یکشنبه 26 فروردین 1386

گفتگو باراديو زمانه:جایگاه فقهی و حقوقی اعدام کودکان در ایران

گفتگو با سه مدافع حقوق بشر
راديو زمانه ۲۴ فروردین ۱۳۸۶

حسن زارع‌زاده اردشیر

مجازات اعدام برای سنین زیر ۱۸ سال از جمله اقدامات دستگاه قضائی ایران است که مدافعان حقوق بشر به آن اعتراض دارند. در حال حاضر در دادگاهها چندین پرونده در مورد اعدام کسانی که در زمان وقوع جرم کمتر از ۱۸ سال داشتند، در حال رسیدگی است.
چند روز پیش در جریان نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل، فيليپ الستون، نماينده ويژه سازمان ملل در امر اعدام‌هاى فراقانونی و خودسرانه، در گزارشى که در مورد اعدام كودكان زير ۱۸ سال در ايران به شوراى حقوق بشر سازمان ملل متحد ارائه كرده، به اسامی ۱۵ نوجوانى اشاره کرده كه در طول دو سال گذشته به اعدام محكوم شدند. بر اساس این گزارش، از اين ۱۵ تن، چهار نفر اعدام‌ و دو نفر تبرئه شده‌اند.
نسرین ستوده وکیل دادگستری در تهران و محقق حقوق کودکان، در مورد آمار و ارقام احکام اعدام نوجوانانی که زیر ۱۸ سال حکم گرفتند به رادیو زمانه می‌گوید که در طی دو سال گذشته و بر اساس آماری که در روزنامه‌های ایران منتشر شده، ۳۵ نفر تا به حال در زمان ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال داشتند که به اعدام محکوم شدند که از این تعداد حکم ۶ نفر به اجرا گذاشته شد.
از طرفی حسین ماهوتیها، عضو شبکه فعالین ایرانی دفاع از حقوق بشر در اروپا و امریکای شمالی که به صورت ماهانه گزارش‌های نقض حقوق بشر را منتشر می‌کنند، می‌گوید: "بر اساس اطلاعاتی که از منابع داخل کشور جمع آوری شده، تعداد اعدام‌ها در طی یک سال گذشته ۱۳۱ نفر بوده که از این تعداد ۷ نفر زیر ۱۸ سال بودند."
اگر چه طبق قوانین ایران، نوجوانان محکوم به اعدام پس از رسیدن به سن تکلیف اعدام می‌شوند اما نسرین ستوده می‌گوید مواردی هست که خلاف این را نیز نشان می‌دهد. این وکیل دادگستری اظهار می‌دارد که موکل ۳۰ ساله‌ای دارد که در زمان ارتکاب جرم ۱۳ سال داشته و به صورت اتفاقی از طریق یک آشنا وکالت او را گرفته است.
اما آیا موارد دیگری هم وجود دارد که وکلا و مدافعان حقوق بشر به مانند این دختر ۳۰ ساله، از وجود آنها در زندان اطلاع داشته باشند؟ نسرین ستوده با اشاره به آشنایی اتفاقی‌اش به موکل ۳۰ ساله خود در زندان رشت، می‌گوید: "این احتمال را می‌دهم که در بسیاری از زندان‌های شهرستان‌های ما چنین پرونده‌هایی باشند که در واقع دوران حبس را سپری می‌کنند و یا مجازات‌های سنگینی را از جمله اعدام تحمل می‌کنند بی آنکه نامشان در مطبوعات اعلام شود."
چند روز پیش نماینده سازمان عفو بین الملل در مصاحبه‌ای با روزنامه اکسپرسن گفت که رضا علی نژاد و دلار دارابی دو نمونه از نوجوانانی هستند که در هنگام دستگیری، زیر ۱۸ سال بودند و اکنون که در زندان به بالای سن ۱۸ سال رسیده‌اند، خطر اعدام آنها را تهدید می‌کند. دلارا دارابی دختر نقاش متهم به قتل، یک بار حکم اعدام اش نقض شده، اما در مرحله دیگری به قصاص محکوم شده است. همچنین شهرام پورمنصوری متهم به هواپیماربائی، که در زمان وقوع حادثه 17 سال داشت با حکم اعدام روبرو هست. پرونده پورمنصوری و برادرش و همچنین خالد هردانی هم پرونده او که یک بار برای اجرای حکم آماده می‌شد با اعتراض عماد الدین باقی و تعدادی از مدافعان حقوق بشر متوقف شد.
عماد الدین باقی، رئیس انجمن دفاع از زندانیان در تهران در گفتگو با رادیو زمانه به مشکلات حقوقی و قانونی این مسئله می‌پردازد. مشکلاتی که بی توجهی به آنها اعدام کودکان را به دنبال دارد. به گفته وی، قوه قضائیه به صورت بخش نامه‌ای و نه قانونی جلوی این کار را گرفته، یعنی بخش نامه‌ای صادر شده مبنی بر توقف صدور و اجرای احکام اعدام افراد زیر ۱۸ سال اما چون به صورت قانون در نیامده است بنابراین در محاکم صدور حکم ادامه دارد.

