یکشنبه 26 مهر 1388

گفتگوي راديو فردا با محمدجواد اكبرين پژوهشگر ديني درباره كتاب جديد باقي

تلاش برای پاسخ جویی برای موضوع اعدام در اسلام

راديو فردا۱۳۸۸/۰۷/۲۴
http://www.radiofarda.com/content/F7_Akbarain_IV_on_Baghi_Book_about_Execution/1853602.html
امیر مصدق کاتوزیان
«مسئله اعدام‌های زیر ۱۸ سال در ایران، ریشه‌ها و چاره‌های فرهنگی و فقهی» این نام کتابی از عمادلدین باقی از دین باوران مخالفان مجازات اعدام است که ترجمه عربی آن با همکاری شبکه عربی اطلاعات حقوق بشر و کمپین بین‌المللی حقوق بشر در ایران به بازار کتاب کشورهای عربی عرضه شده است.

مدت‌هاست که نسخه فارسی این کتاب و کتاب قبلی آقای باقی در این زمینه به نام «حق حیات»، بر روی اینترنت قابل دسترس است، اما انتشار آن به صورت کتاب در ایران ممنوع است.

در کتاب دوم از جمله استدلال شده که شرع میان سن بلوغ و سن رشد تمایز قائل می‌شود و کودکی که نماز بر او واجب شده اما به سن رشد (مثلاً ۱۸ سال) نرسیده، مستوجب کیفر نیست. آقای باقی همچنین با بررسی پرونده‌های جنایی ایران نشان می‌دهد که معمولاً قتل‌های ناشی از دعواهای کودکان نه قتل عمد که قتل‌های اتفاقی است و معتقد است صدور حکم اعدام برای کودکان مجرم و دیگر مجرمان موجب کاهش بزه نمی‌شود.

محمدجواد اکبرین دین‌پژوه مقیم بیروت که به نمایندگی از مؤسسه مطالعات حقوق بشر در مصر ناشر کتاب «حق حیات» آقای باقی در لبنان بوده است، در گفت‌وگویی با رادیو فردا به ارزیابی واکنش‌های صورت گرفته نسبت به انتشار ترجمه کتاب‌های آقای باقی در کشورهای عربی پرداخته است.


• آقای اکبرین این دومین کتابی است از آقای باقی که به عربی ترجمه شده و وارد بازار کتاب در کشورهای خاورمیانه مسلمان نشین و عربی شده. با توجه به انعکاسی که چاپ آن کتاب در کشورهای عربی داشت، چه انتظاری می‌شود داشت در مورد بازتابی که این کتاب در میان خوانندگان عربی دارد؟

محمد جواد اکبرین: مسئله اعدام یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های کشورهایی است که در مقوله حقوق بشر و دموکراسی از سایر نقاط توسعه یافته جهان عقب‌ترند. کشورهای عربی از جمله همان کشورهایی هستند که نیازمند پرداختن به این مسئله‌اند و از آنجایی که کشورهای عربی مجموعه جهان اسلام را تشکیل می‌دهند، گروه‌های اصلاح طلب و گروه‌های حامی حقوق بشرشان بسیار محتاجند که از منظر اسلامی به این موضوع نگریسته شود و مسئله اعدام نقض بشود و با تکیه بر اسلام این مسئله علاج بشود و این تضاد بین پاره‌ای از دیدگاه‌های اسلامی با حقوق بشر درباره اعدام به گونه ای از میان برداشته شود که هم جوامع اسلامی راضی شوند که دین و آئین‌شان لطمه‌ای نخورده و هم بتوانند بر اساس ضوابط حقوق بشر عمل کنند.

طبیعی است که کتاب آقای باقی وقتی در کشورهای عربی منتشر شد، از جمله در کشور مصر و هم کتاب جدیدی که از ایشان منتشر شده، مخاطب بسیار زیادی در بین طرفداران حقوق بشر پیدا کرده و می‌تواند معضلات بزرگی را در این زمینه در جهان حل کند.
• آیا نمونه‌هایی هست که خوانندگان عرب، بخصوص محافل حقوقی وشرعی شان به این کتاب توجه ویژه ای پیدا کرده باشند و استدلال های آن در مباحث شان انعکاس پیدا کرده باشد؟

حداقل دو سمینار در نظرم هست که یکی در بیروت برگزار شد و دیگری در مصر که در هر دو جا دو تن از پژوهشگران که در موضوع اعدام صحبت می‌کردند، مدعی بودند که تناقضی بین مراعات حقوق بشر و مراعات قوانین اسلامی وجود ندارد، به استدلال‌های کتاب آقای باقی اشاره می‌کردند.

