یکشنبه 21 خرداد 1385

نخستین گزارش غیردولتی‌ها از زندان‌های ایران


شرق انلاين .شنبه 20 خرداد 1385

تجربه دیده‌بانی در جامعه مدنی


پدرام الوندی: «انتشار این گزارش نخستین تجربه دیده‌بانی جامعه مدنی درباره زندان‌های ایران است» رئیس انجمن دفاع از حقوق زندانیان، در روزهای آغاز سومین سال فعالیت نهادغیردولتی متبوعش، تصریح‌کرد نظارت نهادهای مدنی بر عملکرد نهادهای دولتی از جمله در زمینه مسائل زندانیان، ازجمله سازوکارهای پذیرفته شده در جهان است.


نخستین گزارش یک نهاد غیر دولتی درباره وضعیت زندان‌های ایران روز گذشته (شنبه) همزمان به دو زبان فارسی و انگلیسی منتشر شد. در این گزارش به مسائل و مشکلات مختلف زندان‌ها و زندانیان در ایران اشاره شده‌است و علیرغم محدودیت‌های قانونی در ایران برای بازدید از زندان‌ها، بسیاری از مشکلات موجود را مورد بررسی قرار داده است. عماد‌الدین باقی، فریده غیرت و صالح نیکبخت، که به ترتیب رئیس نایب رئیس و سخنگوی انجمن هستند، در یک مصاحبه گروهی به سئوالات پیرامون مراحل و جزئیات تهیه این گزارش پاسخ دادند.


مساله اعتبار گزارش اولین نکته‌ای بود که مورد اشاره عمادالدین‌باقی قرار گرفت: «در انتخاب تک‌تک جملات و گزارش‌ها دقت‌نظر شده و گزارش‌ به گونه‌ای تنظیم شده که عبارات آن از منظر حقوقی قابل دفاع است». باقی همچنین اشاره کرد که گزارش‌هایی که مستند کاملی نداشته‌اند از منابع قضایی و مطلع مورد استعلام قرار گرفته‌اند تا هیچ شبهه‌‌ای در صحت گزارش باقی نماند: «متن اولیه حدود 48 صفحه بود که با توجه به وسواس صورت گرفته برای صحت کامل موارد مندرج در گزارش، حجم نسخه نهایی آن به نیم تقلیل یافت»


باقی همچنین تاریخ تنظیم گزارش را پیش از وقایع اخیر آذربایجان و دستگیري رامین‌جهانبگلو اعلام کرد: «با توجه به همین مساله، مسائل این دو پرونده در گزارش سال 85 مورد بررسی قرار خواهند گرفت».


باقی کارکرد چنین گزارشی را کاهش تخلفات و پیشگیری از آنها از یکسو و ایجاد حساسیت درباره برخی موارد از سوی دیگر دانست: «علیرغم محدودیت‌های موجود برای اولین گزارش از این دست، اما این روند ادامه خواهدیافت و تاخیر در ارائه این گزارش نافی ارزش‌های آن نیست».


فریده غیرت، که علاوه بر انجمن دفاع نایب رئیس کانون وکلای دادگستری مرکز مهمترین نهاد غیردولتی وکلای ایران نیز است، درباره اهداف کلی انجمن در سال‌های کوتاه فعالیت، این اهداف را اعتمادسازی نسبت به مردم و دولت دانست:« تعامل و نه تقابل» غیرت گفت که انجمن به دنبال آن بوده است رویکرد تعاملی با نهادهای قضایی را دنبال کند و عملکرد ذاتی یک نهاد غیردولتی را داشته باشد.


فریده غیرت مردم را نسبت به NGOها دچار بیگانگی دانست : «ما می‌خواهیم به مردم نشان دهیم دلسوز آنها هستیم و هدف ما ایجاد اعتماد متقابل و یافتن راه حل برای مشکلات آنها است»


غیرت دیگر دستاورد انجمن دفاع را سمینارهای برگزار شده دانست که آخرین آنها با مشارکت تعدادی از دانشکده‌های حقوق کشور و کانون‌وکلا با موضوع وکیل، دفاع و تحقیقات مقدماتی برگزار شد برشمرد. وی انعکاس این همایش‌ها در قوه‌قضائیه و توجه مسئولین این قوه به عملکرد یک نهادغیردولتی را از جمله نتایج مفید آنها دانست؛ هر چند مشکلات بسیاری درباره برگزاری آنها وجود داشته است: «حتی برای تهیه سالن برگزاری نشست‌ها دچار مشکلات عدیده‌ای بودیم» غیرت در ادامه بندهای اصلی گزارش را نیز مورد بررسی قرار داد.


چند زندانی سیاسی داریم؟


اولین سئوال طرح شده در این نشست درباره تعداد زندانیان سیاسی در ایران بود، موضوعی که معمولا محل بحث میان نهادهای حقوق بشری و نهاد‌قضائی در ایران است. باقی این زندانیان را به دو دسته تقسیم کرد، یک دسته کسانی که فعالیت سیاسی مسلحانه داشته‌اند و دیگری کسانی که به جرایم عقیدتی و سیاسی در زندان هستند: «مجموع استان‌های تهران، کرمانشاه، کردستان و آذربایجان 120زندانی از این دست دارند که مجموع آنها در کل کشور را حدود 200 تا 250 نفر برآورد می‌کنیم»


باقی درباره سرانجام طرح آزادی دانشجویان زندانی گفت: قوه قضائیه با اعلام چنین خبرهایی در عده زیادی ایجاد انتظار می‌کند اما سرانجام این طرح‌ها را اعلام عمومی نمی‌کند و سبب ایجاد بی‌اعتمادی می‌شود: در مرحله بررسی تعداد دانشجویان زندانی بر اساس مصداق آن اختلافاتی به وجود آمد. زیرا برخی دستگیرشدگان حوادث دانشجویی مثل 18 تیر دانشجو نبودند و بر سر اینکه آیا مشمول این طرح‌ می‌شوند یا خیر اختلاف نظر است.


