جمعه 6 بهمن 1385

مشكلات وثيقه هادر ايران ومعيار پيشنهادى باقى براى تعيين وثيقه هاى مناسب


راديو دويچه وله آلمان 25.01.2007
در سالهاى اخير دادسراها و دادگاه‌هاى ايران پس از احضار متهمان به ارتكاب جرايم مختلف، بخصوص فعالان سياسى و مطبوعاتى يا فعالان كارگرى، براى آنها قرار وثيقه صادر مى‌كنند. قرار وثيقه‌اى كه صادر مى‌كنند اما با موقعيت متهمان هماهنگى ندارد. در بسيارى موارد مبلغ تعيين شده چنان زياد است كه در عمل متهم قادر به پرداخت آن نيست و بازداشت مى‌شود. انجمن دفاع از حقوق زندانيان ايران در اين رابطه نامه‌اى به رييس قوه قضاييه نوشته است. عمادالدين باقى، رييس اين انجمن به پرسشهايى در اين زمينه پاسخ داد.

مصاحبه‌گر: کیواندخت قهاری

آقای باقی «انجمن دفاع از حقوق زندانیان» نامه‌ای به رییس قوه قضاییه نوشته و خواستار آزادی وثیقه‌های ۷۳ فعال سیاسی و کارگری شده است. لطفا نخست برای ما بگویید که اصلا وثیقه‌گذاری برای کسی که متهم به فعالیت‌ سیاسی یا مدنی شده، یعنی چه؟

عمادالدین باقی: نامه بیش از یکماه و نیم پیش فرستاده شده بود. ما روش‌مان هم علی‌الاصول این است که مسایل و مشکلات فراوانی که ارجاع می‌شود به انجمن، لزومی نمی‌بینیم که تمام اینها را انتشار عمومی بدهیم، چون به هرحال افکار عمومی هم ظرفیتش به نحوی نیست که هر روز خبرهای بد و چیزهای ناگوار بشنود. ترجیح می‌دهیم خیلی از اینها را از طریق مکاتبه، نامه‌نگاری و اقداماتی که انجام می‌دهیم سعی کنیم حل شود. ولی بعضی موارد را که از نتیجه‌بخشی‌اش مایوس می‌شویم برای اطلاع افکار عمومی انتشار می‌دهیم که مردم هم بدانند این تلاشها انجام شده . از جمله این نامه‌ای بود که بیش از یکماه و نیم پیش در مورد وثیقه‌ها خطاب به آیت‌اله شاهرودی فرستاده شد. در این مدت که دیدیم هیچ جوابی ندادند، به این نتیجه رسیديم که این را انتشار عمومی بدهیم شاید از این طریق بیشتر به گوش دست‌اندرکاران برسد و بخصوص قضاتی که این قرارها را صادر می‌کنند. واقعیت‌ این است که ما در طول دوسال اخیر با مراجعات مکرر و فراوانی از طرف افرادی که یا در بازداشت بودند یا اینکه از زندان آزاد شدند یا در مرخصی بودند و همه به نوعی با مشکل وثیقه دست و پنجه نرم می‌کردند روبه‌رو بوده‌ایم. البته جدول پیوست‌ نامه‌ای که نوشتیم مشتمل بر بیش از ۷۰ نفر از زندانیانی بودند که اغلب‌شان ملی‌ـ مذهبی ويا از سنديكاي اتوبوسرانی هستند،‌ ولی معنایش این نیست که فقط اینها هستند. اینها فقط از باب نمونه است. ما آنهایی که توانستیم تعدادی‌شان را جمع‌آوری کنیم یا به ما مراجعه کرده بودند را ضمیمه کرده‌ایم. علاوه براینها صدها مورد هم از متهمان عادی در پرونده‌های غیرسیاسی هستند و چنین مشکلاتی دارند. در واقع این اسامی معنایش این نیست که فقط این تعدادهستند که مشکل دارند...

