جمعه 15 دی 1396

گفت‌وگوی «وقایع‌اتفاقیه» با عمادالدین باقی: فروکش کردن اعتراضات موقتی است

وقایع اتفاقیه شماره ۵۱۷ - پنجشنبه ۱۴ دی ص1و۱۳۹۶
با وجود اینکه در یادداشت کوتاهی در صفحات اینستاگرام و تلگرام خود بیان کرده بودم که چرا سخن نگفتن درباره رخدادهای اخیر در شهرهای مختلف را ترجیح می دهم اما محمد جمالی خبرنگار گروه سیاسی روزنامه همین مسئله یعنی آنچه در باب امتناع از مصاحبه گفته بودم را به عنوان نگاه دیگری به این حوادث منعکس کرد.
*همانطور که مطلع هستید مسئولان از فروکش کردن هیجانات و اعتراضات خبر داده‌اند، از نظر شما آیا پیامی که مردم در این روزها داشتند توسط مسئولین شنیده است؟
در این مورد در روزهای اخیر بنده اظهار نظری نکردم و طی یادداشتی در کانال خودم و اینستاگرام توضیح دادم که چرا علاقمند نیستم در این مورد اظهار نظر کنم. دلیلش این است که حرف‌های اصلی و جدی را نمی‌توان زد. حرف‌هایی که در این ایام گفته می‌شود اگرچه بعضا ارزشمند هستند، اما معتقدم حرف‌های اصلی و اساسی که باید گفته شود نیست، چه در مورد علل و ریشه ها و چه در خصوص نتایج و راه حل ها، حرف‌هایی نیست که باید گفته شود. به عبارت دیگر صرفا بخش مجاز آن بیان می‌شود، آن بخش‌هایی که به کسی برنخورد و کارشناسان برای بررسی ریشه‌ها و علل این مشکلات احساس آرامش نمی‌کنند. به همین دلیل بنده مدتی است ناراحتم که همیشه مجبوریم طوری حرف بزنیم که منعی برای انتشار نداشته باشد و به عبارتی بخش مهمی از حرف ها را خودمان سانسور می کنیم و اینطور حرف‌ها هم خیلی گره‌گشا نیست، از این جهت در این موضوع وارد نشدم و الان اعتقادم این است که کسانی که باید پیام این اتفاقات را بگیرند قطعا نگرفته‌اند و حرف‌هایی هم که می‌زنند تعارفات است، البته وقتی رییس‌جمهور می‌گوید حق اعتراض محفوظ یا شفافیت لازم است و مردم فضای بازتر می‌خواهند نشان می‌دهد که او متوجه شده است ولی به هرحال شخص ایشان که تعیین کننده نیست، قدرت‌ها وگروه‌های ذی نفوذ دیگری هم تعیین کننده هستند که به نظر این پیام را نگرفته‌اند.
*البته حق محفوظ است اما آیا شرایط تحقق این حق هم وجود دارد؟ و بعد از فروکش کردن ماجرا سازوکاری وجود دارد که اعتراضات به درگیری نیانجامد؟
بنده در یادداشتم پیشتر نوشته‌ام که در مورد این حوادث نه می‌توان ریشه‌یابی درست و علمی انجام داد و نه راه حل ارائه کرد چراکه راه‌حل‌هایی که می خواهیم بیان کنیم قطعا رسانه‌ها امکان چاپ ندارند و برای خود ما هم تبعات دارد. من معتقدم فروکش کردن این حوادث، موقتی است کما اینکه در دهه‌های اخیر هم بارها این اتفاق افتاده است ولی چون دفعات قبل هم هیچ‌وقت پیام این اتفاقات شنیده نشده دوباره تکرار شده است و هر بار روند حوادث در این چند دهه شدیدتر بوده و هر بار خطرناک‌تر شده است، به این دلیل که مسائل هیچ‌وقت درست ریشه‌یابی نمی‌شود و کسی برای این کار نیز احساس امنیت نمی‌کند. بخش متصلب تصمیم گیر در ایران کمتر به نظرات کارشناسی اهمیت می‌دهد، به همین دلیل من سودی نمی‌بینیم و ترجیحم بوده است که در این بحث به کل سکوت کنم.
