جمعه 15 دی 1396

پایان مونولوگ (عصر تک روایتی به پایان رسیده است)

عمادالدین باقی
روزنامه سازندگی، پیش شماره سوم، دوشنبه11دی1396 ص3
اینکه انسان خودش تنوع و تحمل آراء و دگراندیشان را بپذیرد یا به او تحمیل شود ارزش یکسانی ندارد. اولی اختیاری و پایدار و دومی موقتی است و با رفع اضطرار از میان می رود. بخشی از تغییرات در دهه های اخیر از سر اضطرار بوده اند. یکی از آنها تغییر رویکرد مواجهه با آیت الله منتظری است. هنگامی که مدیران و تصمیم سازان مشاهده می کنند، سه دهه بایکوت تصویری و رسانه ای همزمان با آنچه روشنگری وافشاگری نامیده اند، برآیندی معکوس داشته به این جمع بندی می رسند که باید روش مؤثرتری را یافت، روشی که در مخاطب، رغبت انگیزد نه واکنش منفی، و القای بیطرفی و انصاف نماید ولی در پرتو آن همان هدف از پیش تعیین شده دنبال شود.
درباره مستند قائم مقام در روزهای اخیر، ارزیابی های خود را در چند مناسبت گفته و نوشته ام ونیازی به تکرار نمی بینم اما آنچه بایسته یادآوری است اینکه تهیه کنندگان مستندقائم مقام نیز یک واقعیت را دریافته اند: اینکه در عصر تحول جهان از رسانه های یکسویه به چندسویه هستیم.
دوره مونولوگ بودن و منبرهای یکطریه و رهنمود دادن به سرآمده است. دلیل استقبال شگرف از تلگرام و صدها رسانه مشابه در جهان، همین حذف جاده یکطرفه خبر و تحلیل است. بشر به صداهای مختلف و چند صدایی عادت کرده است و دیگر نمی شود او را برگرداند. شهروندان دیگر چون گذشته پیامگیر و منفعل نیستند، پیام ساز و فعال اند. در برخی از کشورها مانند ژاپن رسانه های ملی نیز به دوسویه شدن تبدیل می شوند. در برخی کشورها مانند فنلاند بظور کلی سیستم آنالوگ در سراسر کشور برچیده شده و فقط سامانه دیجیتال وجود دارد و بستر چندسویگی ارتباطات در تمام سطوح را فراهم کرده است. در چنین جهانی باید دست از رقابت های یکطرفه بردارند. دلیل اینکه مسئولان مختلف رسانه ای ایران اعتراف می کنند که بزرگترین شبکه تلویزیونی جهان در ایران که با بودجه اش می شود یک کشور کوچک را اداره کرد از رسانه های کوچک شکست خورده همین است که نه تنها یکطرفه است بلکه یکطرفه از نوع خشن و افراطی است به نحوی که جوانی جویای نام، در این رسانه ملی رسما از ترور دفاع می کند و حسرت می خورد که چرا در داخل ایران نمی شود برخی شخصیت های سیاسی را ترور کرد. اگر سیستم متبوع او درست کار می کرد ضمن انفصال دائم از خدمت باید علیه او اعلام جرم می کرد.
پس از اکران مستند قائم مقام یکی ازشخصیت های ارجمند حقوق بشری ایرانی در فرانسه که متن کامل گفتگوی دوساعت و نیمه مرا با سازندگان مستند قائم مقام مطالعه کرده بود گفت: «سال‌هاست روایت‌هایی که می‌شنویم و می خوانیم یا روایت قدرت‌اند یا روایت مخالفان، دوگانه‌ای که در برابر هم هستند وهمواره در تلاشی برای نفی یک‌دیگر. ناکارآمد برای تاریخ، هیچکدام هم به تنهایی حقیقت نیستند. من فکر می‌کنم فصل تنها یک روایت به پایان رسیده است. ما روایت‌ها داریم و بیش و پیش از هر زمانی هم نیازمند دانستن همه این روایت‌ها هستیم. من بر این باورم که اصلی ‌ترین هدف عصر روشنگری، افسانه‌زدایی بود، حقوق بشر از دل این روشنگری و برای پاس‌داشت حقیقت برآمد. با افسانه می توان قهرمان ساخت اما بدون شک تاریخ هرگز. و بدون تاریخی مستند و بر پایه حقیقت که دانستن را میسر کند، امر دادخواهی ناممکن است. با افسانه‌ها و قهرمانانش تنها می‌توان انتقام گرفت. دادخواهی به ویژه در کشوری چنین، جز با عدالت و عدالتی بی عداوت، ناممکن است»

اینکه برخی دریافته اند که جهان ارتباطات دگرگون شده و دیگر نمی توان مونولوگ بود، امری خجسته است ولو اینکه از درون آنان نجوشیده باشد اما مسئله این است که چون از سر اختیار و معرفت نیست نسخه جایگزین شان دوباره آلوده به خطا و کژراهه است. آنها فکر می کنند اکنون که دوره تک روایتی پایان یافته و «مردم باید سخن ها را بشوند و بهترین را برگزینند»(سوره زمر آیه17و18) پس ما خودمان به نحوی کانالیزه می کنیم تا بهترین هایی را که ما تشخیص می دهیم برگزینند. روش تازه این است که آنها راه را برای دیگران می بندند و می گویند فقط با ما سخن بگویید. تابو شکنی مجاز است فقط وقتی که از تریبون ما باشد و حد و حدود آن را ما تعیین کنیم. اگر مجله ای عکس آیت الله منتظری را روی جلد بگذارد برایش پرونده ای تشکیل شده و روانه دادگاه می شود(چند موردی که اکنون مجال ذکر تک تک آنها نیست) ولی نشریه ای که از خودشان است این کار را می کند. در نشریات خودشان مانند «عصر اندیشه» و «رمز عبور» که در واقع نه رسانه و مطبوعات بلکه ابزار قدرت اند، مصاحبه هایی چاپ می شود که اگر فقط بخشی از آن در یک نشریه مستقل منتشر شود بی شک مکافات دارد. با این کار می خواهند به دیگران بگویند فقط در اینجا امنیت دارید هرچه خواستید بگویید و فضای برای تان بازتر است تا به این وسیله اعتبار و مشروعیت برای خود تدارک ببینند و نیز مخاطب را برای شنیدن صدای دیگران، محتاج خویش کنند ولی لابلای آن بتوانند حرف های خودشان را هم به خورد مخاطب بدهند.
مستند قائم مقام با پیگیری زیاد می کوشد چهره های متنوعی را در فیلم وارد کند و اعتماد مخاطب را جلب نماید تا بتواند پیام اصلی خود را که به کرسی نشاندن نامه 6فروردین است(نه 8 فروردین) به مخاطب القا کند اما به این نکته توجه ندارند که جامعه امروز دیگر نه تنها از دوره تک روایتی عبور کرده بلکه گزینشگر شده است و چنانکه در گفتگو با روزنامه ایران گفتم:« مستند در راستای هدف خود بسیار موفق تر از صدا و سیما بوده است اما آنچه مهم است رعایت شرط عدالت است. عدالت یعنی فرصت برابر برای همه و اینکه هیچکس ترجیح بلامرجح نداشته باشد. یعنی اگر مستندی مخالف آنهم ساخته شد بتواند مجوز بگیرد و اکران شود و تلویزیون به همین اندازه آن را تبلیغ کند. آنچه به مستند قائم مقام در وجدان عمومی ضربه می زند فقدان این فرصت برابر است که ناشی از سیاست های کلان است(ایران، 25آذر1396).
کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام emadeddinbaghi




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 June 2018 [5]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1204 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.