آقای باقی من می‌خواستم خواهش کنم که شما یک مثال مشخص بزنید که به چه صورت است وقتی وثیقه تعیین می‌کنند؟

عمادالدین باقی: بله. من این مقدمه را عرض کردم که همین را توضیح بدهم و بگویم مشکلی که اكنون وجود دارد این است که محاکم وقتی قرار صادر می‌کنند طبق آیین دادرسی شدیدترین قرار، قرار بازداشت است، یک درجه پایین‌ترش قرار وثیقه‌ است، قرار خفیف‌تر از آن، قرار کفالت است، و خفیف‌تر از آن قرار التزام يا قول شرف است. اكنون مسئله‌ این است که بعضی از متهمین هستند که شخصیت‌شان، شأن و شئونات‌شان به‌نحوی‌ست که می‌شود اینها را با قرارهای خفیفی مثل همان قرار قول شرف و التزام آزاد کرد و ضرورتی ندارد که قرارهای سنگین برای اینها صادر بشود. واقعیت این است که اگر دستگاه قضایی حرمت متهم را نگهدارد، حرمت خودش بیشتر می‌شود. بنابراین مثلا افرادی داریم که پزشک‌اند یا شخصیت‌های سیاسی‌ يا مطبوعاتی‌اند. برای اینها قرارهای وثیقه سنگین صادر می‌شود و این منطقی نیست، بخصوص که مشکل دوم ما، غیر از این مسئله‌ی شخصیت و شأن و شئونات،‌ عدم تناسب قرارهای صادره با اتهامات وارده است. فرض کنید برای یک اتهامی قرار وثیقه‌ی ۲۰۰ـ۱۰۰ میلیون توماني صادر می‌شود و بعضی از این قرارها چند برابر دیه یک انسان ا‌ست. یعنی اگر یک انسان که الان طبق قوانین ایران دیه‌اش حدودا ۲۷ میلیون یا همین حدودها می‌شود ، کسی که برایش قرار وثیقه ۱۵۰ میلیون تومانی صادر می‌شود، این معادل ديه قتل چند انسان است. یعنی اگر کسی آدم کشته بود، برایش باید چنین وثیقه‌ای صادر می‌کردند. قرارهای سنگین که هیچ تناسبی با اتهامات وارده ندارند یک مشکل است. مشکل ديگر وثیقه این است که مدت قرار خیلی طولانی می‌شود، یعنی افراد زیادی هستند که با وثیقه آزاد‌اند، سه‌‌سال، چهارسال، پنج‌سال گذشته و اینها بلاتکلیف‌اند. نه حکم‌شان اجرا می‌شود، نه قرار وثیقه‌شان تبدیل می‌شود. در نتیجه مشکلات زیادی برای اینها بوجود می‌آید. بعضی از اینها سند نداشتند، دوستان و بستگانشان برایشان وثیقه‌گذاری کرده‌اند. این باعث می‌شود خیلی از افراد كه می‌خواهند وام بگیرند، از تسهیلات استفاده کنند، می‌خواهند خانه‌شان را بفروشند تبدیل به احسن کنند، با انواع مشکلات روبه‌رو می‌شوند و یکسری کدورتها حتا بین وثیقه‌گذار و وثيقه شده ایجاد می‌کند . مسئله‌ی وثیقه واقعا دچار مشکلات زیادی شده و دستگاه قضایی نباید نسبت به این چیزها بی‌تفاوت باشد. واقعیت‌اش این است که ما از دو سو تحت فشاریم. به‌عبارتی مشکلات مربوط به وثیقه یکی همین صدور قرارهای نامناسب و یا طولانی کردن این قرارهای وثیقه و بلاتکلیف‌گذاشتن اینهاست که حق خیلی از شهروندان دارد پایمال می‌شود ، غیر از حرمت و شخصیت‌شان بعضی‌از اینها. مشکل دیگر هم این است بعضی از متهمین که برایشان وثیقه گذاشته می‌شود، بعد از اینکه به مرخصی می‌آیند،‌ دیگر به زندان برنمی‌گردند. ما نمونه‌های متعددی داریم که باعث شده مثلا ملک وثیقه‌گذار مصادره بشود و بحرانهای عجیبی برای وثیقه‌گذار بوجود بیاورند. ما از هر دو سو تحت فشاریم و چون مرجعی برای دادخواهی در این زمینه‌ها نیست، معمولا کسانی که دچار مشکلات می‌شوند، هر روزنه‌ای پیدا کنند، به آن مراجعه می‌کنند. فشارهایی که به ما می‌آمد و مراجعاتی که می‌شد، ما را به این نتیجه رساند که انجمن نمی‌تواند نسبت به یک چنین مسئله‌ی مهمی که ‌ شهروندان زیادی حقوق‌شان ضایع می‌شود، بی تفاوت باشد و انجمن تصمیم گرفت چنین نامه‌ای نوشته بشود.