*فارغ از محدود‌ه‌ای که برای رسانه در انشار اخبار وجود دارد شما عملکردشان را با وجود همین وضعیت چطور می‌بینید؟ آیا توانستند آن‌طور که بایسته بود عمل کنند؟
بله آنچه در توانشان بوده است را انجام داده‌اند، ولی بخش قبلی صحبت‌های من پاسخ این سوال شما نیز هست، بالاخره با این مسائلی که بیان شد طبعا روزنامه‌ها هم نمی‌توانند همچون امثال من آنطور که بایسته است به طرح مسئله بپردازند.
*بلاخره ما با بعضی محدود‌یت‌ها مواجه هستیم.
ببینید آنقدر خط قرمز ها زیاد و دایره این محدودیت‌ها تنگ است که نه روزنامه‌ها قادرند وظیفه خودشان را درست انجام دهند و نه من به عنوان کارشناس قادرم حرفم را با احساس امنیت بیان کنم. تکرار می‌کنم به دلیل خط قرمزهای زیاد و فراوان و تنگ نه می‌شود ریشه‌یابی کرد نه راه حل داد و نه اخبار را منعکس کرد .در نتیجه درجا می‌زنیم و این حوادث هم موقتی خاموش می‌شود. کمااینکه هر بار که اتفاق افتاده است هر بار شدید‌تر و بعد هم شدیدتر خواهد شد . به این دلیل که مطلبی که باید شنیده شود شنیده نمی شود .
*بلاخره ما در این فضا تلاش می کنیم تحرک داشته باشیم!
بله تحرک از بی‌تحرکی بهتر است همین نه بیشتر .ولی معنای آن نیست که کاری که در خور است انجام می‌شود.
*برخورد دولت یازدهم با اتفاقاتی که در سال‌های گذشته واقع شد متفاوت بوده است. حداقل در سطح مواضع اعلامی و تا حدی مواضع اعمالی تلاش شد که با تسامح رفتار و خشونت کمتری واقع شود.تحلیلتان از این شرایط چیست؟
به نظرم بخشی از این مسئله به مدیریت خوب آقای روحانی و شورای عالی امنیت ملی بر می گردد که جلوی ورود نیروهایی که عادت به خشونت شدید داشتند را تا آنجایی که ممکن بود گرفتند اما این کار، مشکل را بطور اساسی حل نمی‌کند ،هرچند توانستند ابعاد خشونت را کم کنند .

*فکر نمی‌کنید آیا این حرکت در سیر تحول مثبت نیست؟
مثل داستان یک مریضی است که در حال خونریزی است و هرکسی بتواند خونریزی را کم کند کار مثبتی انجام داده ولی کار اصلی علاج این بیماری است.