این مدافع حقوق بشر در ادامه اظهار می‌دارد: "قو قضائیه در زمان آقای خاتمی ‌لایحه‌ای را به مجلس داد که در مرداد ماه ۱۳۸۵ و بعد از مدت زیادی که مسکوت مانده بود مورد بحث قرار گرفت و کلیات آن تصویب شد. اما بعد از آن دیگر در شور مجلس وارد نشد و در سطح کمیسیون ماند. چرا که پیام‌هایی از طرف شورای نگهبان رفته بود از جمله اینکه منع اعدام افراد زیر ۱۸ سال مبنای شرعی ندارد."
بر اساس میثاق‌های بین المللی حقوق کودک و حقوق سیاسی ومدنی، دادن حکم اعدام برای جرائمی که توسط افراد زیر ۱۸ سال به انجام می‌رسد ممنوع است و هر کشوری که این میثاق‌ها را پذیرفته باشد باید آنها را به قانون داخلی تبدیل کند، اما در عمل در ایران چنین اتفاقی نیفتاده است. در همین زمینه، نسرین ستوده معتقد است: "دولت ایران به موجب تعهدات بین المللی که به آنها پیوسته، طبق کنوانسیون حقوق کودک و میثاق حقوق مدنی و سیاسی، موظف است از اعمال مجازات‌های سنگین از جمله اعدام نسبت به کسانی که در زمان ارتکاب جرم کمتر از ۱۸ سال دارند خودداری کند، اما به موجب قوانین داخلی ایران، سن مسئولیت کیفری برای دختران ۹ سال تمام قمری و برای پسران ۱۵ سال تمام قمری است و این باعث می‌شود مجازات‌هایی مانند اعدام برای افرادی که هنوز سنین کودکی را طی می‌کنند صادر و اجرا شود."
در ادامه عمادالدین باقی به دو مشکل اساسی در همین زمینه اشاره می‌کند. وی می‌گوید: "اگر بخواهیم از جنبه حقوق بشری به این موضوع نگاه کنیم و نه شرعی، واقعیت این است که مباحث حقوق بشری باید به صورت اقناعی و توضیحی باشند و ما هم هنوز در حوزه ادبیات حقوق بشر بسیار فقیر هستیم و خیلی از این مسائل تبیین نشده‌اند، حتی برای خیلی از جنبه حقوقی و حقوق بشری، هر چند به حقوق بشر نیز اعتقاد داشته باشند اما بایستی این مباحث تبیین و روشن شود. بنابراین ما با دو مسئله و نیاز مواجه هستیم، یکی توضیح حقوق بشری موضوع و دلایل منع اعدام به طور کلی و دلایل منع اعدام افراد زیر ۱۸ سال به طور خاص."
اگر چه پیش از این عماد الدین باقی در قالب مقاله‌ای عنوان کرده بود که مسئله اعدام توجیه شرعی ندارد در عین حال معتقد است که در مورد دلایل شرعی اعدام نوجوانان زیر ۱۸ سال، اجتهاد و کار فقهی خاصی انجام نگرفته است. وی مي گويد از زمانی که کلیات منع اعدام زیر ۱۸ سال در مجلس تصویب شد و به خاطر بعضی مقاومت‌ها این بحث متوقف ماند، به مسئله‌ای در ذهن من تبدیل شد و یک پژوهشی را در این زمینه شروع کردم که غیر از توضیح جنبه‌های حقوق بشری، از بعد فقهی هم خواستم تحقیقی صورت بگیرد تا ببینیم آیا از منظر شریعت دلایلی که توقف اعدام افراد زیر ۱۸ سال را تایید بکند وجود دارد یا نه؟"
چندی پیش فيليپ الستون گزارشگر مخصوص اعدام‌هاي فرا قانوني و خودسرانه از مقامات ایرانی رسما درخواست کرده است تا از نزدیک به تهیه گزارش بپردازد، اما هنوز موفق به اخذ ویزا از ایران نشده است.





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2017 [1]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1156 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.