شنبه 4 فروردین 1397

ایران؛ حقوق بشر96 و اولویت های 97 (در گفتگو با انصاف نیوز و جماران)

انصاف نیوز بامداد شنبه4 فروردین97: عمادالدین باقی فعال حقوق بشر، در پاسخ به دو پرسش انصاف نیوز، به وضعیت حقوق بشر در سال ۱۳۹۶ و اولویت‌های سال ۹۷ در این حوزه پرداخت.
انصاف نیوز: مهم ترین اتفاقات سال ۹۶ از نظر شما چه بودند؟
در ارزیابی وضعیت گذشته هر کس از دریچه تخصص خویش به اهم و مهم کردن مسائل می پردازد و به اولویت ها نگاه می کند. اقتصادان، سیاست شناس، حقوقدان، جامعه شناس، روانشناس، پزشک و دیگران هر کدام دغدغه ای دارند و جالب اینجاست که اکنون دغدغه های همه آنها به نوعی مشترک شده و به وضعیت اقتصادی ای که ریشه کاملا سیاسی دارد مرتبط شده است.
سال هاست ستون مثبت و منفی ها در جدول رخدادهای سال، بسیار نابرابر و اندوهبار است. سال 1396 هم یکی از آنها است. در سال 1396 در حوزه حقوق بشر و حوزه های میانی و مرتبط با آن البته چند تحول مثبت رخ داد. انتخابات شوراهای سراسر کشور در 29 اردیبهشت 1396 نمادی از یک دموکراسی نسبی بود. دیگری تصویب قانون جدید جرایم مواد مخدر (الحاق یک ماده- ماده 45- به قانون مبارزه با مواد مخدر) بود که از 23 آبان96 لازم‌الاجرا شد و نتیجه آن کاهش اعدام دست کم 5هزار نفر بود. در حوزه کتاب گرچه سانسور ادامه دارد اما نسبت به گذشته بهتر شده و رویه ضد قانونی «بلک لیست نویسندگان» تعطیل و انطباق و عدم انطباق محتوای اثر با مقررات اصل قرار گرفته است اما چون آیین نامه ضوابط نشر دارای موادی مغایر با قانون اساسی و حقوق بشراست باید اصلاح شود. در حوزه مطبوعات نیز توقیف ها از سوی دستگاه قضایی کاهش یافت اما شکایت نهادهای امنیتی از رسانه ها و فشار برای برخورد ادامه داشت.
اما در حوزه نقض حقوق بشر در مسائل عام تر: آلودگی هوا، هدر رفتن هر سال بالغ بر ۸ هزار میلیارد تومان از منابع شهر تهران در ترافیک (اقتصاد نیوز کدخبر: ۱۶۰۹۳۶ ۱۳۹۵/۱۱/۲۳) و اینکه میلیون ها ساعت از عمر شهروندان در راه بندان ها از بین می رود که معادل مرگ صدها نفر است، چند حادثه مرگبار تصادف اتوبوس حامل دانش آموزان راهیان نور، بحران آب، حقوق معوقه و اعتصابات کارگران و امار تصاعدی فرار مغزها، را می توان برشمرد.
اما در مسائل خاص تر وجود بیش از 300 هزار زندانی، 15 میلیون حاشیه نشین و بد مسکن، 5 میلیون معتاد، 10میلیون بیکار، 25 میلیون و 556هزار نفر زیر خط فقر 1ونیم میلیون تومانی هستند که 2ونیم میلیون نفر با درامد سالانه کمتر از 5میلیون تومان در قعر فقرند، 300تا500 هزار روسپی، هرساعت19 طلاق در کشور(طبق امارهای ثبت احوال از هر 3/9 ازدواج یکی منجر به جدایی می شود)، سالانه 15 میلیون پرونده در دستگاه قضایی، 50 درصد نرخ افسردگی، 37درصد بودن نرخ عدم سلامت روان، مراجعه 400هزار نفر به پزشکی قانونی بخاطر نزاع که 70 درصد نزاع های آنی منجر به قتل شده(منهای آمار نزاع های مراجعه نشده به پزشکی قانونی) و... به تنهایی برای دریافت تصویری از وضعیت حقوق بشر گویا است. اینها بخشی از آمارهای رسمی و نیمه رسمی اند. نگران کننده تر از این آمار، چشم بستن مسئولان بر آن و خودفریبی ها و انداختن آن به گردن عواملی غیر از راهبردهای کلان است که چشم اندازی برای بهبود وضعیت را نشان نمی دهد. نام این سخنان را سیاه نمایی، منفی نگری و منفی بافی، و حتی تبلیغ علیه نظام می گذارند.
اما از نظر من مهم ترین رخدادهای سال 96 در زمینه حقوق بشر در محدوده زندان و اعدام بود زیرا اینها از رخدادهای سیستماتیک هستند و به اراده و برنامه و سیاست های کلی وابسته اند و اتفاقا پربسامدترین اخبار هم مربوط به این موضوع است مانند:
1- بازداشت ادمین های تلگرامی
2_ حجاب و بازداشت دختران انقلاب
3_ درگیری دراویش وبازداشت های گسترده از انها
4_ ممانعت از فعالیت تشکل های صنفی معلمان و بازداشت تنی چند آنان( بهشتی، عبدی و حبیبی)
5_اعتراضات دیماه 96 در صد شهر و بازداشت حدود 5هزار نفر
6_ مرگ کاووس امامی و پیشداوری برخی مقامات قضایی پیش از اثبات جرم که بر مسیر پرونده تاثیر منفی می گذارد
7_ اجرای اعدام چند مجرم زیر18 سال که بر خلاف ماده 91 قانون جدید والبته دوپهلوی مجازات اسلامی مصوب1392 و نیز اسناد و تعهدات حقوق بشر بود و ایران تنها کشوری در دنیا بود که این مجازات را برای مرتکبان جرم در سن زیر18 سال اجرا کرد.
انصاف نیوز: اولویت‌های سال ۹۷ کدامند؟
به نظر من مهم ترین اولویت ها اگر فرصتی مانده باشد لغو اعدام های زیر18 سال و اجرای ماده 91 قانون مجازات اسلامی با رعایت اصل تفسیر به نفع متهم است. اقدام دوم لغو تبصره ماده 48 قانون آیین دادرسی کیفری و اقدام سوم جدا کردن سازمان زندان ها از قوه قضاییه است که مستندات حقوقی محکمی دارد.
اما مهم تر از همه اینکه باید طبق ماده 210قانون برنامه پنجم توسعه که مصوب مجمع تشخیص مصلحت نظام، مجلس و شورای نگهبان است و همه نهادها را موظف کرده به گونه ای عمل کنند که به منظور اعتلاء شأن، موقعیت، اقتدار و نقش جمهوری اسلامی ایران و استفاده از فرصت های اقتصادی در منطقه و نظام بین‌الملل و بسط گفتمان عدالت‌خواهی در روابط بین‌الملل، جهت توقف روند صدور قطعنامه‌های حقوق بشری علیه جمهوری اسلامی ایران تلاش کنند، بنابراین باید یک تجدید نظر اساسی و اتخاذ تصمیم جدید در سطح راهبردهای کلان صورت گیرد تا به این وضعیت پایان ببخشد.