*پس شما فکر می‌کنید تا زمانی که این شرایطی که توصیف کردید فراهم نشود این اتفاقات مجددا تکرار خواهد شد؟
من معتقدم که این اتفاقات تکرار و دفعه بعد شدید تکرار می‌شود کما اینکه در هر دوره‌ این اتفاقات را داشتیم، اوایل انقلاب، دوره میرحسین موسوی ترورها و مرصاد، در دوره مرحوم اکبرهاشمی چند شورش در شهرهای مختلف ، دوره سیدمحمد خاتمی وقایع 18 تیر و واقعه خرم آباد و در دوره محمود احمدی‌نژاد وقایع 88 را داشته‌ایم. ، ما همیشه با این مسائل روبرو بودیم و هربار شدیدتر شده است . هربار به لحاظ امنیتی برای کشور خطرناک‌تر بوده است و هیچ‌وقت مسئله ریشه‌ای حل نشده است، ولی همیشه دنبال این بوده‌اند که بحران فقط خاتمه یابد، اما متاسفانه به پیام‌های مستتر در این حرکت‌توجه نشد . بدون شک اینکه همیشه در اصالت اتفاقات شک کنیم و آن منشا آن را داخلی نبینم، مشکلی را حل نمی‌کند، من سال ها پیش کتابی دوجلدی نوشته‌ام در خصوص انقلاب اسلامی ایران یکی به نام بررسی انقلاب و دومی به نام تولد یک انقلاب، آنجا بخشی از بحث پیرامون نظریات توطئه است که بعضی می‌گویند انقلاب اسلامی توطئه خارجی با دخالت آمریکا و انگلیس بوده است، آنجا بحث مفصلی داشتم که جان کلام آن این بوده است که بر فرض که توطئه بوده هیچ عامل خارجی بدون زمینه داخلی نمی‌تواند موفق باشد. همیشه عوامل خارجی به اعتبار زمینه های داخلی موثر می شوند. برفرض هم که اراده خارجی وجود داشت حتما زمینه داخلی بوده است و زمینه داخلی هم به مدیریت و شرایط داخلی کشور بر می‌گردد، اما متاسفانه این‌قدر که به عامل خارجی توجه می‌شود به زمینه داخلی توجه نمی‌شود و این‌قدر که معطوف به عامل بیرونی بودیم معطوف به شرایط داخلی و اینکه در داخل چه اتفاقی افتاده و یا در جریان است نبودیم به همین دلیل کارشناسان و صاحب‌نظران هم نمی‌توانند ورود کنند. به همین دلیل من خیلی امیدوار نیستم این اتفاقات تمام شود و شدیدتر تکرار نشود.
*در شرایطی که وقتی شکافی بین بدنه قدرت و توده بروز می‌کند این گروه‌های میانجی همچون احزاب و نهادهای مردمی و همینطور رسانه‌ها هستند که مطالبات مردم را برای قدرت ترجمه می‌کنند و در عوض ارزش‌های حاکم بر نهاد قدرت را برای مردم بازتعریف می‌کنند با توجه به اینکه تقریبا همه احزاب و گروه‌ها بیانیه‌ و راهکارهایی پیشنهاد دادند به نظر شما برای اینکه بتوانیم این هیجانات، مطالبات و نارضایتی‌ها را به شکلی دموکراتیک و در قالب نهادهای مدنی مدیریت کنیم تا مردم مطالبات خودشان را مطرح کنند، آیا احزاب ما توانسته‌اند نقش خودشان را به درستی ایفا کنند؟
شما در واقع همان سوالی را می‌پرسید و انتظار همان جوابی را دارید که ما در هفته گذشته به وفور شنیده و خوانده ایم و من اصولا با این حرف‌های کلیشه‌ای که بیایید نهادهای مدنی را به رسمیت بشناسیم و بگذاریم این‌ها سخنگوی مردم باشند مشکل دارم، این‌ها حرف‌های جدیدی نیست و سال‌هاست گفته شده است و هیچ نسخه شفابخشی نبوده است و اگر بخواهم پاسخ شما را بدهم همان حرف‌های تکراری خواهد شد که سال‌هاست گفته‌ایم . به نظرم مشکل عمیق‌تر از این است که ما گفت‌وگو کنیم و بگوییم احزاب را به رسمیت بشناسیم تا سخنگوی مردم شوند، در این کشور چنده دهه است که حزب وجود دارد چرا تاکنون چنین اتفاقی نیفتاده است؟ در این کشور بیش از 100 سال سابقه فعالیت حزبی وجود دارد ، ما حرف‌های خیلی ابتدایی و مقدماتی را در خصوص یک جامعه حزبی می‌گوییم، چرا بعد این همه سال این حرف‌ها را تکرار می‌کنیم؟ این نشان می‌دهد مشکل عمیق است، ما بعضی مشکلات ساختاری داریم و بعضی مشکلات فرهنگی و من معتقدم فعلا مشکلات ساختاری به نحوی مقدم بر مشکلات فرهنگی ما شده است.
