یکشنبه 21 مرداد 1397

اگر «صلح» اندیشه بنیادین ما باشد...

عمادالدین باقی

بسیاری از ما به راستی و به درستی مفاهیم صلح و حقوق بشر را پذیرفته ایم و به آن احترام می گذاریم اما صرفِ باورِ کلی، کافی نیست. باور جزیی و مهم تر از آن پایبندی به لوازم و نتایج آن است که می تواند میان ما و مخالفان صلح و حقوق بشر تمایز بگذارد و باید در زبان و ادبیات ما در ذهن و ضمیر ما و در قضاوت و عملکرد ما تجلی کند. برای مثال اگر باور به صلح، اندیشه بنیادین ما باشد چگونه سخن بگوییم؟
باید به گونه ای سخن گفت که اگر چون آب ریختن بر آتش جنگ هم نیست ولی حتی به اندازه یک فوت بر آتش نهفته در زیر هیزم دمیده نشود. می خواهم تصمیم اخیر العبادی و واکنش هایش در ایران را مثال بزنم. حیدرالعبادی گفت: اساساً ما مخالف تحریم در منطقه هستیم. محاصره و تحریم، نظام‌ها را تضعیف نمی‌کند بلکه جوامع را نابود می‌کند... ما تحریم را خطایی راهبردی و نادرست می‌دانیم "اما برای حفظ منافع مردم خود به آن پایبند خواهیم بود. از آن حمایت نمی‌کنیم اما به آن پایبندیم(سه شنبه ۱۶ تیرماه97).سعد الحدیثی سخنگوی دولت عراق نیز ضمن اعلام پایبندی به تحریم‌های آمریکا علیه ایران گفت که این کشور به معاملات دلاری خود با ایران پایان می‌دهد(ایسنا جمعه۱۹ مرداد97)
در فضای مجازی واکنش های تند و گسترده ای دیده شد که در نگاه نخست نشانه غیرت ملی است و البته برخی هم از سر مچ گیری و "دیدی حالا" و تودهنی زدن به حکومت ایران بود، در عین حال همه را از باب مشترک بودن در دفاع از ایران محترم می شماریم. برخی از انها توییت های افراد ناشناخته اند و می توان گفت موضع رسمی ایران تلقی نمی شوند ولی وقتی فراوانی اش بالا رفت به یک جو تبدیل می شود و بیش از تقابل دولت ها و سیاست ها، بوی تقابل ملت ها می گیرد. می دانم همین جا روی کلمه ملت هم واکنش نشان خواهند داد و سخن از دولت-ملت های جعلی پس از فروپاشی عثمانی و جنگ جهانی اول خواهند گفت اما یک صلح طلب باید بر پایه اسناد معتبر بین المللی سخن بگوید نه اینکه در تاریخ وضع مرزها و ملت ها چه بوده است. امروز ملت ها و مرزهای شناخته شده بین المللی معتبرند و کمترین خدشه در ان، صلح جهانی را به خطر می اندازد چون در میان تمام ملت ها، جنگ حدود و ثغور در تاریخ شان وجود دارد و چون دیوی است که اسناد بین المللی آن را در شیشه کرده اند و نباید ان را شکست.
در این میان واکنش های افراد تندرو و بی منطق که هر از گاهی با سخنان شان بلوا می نمایند و هزینه ای به گرده ملت تحمیل می کنند دور از انتظار نیست مانند اینکه می گویند ما به حوثی ها گفتیم نفتکش های سعودی را بزنند و یک خبرگزاری شناخته شده و نیمه رسمی منتشر می کند و بعد مسئولان کشور مجبور به تکذیب می شوند و....چنانکه در یادداشت پیشین در کانال تلگرامی نگارنده درباره موضع قاطع اتحادیه اروپا در برابر تهدیدهای ترامپ علیه شرکت های اروپایی نوشته شد، ما می دانیم که اتحادیه اروپا ممکن است نتواند شرکت های اروپایی را وادار به سرپیچی از تحریم های امریکا کند اما همین که اجماع سیاسی میان امریکا و اروپا بهم ریخته و ترامپ با خروج یکجانبه از برجام و تحقیر اروپا در ایجاد این وضعیت نقش داشته فرصتی مطلوب برای ایران است و در این وانفسا جریانی در ایران می خواهد اتحادیه اروپا را بترساند و بار دیگر متحد امریکا نماید.