نگاه به آینده: ایران و حقوق بشر97
در یادداشتی که به درخواست پایگاه خبری جماران نوشته شده و جمعه 3فروردین منتشر شد آمده است:
پیش بینی وضعیت آینده، دیگر کار چندان دشوار و پیچیده ای نیست. عامه مردم هم با مشاهده شرایط کنونی می توانند حدس بزنند و ما فقط این حدس ها را اندکی دقیق تر، روشن تر و با اشاره به بعضی فکت ها بیان می کنیم.
آینده در گرو اکنون است. آینده را می توان تغییر داد مشروط به تغییر علل وضع موجود. تا هنگامی که علل پیدایی و پایایی(به تعبیر فلاسفه علل محدثه و مبقیه) چیزی وجود داشته باشند نمی توان انتظار تغییر داشت.
در زمانی که نهادهای مدنی قدرتمند غایبند وضعیت حقوق بشر در ایران 97 کاملا تابع شرایط اقتصادی و سیاسی است. میان جرایم و بزهکاری ها که به تبع آن مجازات ها می آیند همبستگی وجود دارد. میان فقر و بیکاری و سرخوردگی های سیاسی با پرخاشگری هم همبستگی وجود دارد.
سیاست خارجی در ایران مهم تر از سیاست داخلی و اقتصاد شده است زیرا اقتصاد، گروگان سیاست خارجی است. در نتیجه سیاست هایی که خارج از تدابیر دولت روحانی و خارج از رویکرد اصلاحی و تعامل سازنده با جهان اعمال می شود و از سویی بخاطر سناریوی کمپانی های تسلیحاتی برای تبدیل منطقه به مصرف کننده تولیدات ویرانگر آنها و رونق اقتصاد خونین شان، بر اساس اخبار و نشانه های فراوانی پیش بینی می شود برجام یا تعلیق تحریم ها در اواخر فروردین 1397 توسط ترامپ که نماینده این کمپانی ها است تمدید نخواهد شد. یکی از نشانه ها این است که در پی پیام های محرمانه مبادله شده میان آمریکا و کره شمالی کیم جونگ اون، اعلام کرد اگر از آمریکا تضمین امنیتی گرفته شود برنامه اتمی و موشکی اش را تعطیل خواهد کرد. ترامپ برای همراه کردن جامعه جهانی علیه ایران و تصویر ایران را بدتر از کره جلوه دادن و همچنین برای انکه به قول خودش توافق خوب را به اروپایی ها نشان دهد با کره شمالی به توافق می رسد ولی مسئله مهم این است که بار بزرگی از فشار سیاست خارجی اش برداشته می شود و یکی از کانون های تنش در روابط چین و امریکا رفع گردیده و بر ایران متمرکز می شود و اعراب را هم علیه ایران تشجیع می کند. این در حالی است که در جریان مذاکرات برجام، شاهکار روحانی-ظریف این بود که نضمین امنیتی از سوی آمریکا و اتحادیه اروپا و شورای امنیت سازمان ملل گرفتند و اوباما در پیام نوروزی اش رسما آن را اعلام کرد ولی جریانات مشکوک در داخل ایران، همسو با کمپانی های تسلیحاتی و جنگ طلب جهانی تمام نیروی خود را برای برهم زدن برجام به کار گرفتند.
وقتی برجام تمدید نشود کشورهای اروپایی هم میان معامله 1200 میلیادرد دلاری با آمریکا و اقتصاد کوچک ایران معلوم است کدام را انتخاب می کنند. در نتیجه، عدم تمدید برجام عامل شتاب زای وخامت وضع اقتصاد ایران و به تبع آن همه جرائم و بحران های اجتماعی و اقتصادی وخیم تر می شوند و حقوق بشر به محاق می رود.
روا نیست کشور زرخیزی چون ایران که می تواند مرفه ترین مردم دنیا را داشته باشد به سبب سیاست های دشمن ساز یک گروه تندرو و نیز دشمنان طمعکارش در تنگدستی بسر برد.
در شرایطی که برخی تصمیم سازان به جای تن دادن به جراحی، همچنان ترجیح می دهند سر در برف فرو برند و وضعیت منطقه ای و بین المللی ایران همچنان پر تنش و فراری دهنده سرمایه های داخلی و خارجی باشد، طبعا شرایط اقتصادی و روانی بهبود نخواهد یافت و در نتیجه، پرخاشگری، جرم، مجازات ها، اعتراضات و تنش ها هم رشد خواهد داشت. اگر آمارها از کاهش ناچیزی خبر بدهند یا این آمارها نادرست است یا به دلیل عادی شدن جرم و یا زیر زمینی تر شدن جرم و رفع مشکلات بدون مراجعه به نهادهای فصل خصومات است که خطرناک تر خواهد بود..