پیشنهاد مشخص انجمن شما چيست؟

عمادالدین باقی: ما پیشنهادمان در درجه‌ی اول رعایت خود قوانین است. صدور قرار وثیقه یک منطق و معیار یبايد داشته باشد و به آن منطق و معیارش توجه بشود. در مورد خیلی از این افراد اساسا ضرورتی ندارد قرار وثیقه صادر بشود. خیلی از افراد شخصیت‌هايی در این جامعه هستند و هر زمانی لازم باشد يا احضار ‌شوند اینها به دادگاه مراجعه می‌کنند. و در مورد خیلی از متهمین دیگر قرارهای سنگین و نامعقول نباید صادر بشود.

معیار برای وثیقه‌گذاری را شما چی پیشنهاد می‌کنید؟

عمادالدین باقی: بطور مشخص الان در زندانهای جمهوری اسلامی یک روشی متداول است برای زندانیان محکوم به جریمه دولتی که فرض کنید اگر یک کسی بخاطر ۲۰۰هزارتومان جریمه دولتی محکوم به زندان می‌شود و قادر نیست آن جریمه را بپردازد می‌رود زندان و در ازای هر يك روز زندان ده هزار تومان از جريمه‌اش كسر می‌شود. این فرد اگر ۲۰روز زندان بشود كل جريمه‌اش مستهلک می‌شود. از طرفی اكنون طبق قوانین ايران هر متهمی را بسته به اتهامش نمی‌شود از حداقل حکم صادره برای آن اتهام اگر ثابت بشود، بیشتر بازداشت‌اش کرد. مثلا فرض کنید اگر یک اتهامی حداقل محکومیت‌اش ۴ماه و حداكثر ۲سال، متهم را نمی‌توانند بیشتر از ۴ماه در بازداشت نگه‌دارند. این معیارهم وجود دارد، آن معیار مربوط به جریمه‌ها هم وجود دارد. بنابراین وقتی کسی یک اتهامی دارد، فرض را می‌گذارند براينكه اگر جرم ثابت بشود، حداقل مجازاتی که می‌توانند مقرر کنند را تبدیل کنند به مبلغ همان روزی ۱۰هزار تومان، آنوقت معیار صدور وثیقه درمی‌آید. یعنی معلوم می‌شود که اگر این شخص محکوم به زندان شود، حداقل زندانش چقدر است و اگر آن را روزی ۱۰هزار تومان محاسبه کنند، آنوقت می‌شود محاسبه کرد که ارزش ريالی قرار وثیقه که برای متهم باید صادر شود چقدر است. یک معیار به همین روشنی می‌شود برای این کار در نظر گرفت که مبنای قانونی هم دارد، ولی این چیزی که الان متداول است، هیچ مبنایی ندارد. یکدفعه می‌بینید کسی را با یک اتهامی ۱۰۰ میلیون برایش قرار صادر می‌کنند،‌ کس دیگری را ۸۰۰ میلیون، یک کسی با همان اتهام مثلا ۵۰ میلیون و این باعث می‌شود که اصلا اعتبار این قرارها و اعتبار خود قوه قضاییه هم به نوعی مخدوش بشود.

آقای باقی، رییس قوه قضاییه هيچ گونه پاسخی به نامه‌ی شما داده‌اند؟

عمادالدین باقی: اساسا دلیل انتشار عمومی نامه این بود که هیچ پاسخی داده نشده. مثلا فرض کنید این سوالی که شما به‌عنوان یک خبرنگار رادیو از من می‌پرسید، ما انتظار داشتیم این سوال را آنها بپرسند. بگویند شما که یک چنین انتقادی دارید، بگویید که پیشنهادتان چیست که آن توضیحی که من خدمت‌تان گفتم را به‌عنوان یک پیشنهاد مطرح کنیم. تماسی گرفته نشده، پاسخی داده نشده، پرسشی هم نشده که ما بخواهیم توضیح بدهیم یا پیشنهادمان یا معیارهایی که به نظر ما عادلانه‌ترند مطرح کنیم.

آقای عمادالدین باقی بسیار سپاسگزارم که وقت‌تان را در اختیار ما قرار دادید.
http://www2.dw-world.de/persian/menschenrechte/1.211353.1.html




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1125 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.