کسانی که باوری به صلح ندارند خودشان نمی خواهند بجنگند بلکه می خواهند مردم را به دام جنگ بکشانند. در این میانه شایسته است اظهارات اصلاح طلبان خردورز به نحوی باشد که بیانگر تفاوت دیدگاه صلح طلبانه شان با جنگ طلبان باشد. حتی کسانی که سخنان شان موضع رسمی کشور نیست اما به اعتبار جایگاه گذشته یا کنونی سیاسی شان بیش از توییت های افراد عادی مورد توجه قرار می گیرند. یک چهره اصلاح طلب دوست داشتنی و اندیشمند می گوید من از ابتدا می گفتم نباید مانع تجزیه عراق شویم. هرچند برای این سخن دلایل تاریخی دارد اما این نوع سخنان در شرایطی که همه از قدرت رسانه ای امریکا و سعودی و بسترهای تاریخی و ذهنی و روانی در عراق آگاه هستیم و می دانیم کمترین سخن از یک فرد عادی را هم می توانند در عراق بزرگنمایی کنند، نوعی القای موافقت ایرانیان با تجزیه عراق و برانگیختن حس شدید ناسیونالیستی در این کشور و احیای جنگ عرب و عجم و سوق دادن انها به حمایت از تجزیه ایران است زیرا این تصور به وجود می اید که ازطریق تجزیه یک کشور می توان خطر کشوری را دفع کرد و ان را کوچک و ضعیف و درگیر ستیزه های درونی ساخت. این سخنان درباره اینکه ایران نباید هزینه جلوگیری از تجزیه عراق را بپردازد هدفش حمایت ازتجزیه عراق نیست و می توان یک نظریه کارشناسی تلقی و از کنار آن عبور کرد اما کاربران فراوانی در فضای مجازی که مدعی صلح طلبی هم هستند چنان سخنان سکتاریستی و قومیت گرایانه می پراکنند و از تضاد عرب و عجم می گویند که گویی ناخواسته می خواهند بستر جنگی دیگر را فراهم کنند.
مردم ایران قبلا هزینه سنگین سخنان ناسنجیده سیاستمداران را پرداخت کرده اند و نباید ان تکرار کرد اما این بار این اشتباه را برخی از کاربران فضای مجازی مرتکب می شوند که در شکل دهی افکار عمومی مؤثر واقع می شود و فردا خودشان در صف نخست مخالفان تنش های پدید آمده قرار می گیرند. عرصه سیاست، عرصه سیطره عقلانیت است نه عواطف.
از صلح طلبان انتظار سخن سنجیده تر می رود در حالی که افراد تندرودر مناصب مختلف هر از گاهی سخنان جنگ طلبانه می گویند و با واکنش عاطفی هزینه های ناخواسته تحمیل می کنند و به هیچکس پاسخگو نیستند. فضای مجازی که در واقع رسانه های عصر دیجیتال شده و در صورت پاسخگو شدن شان می توانند امتداد رکن چهارم به شمار آیند باید در خدمت صلح باشد نه جنگ، باید نسبت به تک تک کلمات خود احساس مسئولیت کنند و پیامدهای آن را ارزیابی کنند. به قول امام علی سخن تا از دهان مان بیرون نیامده اسیر ماست اما وقتی بیرون جهید دیگر ما اسیر آن هستیم.
