سه شنبه 2 مرداد 1386

مجازات اعدام؛ راه حل مشکل نا امنی اجتماعی در ایران؟-نوشته احمد زيدآبادي

بي بي سي يکشنبه 22 ژوئيه 2007 - 31 تیر 1386
احمد زیدآبادی
کارشناس مسايل سياسی ايران

سعید مرتضوی دادستان تهران از اعدام ۱۶ نفر که آنها را اراذل و اوباش نامیده، خبر داده است. به گفته آقای مرتضوی، چهار تن از این افراد هفته پیش و ۱۲ نفر آنها صبح یکشنبه ۳۱ تیر به دار آویخته شده اند.
دادستان تهران همچنین از درخواست صدور حکم اعدام برای ۱۷ تن دیگر از این نوع افراد سخن گفته است. آقای مرتضوی جرائم افراد مذکور را شرارت، زورگیری، تجاوز به عنف، قمه کشی و آدم ربایی اعلام کرده است.
سازمانهای بین المللی حامی حقوق بشر در اغلب گزارشهای سالانه خود جمهوری اسلامی را به دلیل استفاده بیش از حد از حکم اعدام مورد انتقاد قرار می دهند. در واقع جمهوری اسلامی معمولا در کنار چین در صدر فهرست کشورهای استفاده کننده از مجازات اعدام قرار دارد.
مقامهای قضایی ایران عموما به درخواست نهادهای حقوق بشر بین المللی برای توقف و یا حتی کاهش مجازات اعدام توجهی نمی کنند و این نوع درخواست ها را مغایر موازین شرعی دین اسلام و امنیت اجتماعی می دانند.
در قوانین فقهی اسلام، مجازات اعدام برای پاره ای از جرائم عمومی و نیز قصاص نفس مجاز شمرده شده است. تصریح نصوص دینی بر جواز مجازات اعدام سبب شده است که فعالان حقوق بشر در داخل ایران، تلاشی فراگیری برای لغو مجازات اعدام انجام ندهند، چرا که اصرار آنان بر این نکته می‌تواند به "ارتداد" آنها از سوی برخی از قضات منجر شود و آنان را با خطر اعدام روبرو کند.
طبق قوانین فقه شیعه هر مسلمانی که منکر ضروریات قطعی دین شود، مرتد است و ضروریات قطعی دین نیز مواردی است که در قرآن و سنت بر آنها تاکید شده است. بنابراین بسیاری از فعالان حقوق بشری در داخل ایران برای آنکه به ارتداد و خروج از دین متهم نشوند، معمولا از درخواست لغو کلی مجازات اعدام خودداری می کنند، هر چند که در برابر اعدامهای موردی از خود حساسیت نشان می دهند.
گذشته از مساله ارتداد، به نظر می رسد که عدم حمایت توده های مردم از لغو مجازات اعدام نیز در نوع واکنش فعالان حقوق بشری نسبت به این موضوع بی تاثیر نباشد. بسیاری از ایرانیان تصور می کنند که لغو مجازات اعدام ممکن است به افزایش قتل و جنایت در جامعه منجر شود و برخی از نخبگان نیز در این باره با آنها هم نظرند.
از نظر یک فرد عادی ترس از اعدام می تواند در جهت ارتکاب قتل و جنایت بازدارنده باشد و آسودگی خیال مجرمان از اعدام، آنها را به ارتکاب جنایت بیشتر تشویق می کند. به نظر می رسد که تصور عمومی ایرانی ها از بازدارندگی مجازات اعدام، ریشه در شرایط زندگی نا امنی دارد که بسیاری از مردم با آن روبرویند.
با این همه، در بین فعالان حقوق بشر در ایران، عمادالدین باقی رئیس انجمن دفاع از حقوق زندانیان، در ابراز مخالفت با حکم اعدام یک استثنا به نظر می رسد. آقای باقی که پیش از این به علت تفسیر خاص خود از مساله قصاص در قرآن چند سالی را در زندان سپری کرده است، اکنون می کوشد که بدون متهم شدن به ارتداد، با تکیه بر متون دینی، اجرای حکم اعدام را برای جامعه زیان بار نشان دهد.
در هر صورت، به عقیده کارشناسان، در سالهای اخیر نا امنی اجتماعی در سطوح مختلف جامعه ایرانی نفوذ کرده و مردم عادی در برخی از محله ها، عملا در مقابل عوامل ناامن کننده زندگی خود، پناهگاهی ندارند.
کارشناسان اجتماعی، گسترش نا امنی را از یک سو به عدم انجام وظیفه صحیح نیروهای حافظ نظم و قانون نسبت می دهند و از دیگر سو، شرایط سیاسی ایران را نیز در این مساله سهیم می دانند.
در واقع، شرایط سیاسی ایران به گونه‌ای است که مردم را مطیع و فرمانبردار نهادهای قدرت می خواهد و انتقاد و اعتراض آنها را با خشونت پاسخ می دهد. این مساله سبب شده است که بسیاری از افراد جامعه، اصولا جسارت روحی مقابله با هر نوع زورگویی و ناامنی را حتی از جانب بزهکاران از دست بدهند و در عمل تسلیم آنها شوند.
در چنین شرایطی، یک شهروند بی‌پناه، مجازات اعدام را دست کم مرهمی بر زخمهای درونی خود و یا وسیله ای برای التیام حس دردناک ناتوانی خویش در برابر زورگویان می بیند و از آن حمایت می کند.
نکته غم انگیز اما این است که مجازات اعدام به هر اندازه هم که گسترده شود، امنیت را برای شهروندان به ارمغان نخواهد آورد، چرا که به گفته کارشناسان حقوق، تا هنگامی که زمینه های ارتکاب جرم در جامعه بازتولید می شود، بر شمار جنایتکاران نیز افزوده می شود.
از این رو برخی از کارشناسان اجتماعی، به کارگیری گسترده مجازات اعدام را نه فقط راه حل ناامنی اجتماعی نمی دانند، بلکه تاثیر آن را بر رفتار کلی جامعه بسیار مخرب می بینند. در واقع، استفاده گسترده از حکم اعدام، به معنای برخورد مکانیکی با پدیده ای است که نیاز به راه حل های نرم افزاری دارد.
به هر حال به نظر نمی رسد اعدام دسته جمعی افرادی که این روزها به عنوان اراذل و اوباش به دار آویخته می شوند، کمکی به استقرار امنیت اجتماعی در جامعه ایران کند. ضمن آنکه بالا رفتن آمار اعدامی ها نیز ایران را در صدر فهرست استفاده کنندگان از مجازات اعدام قرار می دهد و صدای نهادهای بین المللی مدافع حقوق بشر را نیز بلند می کند.




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2017 [1]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1156 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.