این البته بسیار جای تعجب است که کشورهای عربی که خودشان در مسئله دموکراسی عقب افتاده‌اند، از جمله خود مصر که معروف است به رفتارهای دیکتاتوری از جانب حکومتش، در چنین کشورهایی این کتاب منتشر شود و مورد استفاده پژوهشگران قرار بگیرد اما در داخل ایران از انتشار آن محروم باشیم.
• از یک طرف این کتاب به فارسی در اینترنت در دسترس است و از طرف دیگر در ایران ممنوع‌الانتشار است در ایران. انتشار این دو کتاب در محافل ایران در حدی که بوده چه تأثیری در استدلال‌های روحانیان در ایران گذاشته؟ آیا اصلاً تأثیری داشته است؟

اینکه این کتاب همزمان در اینترنت است و در عین حال در ایران ممنوع شده است، نشان‌دهنده عقب افتادگی حکومت ایران است. در دنیایی که ما به نقطه انفجار اطلاعات رسیدیم، و امکان محدود کردن اگرنه غیرممکن بسیار دشوار است، اینها می‌آیند هزینه می‌پردازند از آبروی حکومت برای جلوگیری کردن از انتشار یک کتاب ولی این کتاب در دسترس همه پژوهشگران هست. این نکته اول.

نکته دوم اینکه فضای حاکم بر فضای کتاب آقای باقی فضای استدلالی مستند به چند منبع و مرجع است. یک، قرآن کریم بر اساس آیات قرآن که ایشان نقد کرده اعدام را، دوم روایات و احادیث، سوم برداشت‌های فقهی مترقی از اعدام از جمله آرای آیت‌الله منتظری و چهارم مباحث عقلانی که تا حال پژوهشگران مطرح کرده‌اند و به ویژه نظریه‌پردازان حقوق بشر.

من هنوز شاهدی پیدا نکردم که این کتاب در حوزه تأثیر گذاشته باشد. اولاً به این دلیل که متأسفانه حوزه از زمان عقب است و دسترسی به این کتاب‌ها ندارد. دیگر اینکه فضای حاکم بر حوزه فضای سنتی است که هنوز معتقد است به اعدام و نقد بر آن را نمی‌تابد.
• کدامیک از استدلال‌ها ممکن است در جامعه مذهبی بیشتر اثر بگذارد؟

وقتی آقای باقی در این کتاب به مباحث عقلانی نقد اعدام و طرفداران حقوق بشر اشاره می‌کند این مباحث خیلی مورد توجه طیف سنتی، روحانیان و متدیانان قرار نمی‌گیرد، آنها خیلی ملتزم به نتایج نگاه عقلانی به مقولات نیستند. این البته ضعف بزرگی است، اگرچه معتقدند که چهار منبع برای شناخت دین وجود دارد کتاب، سنت، اجماع و عقل. ولی متأسفانه در برداشتها، آنها به کتاب و سنت اکتفا کرده اند و از عقل باز مانده‌اند.

این بخش از کار خیلی به چشم آنها نمی‌آید. اگر آقای باقی به عنوان پژوهشگر موفق شده باشد، که به آیات قرآن استدلال کند برای نقد اعدام و لغو حکم اعدام و از احادیث کمک بگیرد، که از نظر من شده، و به ویژه از برداشت‌های فقیهانی استدلال کند که آرای‌شان به عقلانیت نزدیک‌تر است، که در این کتاب به خوبی از عهده این کار برآمده، من فکر می‌کنم انتشار این مباحث تأثیر بسیاری می‌تواند داشته باشد.
• مثلاً اینکه سن رشد یا بلوغ متفاوت است می‌تواند مؤثرتر باشد، بیشتر جا بیافتد، یا اینکه اگر اعدام ثابت شود که به نفع کاهش میزان بزه در جامعه نیست باید تعطیل شود، کدامیک از این استدلال‌ها مؤثرتر است؟

طبیعی است استدلال از جنس اول. چون تفاوت بین سن بلوغ و رشد را می توانیم مستنداتی برای آن در کتاب و سنت پیدا کنیم و این طبعاً به مذاق دینداران و سنتی‌ها و حوزویان بیشتر سازگار است.

اما وقتی سخن از تأثیر اعدام و عدم تأثیر آن در کاهش بزه می‌کنید، سخنی، قبولی، عقلانی یا جامعه شناختی و روانشناختی به زبان آوردید، این بخش از جامعه به نظر من خیلی ملتزم به دستاوردهای علم جامعه شناسی، روانشناسی یا حقوق به معنای جدید آن نیست.




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1125 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.