سخن کز دهان، ناهمایون جهد
چو ماری است کز خانه بیرون جهد(ابو شکور بلخی)
اولا واکنش رسمی را باید به دستگاه دیپلماسی سپرد. قرار نیست تکلیف همه مسایل کلان و غامض اقتصادی و سیاسی و فلسفی در فضای مجازی و توییتر روشن شود. دیگر اینکه در همین فضا نیز می توان سنجیده تر سخن گفت و دوراندیشانه به پیامدهای سخن خود نیز بنگریم. به این واقعیت هم باید توجه کرد که بلافاصله پس از سخنان نخست وزیر و سخنگوی دولت عراق شخصیت ها و گروه های مختلف عراقی به آن اعتراض کردند و نباید آنها را نادیده گرفت و با برخی سخنان منصرف شان کرد باید به زبان دیپلماتیک تر سخن گفت. در حالی که سال هاست علیرغم اینکه سازمان ملل، ایران را مستحق دریافت غرامت ازعراق شناخته ولی دیگر حرفی از غرامت ایران در جنگ8 ساله نیست یک چهره دوست داشتنی اصلاح طلب در واکنش به موقع به اظهارات العبادی می گوید «دولت عراق مطابق ماده ۶ قطعنامه ۵۹۸ ۱۱۰۰ میلیارد دلار بابت غرامت خسارات مستقیم جنگ تحمیلی به ایران بدهکار است؛ دولت ایران با لحاظ تنگناهای مردم عراق در مطالبه این غرامت تعلل کرده است؛ اکنون نخست‌وزیر عراق به‌جای جبران، با تحریم‌های ظالمانه علیه مردم ایران همراهی می‌کند!»(دکتر محمود صادقی) و یک نماینده پارلمان عراق هم پاسخی تندتر می دهد و خواستار غرامت خون کشته شدگان القاعده در عراق می شود.
اگر گفته شود: خوب است دولت ایران هم درباره غرامت مصوب سازمان ملل از دولت عراق و یا هزینه های مالی و جانی برای دفاع از آن کشور از دولت عراق یاد می گرفت دیپلماتیک تراست. ضمن اینکه برخی افراد گفته اند چرا تا امروز درباره غرامت ایران سکوت کردید و پس از موضع العبادی یاد طلب ایران افتادید، در حالی که مسئول بی اعتنایی حکومت به حقوق ایران در این سال ها کسان دیگری هستند. مسئولان ایرانی باید بیاموزند که در همه دنیا برای دولت ها منافع و امنیت مستقیم مردم شان اولویت دارد حال آنکه سال هاست قربانی سیاست های نادرست و افراطی شده است.
بدون شک سکوت و انفعال در برابر سخنانی از نوع آنچه نخست وزیر و سخنگوی دولتش بیان کردند نادرست است اما یک باورمند به صلح می تواند به زبان دیپلماتیک و رعایت مقتضیات صلح طلبانه سخن بگوید: دولت و ملت عراق دولت و ملتی مستقل هستند و طبیعی است که بر اساس منافع ملی خود تصمیم بگیرند. ما هم ضمن احترام به تصمیم هر دولت مشروع و قانونی، این همزبانی با تحریم های امریکا را برخلاف منافع مشترک دو کشور ایران و عراق دانسته و نادیده گرفتن خون ها و هزینه های ایران در دفع بعثی ها و داعش و القاعده از عراق می دانیم که داشت موجودیت ان را از بین می برد. ما معتقدیم همسایه ها برای همدیگر می مانند و بهتر بود دولت عراق منافع ملی خود را در تقابل با منافع مشترک نمی دید. ما می دانیم که دولت امریکا حتی اروپای مستقل و مقتدر را تحت فشار قرار داده است و دولت عراق هم تحت فشار است اما رفتارهای بهتری هم وجود داشت.(با حذف چند کلمه توسط نگارنده در روزنامه سازندگی، یکشنبه21مرداد1397 منتشر شد)
کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام emadeddinbaghi
وبسایت www.emadbaghi.com
فیس بوک Emadbaqi@




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2018 [3]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [6]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1240 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.