یکشنبه 22 دی 1387

انسانيتي كه ديده نمي‌شود

غيبت نگاه حقوق بشري در حوادث غزه

روزنامه اعتماد ملی شنبه21 دی 1387 ضمیمه هفتگی دوم. ستون : دیده بان

اين روزها غوغاي تازه‌اي برپاست. گويي هرگاه روزنه اميدي براي زندگي در جهاني از صلح گشوده مي‌شود انسان‌هايي در گوشه اين عالم برآنند نشان دهند که جنگ جزيي از نهاد بشريت است. اين چه حکايتي است که افرادي مي‌توانند به ميزان امکاناتي که دارند نگاه ديگران را به سويي که دلخواهشان است بکشانند و افکار عمومي‌جهان را از چيزي منصرف و به امري ديگر معطوف سازند و ناگهان همه درباره غزه متأثر شوند،بينديشند و بنويسند و....
اما در اينجا نمي‌خواهم به پرسش فوق بلکه به موضوع درجه دوم يعني نحوه انديشيدن به توپ حادثه (در غزه) بپردازم. شايد فهم درست آن پاسخ نامستقيمي‌نيز به پرسش درجه اول فوق باشد. تاکيد مي‌کنم که نکته کانوني بحث، مرزبندي نگاه سياسي و حقوق بشري به رويدادهاي غزه است و اگر اشاره‌اي به رويکردهاي مختلف سياسي مي‌افکنم در خدمت روشن‌تر شدن همين مرزبندي است که نشان مي‌دهد چگونه ممکن است در اثر عدم تفکيک اين دو موضوع انسانيت قرباني شود و ما نسبت به آن واکنش بايسته نشان ندهيم.
اين روزها طيفي از کنش‌ها و واکنش‌ها را مي‌نگريم.
1- آمريکا و برخي دولتهاي اروپايي حماس را آغازگر و محرک جنگ مي‌دانند و مسوول حوادث اخير مي‌شناسند. آنها آغاز ماجرا را از حملات راکت‌هاي حماس به خاک اسرائيل مي‌گيرند نه از آغاز محاصره غزه و بلکه از همان هنگامي‌که به محض رأي آوردن نامزد حماس در انتخابات آن را پيروزي راديكاليسم با نردبان دموکراسي ناميدند و راه تحريم در پيش گرفتند.
2- سازمان ملل ميانداري کرده و دو طرف را مقصر مي‌شناسد و از آنها مي‌خواهد حملات خود را متوقف کنند هرچند دبير کل سازمان ملل گفته است اسرائيل حق دفاع خود را اعمال مي‌کند ولي شدت حملات را محکوم کرده است.
3- برخي دولت‌ها و گروهها، حماس را قرباني نبردهاي نيابتي ميان قدرت‌هاي منطقه‌اي و خارج از منطقه مي‌دانند. گروهها و دولت‌هاي مخالف رژيم اسرائيل بطور مطلق از حماس پشتيباني کرده و اسرائيل را محکوم مي‌کنند و بعضا داوطلب جنگ با آن مي‌شوند.
4- در عين حال خبرگزاري عراق نو (نزديك به مجلس اعلاي انقلاب اسلامي عراق) در گزارشي از اعتراض مردم عراق به اقدامات اسرائيل نوشته كه آنان ضمن تأكيد بر محكوميت رژيم صهيونيستي با شعارهايي، ميان حماس (به دليل حمايت‌هاي آن از صدام و القاعده) و فلسطين تمايز ايجاد كرده‌اند. لینک خبر مجلس اعلا :
http://www.newiraqnews.com/fa/pages/print.php?cid=1486

