانات رفاهي و آخرين مصنوعات پيشرفته زندگي برخوردارند. در كشور 120 ميليوني ژاپن در حال ‏حاضر 121 روزنامه با تيراژ روزانه 72 ميليون و 220 هزار و 577 نسخه منتشر مي‌شود و ايران با 65 ‏ميليون نفر تيراژ 3،200،000 نسخه‌اي روزنامه‌هايش پس از توقيف گسترده مطبوعات، امروز به كمتر ‏از 1،750 هزار نسخه رسيده است.‏
تفاضل آنچه ژاپن امروز دارد و ما فاقد آن هستيم، همان هزينه‌اي است كه ملت ايران به سبب در جا ‏زدن و تكرار همان دردها و دغدغه‌هاي كهنه پرداخت كرده و از اين پس هر سال معادل آن را هزينه ‏خواهد كرد زيرا معيارهاي بيسوادي، دمكراسي، حقوق بشر و ... نيز در هزاره سوم تغيير كرده است. در ‏چنين جهاني كه به سوي حذف مظاهر نظام‌هاي كهن و عقب‌مانده‌ مانند زندان، تعذيب، سلول انفرادي ‏و ... حركت مي‌كنند و در پاره‌اي از كشورها به‌دليل فقدان پرونده‌هاي كيفري، دادگستري‌ها تعطيل ‏شده و چند روز يكبار ممكن است گشوده شوند ولي در ايران يك قاضي در ماه چهارصد پرونده دارد(2)ما ‏ ‏به كجا خواهيم رفت؟ وقت تنگ است و ديگر فرصتي نيست بايد از اين توقفگاه طولاني گذر كرد و ‏گاهي فراپيش نهاد. يكساعت ديگر هم دير است.‏

-------------------------------------
‎ 1‎‏. نگاه كنيد به صورت مذاكرات مجلس شوراي ملي
‎ 2‎‏. به نقل از سخنگوي قوه قضائيه در مصاحبه تلويزيوني اخبار شامگاهي شبكه ‏دوم سيما مورخ 27/1/1380.‏




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2017 [1]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1156 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.