باقی نكته دوم را آزادی دراز مدت برخی زندانیان بدون مشخص شدن سرانجام پرونده آنها دانست: «قوه قضائیه هزینه زندانی بودن کسانی را می‌دهد در مرخصی‌های نامحدود هستند اما آزادی قطعی آنها اعلام نمی‌شود»


باقی همچنین قوه قضائیه را داری ساختاری چندگانه دانست که موضع مشخصی نسبت به مسائل مختلف از جمله نهادهایی نظیر انجمن دفاع از حقوق زندانیان ندارند. وی برای نمونه به چهار نامه انجمن اشاره‌کرد که رئیس قوه‌قضائیه بر روی آنها دستور داده اما در بخش‌های دیگر این نهاد بر روی دستور وی عملکرد مناسبی صورت نگرفته است. نیکبخت با تائید سخنان باقی به بخشنامه حقوق شهروندی اشاره کرد که علی‌رغم ابلاغ آن هنوز در بخشهایی از قوه قضائیه انجام نمی‌شود.


اعضای هیات مدیره انجمن دفاع مهمترین نیاز این انجمن برای یاری به زندانیان را امکان بازدید اعضای انجمن از زندانهای کشور دانستند که به دلیل چندگانگی موجود در ساختار قوه تا کنون انجام نشده است.


همچنین نیکبخت با تصریح بر اینکه انجمن دفاع از اتهام دفاع نمی‌کند و برایش نوع اتهام اهمیتی ندارد تصریح کرد تنها هدف انجمن دفاع از حقوق متهم است و برای نمونه به بیش از یکصد مشاوره و مساعدت حقوقی انجمن در سال گذشته اشاره کرد. نیکبخت توان انجمن را محدود عنوان کرد و از وکلای سراسر کشور برای همکاری با انجمن تقاضای همکاری کرد.


صالح نیکبخت سه دغدغه اصلی خویش به عنوان عضو هیات مدیره انجمن دفاع و یک وکیل در سه مورد مهم نقض حقوق زندانیان دانست: بازداشت‌های موقت طولانی بر خلاف نظر قانونگذار، عدم حضور موثر وکیل در مراحل بازجویی و نگهداری و تبعید زندانیان به نقاطی بسیار دورتر از خانواده‌هایشان؛ وی همچنین درباره فعالیت‌های انجمن درباره پرونده‌جهانبگلو توضیحاتی داد. نیکبخت اشاره کرد که انجمن نامه‌ای درباره وضعیت جهانبگلو تهیه کرده که به زودی برای وزیر اطلاعات ارسال خواهد شد، وکالت جهانبگلو نیز با توجه به رویه انجمن تنها پس از درخواست خانواده وی توسط انجمن صورت می‌گیرد که تا کنون چنین درخواستی از سوی خانواده وی صورت نگرفته است.


فریده غیرت نیز در پاسخ به سئوالی درباره وضعیت کلی زندان‌های ایران با ابراز نارضایتی از وضعیت موجود گفت: «زندان و زندانی در ایران یک چیز فراموش شده بوده‌اند، اما در چند سال اخیر توجه بیشتری به این مساله صورت گرفته است»

محورهای گزارش


فریده غیرت در بخشی از مصاحبه به محورهای طرح شده در گزارش اشاره کرد و توضیحاتی داد:

·مسیر قانونی در دستگیری‌ها بعضا رعایت نشده است و متهمانی بوده‌اند که بدون احضاریه رسمي دستگیر شده‌اند

·برخي دوران بازداشت موقت‌ها بدون رعایت تشریفات قانونی و طولانی مدت بوده است.

· بر خلاف تبصره ذیل ماده 128 آئین دادرسی کیفری وکیل در مراحل مختلف اتهامی بعضا حضور موثر ندارد.

· رفتار با زندانیان در برخی گزارشها از جمله گزارش عليزاده رئيس اسبق دادگستري تهران نامناسب بیان شده است.


· زندانی‌ها از نظر نوع جرم و رده سنی به خوبی تقسیم نمی‌شوند.

· دسترسی و نظارت بر زندان زنان دشوار و با محدودیت است و کمک به زندانیان نیازمند، که حساسیت‌های بیشتری درباره انها وجود دارد، مشکل است.

· تغذیه زندانیان در برخی زندان‌ها مناسب است و با غذای پرسنل یکسان است اما هنوز در مواردی احتیاج به بهبود وجود دارد

· موارد مخدر به راحتی و گستردگی وارد زندان شده و به وسیله تزریق مورد استفاده زندانیان قرار می‌گیرد و راهی نیز برای محدود کردن آن وجود ندارد.

زندان انفرادی در مواردی طولانی شده است.

· برای مرخصی برخی زندانیان محدودیتهای زیادی بوده است.

· بسیاری از موارد گزارش شده است که وثیقه‌های اخذ شده از زندانیان علی‌رغم آزادی انها زفع توقیف نشده است. این مساله مشکلات زیادی را ایجاد کرده است. همچنین در مواردی وثیقه اخذ شده با نوع اتهام همخوانی ندارد.





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 October 2017 [3]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1149 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.