*اصولا در وضعیتی که مشاهده می‌کنید و مردمی که در خیابان هستند آیا اصولا توجهی به نهادهای مدنی دارند؟ آیا اصولا اعتمادی به چنین ساختارها و پیشنهاداتی که داده می‌شود دارند؟ و چنین راهکارهایی را برای خود به رسمیت می‌شناسند؟
چرا می‌گویید مردم؟ اصلا مگر بنده و شما توجهی و ارزشی قائل هستیم؟، خود احزابی که پیشنهاداتی دارند مگر باور دارند که آنها عملی می‌شود؟ بنده می‌گویم اصلا شما مردم گرفتار را رها کنید خودتان چه پیشنهادی دارید؟ خود احزاب ، من و شما هم می‌دانیم که این پیشنهادات تشریفاتی است و می‌دانیم چه موانعی وجود دارد و آن بخش متصلب قدرت امکان اینکه احزاب بتواند نقش خودشان را ایفا کنند نمی‌دهد وقتی خود ما هم می‌دانیم و باور نداریم چرا توقع داریم که مردم باور داشته باشند؟و اگر باور داشتند این اتفاقات نمی‌افتاد.
*مشخصا شما به عنوان یک کنشگر سیاسی و حقوق بشری آیا در این بزنگاه رسالتی برای خود قائل هست؟

یک اصل عقلایی است که توسط خداوند متعال هم بیان شده که ما به اندازه وسع خودمان تکلیفی داریم، «لایکلف الله نفسا الا وسعها» بنده الان وظیفه خودم می‌دانم همین حرف‌ها را بگویم و بهتر از این می‌بینم که بخواهم مدام بحث و تحلیل کنم. فکر می‌کنم به جای اینکه ما این حرف‌هارا بزنیم نوعی مبارزه منفی داشته باشیم و همین که نمی‌شود حقیقت ماجرا را گفت و ریشه‌یابی کرد باید جدی تر مطرح شود.
*به نظر شما این نوع نگاه فضای دیالوگ بین لایه‌های اجتماعی و دولتمردان را نمی‌بندد؟
اتفاقا این نگاه باعث می‌شود که همان جامعه محروم گرفتار احساس همراهی کنند، ببیند شیوه‌هایی که در فضای رسانه‌ای ما وجود دارد باعث می‌شود جمع زیادی از مردم بیشتر با تحلیل‌ها احساس بیگانگی کنند برای اینکه مردم هم می‌دانند این تحلیل‌گران رسانه‌ها و سیاسیون حرف‌هایی که می‌زنند برای خالی نبودن عریضه است و برای اینکه راجع به این اتفاقات یه چیزی گفته باشند و این باعث می‌شود مردم هم وقتی می‌فهمند شما نمی‌توانید حرف اصلی‌تان را بزنید و بیشتر طوری برخورد می‌کنید که نه سیخ بسوزد نه کباب .بیشتر احساس بیگانگی کنند و اتفاقا من فکر می‌کنم با این منطق و روش بنده امکان دیالوگ با این مردم بیشتر فراهم می‌شود، بخش قدرت هم باید تکلیف‌اش را روشن کند که آیا می‌خواهد با این مردم وارد گفت‌وگو شود یا خیر و اگر نخواهد باید خودش را برای شرایط وخیم‌تر آماده کند و اگر نمی‌خواهد باید بپذیرد که این حرف و این نگاه را بشنود. مسئله من بیشتر از اینکه قدرت باشد مردم است، ملت باید بفهمند که ما آن‌ها را می‌فهمیم.
به نظر من گاهی حرف نزدن ها بیش از حرف زدن ها معنا و پیام دارد. در مواقعی که مجبوریم حرف های مجاز شده در دایره تنگ خطوط قرمز را بگوییم گاهی حرف نزدن صدادارتر است.
http://vaghayedaily.ir/Newspaper/517/PDF/40ca153a-a2a1-4c54-8338-fdf1b4a9713d.pdf
http://vaghayedaily.ir/newspaper.aspx?NewspaperTextID=1550

کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام emadeddinbaghi




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 May 2018 [3]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1197 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.