شکاف های مختلف در ایران که قبلا در مقاله ای در زمینه پیش بینی وضعیت 1396 به فعال شدن آنها اشاره کرده بودم (هفته نامه صدا، شماره 108 ویژه نوروز 1396 ص39-36) در شرایط جدید بحرانی تر می شوند. از طرفی برخی نهادهای قدرت اجازه عملیاتی کردن سیاست های دولت روحانی را هم نداده و تن به تغییر نمی دهند و در برابر اراده مردم مقاومت می کنند. اگر به حوادث پیش از جنگ سوریه و چگونگی شروع این تراژدی غمبار دقیق شویم می توان گفت در درون قدرت کسانی با بی اعتنایی به وقایع زیر پوست جامعه آگاهانه با ناآگاهانه دارند ایران را به آنسو می برند. بنابراین سال 97 افق دلگرم کننده ای ندارد اما ناامیدی، خود بخشی از فرایند ویرانگری است. باید با امید و تلاش و همفکری راه را جست و مانع از رخدادهای ناگوار شد.
هفته نامه صدا، شماره 108 ویژه نوروز 1396 ص39-36)
http://www.emadbaghi.com/archives/001375.php
____________
کانال های جماران وانصاف نیوز
https://www.jamaran.ir/fa/tiny/news-889162
http://www.ensafnews.com/?p=106350
کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام
emadeddinbaghi




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 April 2018 [5]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1193 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.