5- از سويي در داخل کشور نيز خارج از فضاي رسمي‌و رسانه‌هاي دولتي خبر چشمگيري نيست و احزاب و نهادهاي مدني تماشاگرند. افرادي که داخل يا خارج از ايران به هر دليلي با جمهوري اسلامي‌يا با هيأت حاکمه مخالف هستند و چون از دستيابي به آنچه آرزو دارند عاجزند و گمان مي‌کنند حماس و حزب الله ادامه سياست‌هاي دولت ايران هستند و تبليغات رسانه‌هاي ايران نيز به اين ذهنيت دامن مي‌زند پس شکست حماس را شکست کساني مي‌دانند که مطلوب‌شان نيست. همه اين قضاوت‌ها و واکنش‌ها در درون انواعي از انگيزه‌ها و عواطف سياسي تنيده شده‌اند و آنچه ديده نمي‌شود انسانيتي است که پايمال مي‌شود. حادثه امروز غزه مصداق و کانوني براي آزمون و تفسير رفتار و گفتار حقوق بشري و سياسي است. يک فعال حقوق بشر اين را نفي نمي‌کند که هريک از قضاوت‌ها و رفتارهاي فوق براي خود شايد منطق و پشتوانه‌اي داشته باشند. به هرحال ماجراي فلسطين را نمي‌توان از يک تاريخ پرحادثه جدا کرد. آنچه روي مي‌دهد دست‌کم، ادامه رخدادهاي 60سال گذشته است که ممکن است از هولوکاست آغاز گردد و گفته شود خاورميانه و فلسطين امروز تاوان جنايت بزرگ هولوکاست كه توسط دولت‌هاي اروپايي بخصوص آلمان نازي صورت گرفت را مي‌دهند و ديرياسين و کفرقاسم و چهار جنگ اعراب و اسراييل و تصرف بيت المقدس و شهرک سازي يهوديان و آوارگي فلسطيني‌ها و سخنان اسحاق شامير نخست وزير اسبق اسرائيل که اعلام کرد مرزهاي اسراييل از نيل تا فرات است و دهها مساله ديگر؛ اما ديدگاه حقوق بشري يعني توجه به حقوق انسان‌ها فارغ از مليت و مذهب و تعلقات سياسي و بي‌گناهي يا گناهکار بودن‌شان. مگر مخالفت فعالان حقوق بشر در دنيا با اعدام افراد بخاطر اعتقاد به بيگناهي آنان است؟ چه بسا که فعالان حقوق بشر آنها را مجرم و مستحق مجازات مي‌دانند اما با کشتن انساني به دست انسان ديگر به هردليلي مخالف‌اند. مگر دفاع از حقوق زندانيان در اسناد بين‌المللي حقوق بشر و در قانون اساسي جمهوري اسلامي‌که نه فقط شکنجه بلکه هتک حرمت و توهين به آنان را ممنوع و مستوجب مجازات مي‌داند به معناي دفاع از جرم يا ادعاي بي‌گناهي زنداني است؟ در همه جاي جهان ممکن است بي‌گناهاني زنداني شوند اما منطق حقوق بشر ناظر به گناهکاري يا بيگناهي آنان نيست و انسان را بماهو انسان و عريان از صفات و پسوندهاي گوناگون مَد نظر دارد. بنابراين فارغ از اينکه چه کسي آغازگر جنگ بوده و مجرم هست يا نيست و اولين گلوله را چه کسي پرتاب کرد و اينکه عقايد سياسي طرف‌هاي درگير چيست و براي مثال حماس از صدام حمايت مي‌كند يا او را جاني مي‌داند به پايمال شدن کرامت انساني مي‌انديشند، به اينکه انسان‌هايي دارند کشته مي‌شوند به ويژه که با کشتار غيرنظاميان، پاي حقوق بشردوستانه و کنوانسيون‌هاي مربوطه هم به ميان مي‌آيد. حقوق بشر دوستانه که قواعد ناظر به جنگ است به دلايل و چگونگي آغاز مخاصمه نمي‌پردازد و بيانگر قواعد انساني است که بايد در جنگ رعايت شود. تناسب حمله و دفاع و منع کشتار غيرنظاميان و خصوصا زنان و کودکان از مهم‌ترين مواد آن‌ها است که عموما در تهاجم اسراييل نقض شده‌اند. دولت اسراييل حملات خود را در واکنش به راکت‌هاي پرتاب شده حماس مي‌داند اما چه تناسبي ميان آنها وجود دارد؟ همانطور که برخي دولت‌ها اعتراض به موارد نقض حقوق بشر را دخالت در امور داخلي خود و مغاير با حاکميت ملي مي‌خوانند برخي از ناراضيان نيز با استفاده معکوس از همين منطق مي‌گويند آنچه در غزه مي‌گذرد ربطي به ما ندارد و مساله فلسطيني‌ها يا حداکثرمساله اعراب و اسراييل است اما حقوق بشر مرز نمي‌شناسد و نسبت به آنچه در آمريکا و ايران و چين و فرانسه مي‌گذرد حساس است لذا نمي‌توان سکوت فعالان و نهادهاي غيردولتي و به ويژه حقوق بشري را به دلايل سياسي پذيرفت. هر کس به هر دليلي از وضع کنوني ناراضي است بايد از موضع خودش و با ديدگاهي انساني نسبت به فجايع غزه حساس باشد. بايد موضوع جنگ و کشتار و محاصره و محروميت غذايي و دارويي غزه‌نشينان را از منافع و رويکردهاي سياسي آشکار و پشت پرده ماجرا، تفکيک کرد، بايد سکوت را شکست بايد آگاه بود که اگر جلوي اين جنگ خانمانسوز گرفته نشود ممکن است فردا شعله‌هايش به خانه‌هاي ما و شما برسد. جنگ غزه استعداد تبديل شدن به يک فاجعه بين‌المللي را دارد.




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 July 2017 [4]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1140 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.