یکشنبه 27 آبان 1397

هزینه کتاب خریدن: بی مقدار، هزینه کتاب نخواندن: بی شمار

عمادالدین باقی
روزنامه سازندگی،ش222 یکشنبه27آبان97ص3
هفته کتاب است و نمی توان دم فرو بست. مرثیه برای کتاب و کتابخوانی و شعر و شعار در مدح کتابخوانی فراوان است اما هم از نگاه مصرف و هم تولید، شمارگان کتاب و کتابخوانی در ایران شرم اور است. از نگاه مصرف، در گذشته گفته می شد که سرانه مطالعه هر ایرانی 15تا20 دقیقه است و گاهی ارقامی بین 2 دقیقه تا 76 دقیقه را هم گفته اند و بسته به اینکه کتاب درسی و حتی صفحات مجازی و شبکه های اجتماعی هم جزو آمار مطالعه به شمار آید یا نه؟ این رقم تغییر می کند اما شاخص عینی تری هم وجود دارد و آن «تولید» است. تولید، تابعی از مصرف است. وقتی تقاضا زیاد باشد تولید هم افزایش پیدا می کند اما در ایران با جمعیتی 85 میلیونی با سرانه کمتر ازیک کتاب در سال. شمارگان کل کتاب های چاپ شده در یکسال گذشته (1 آبان96تا1 آبان 97) 140743920 جلد کتاب است که 69865847 آن کتاب کودک و کمک آموزشی با نسبتی تقریبا مساوی است که اگر از تعداد کل کم کنیم می شود 70878073 یعنی کمتر از71 میلیون جلد. اگر کتاب های مذهبی چون ادعیه، قران، نهج البلاغه و مفاتیح را کسر کنیم بازهم کاهش بیشتری می یابد. به عبارت دیگر حتی معادل یک نفر یک کتاب هم در طول یکسال چاپ نشده است. با توجه به اینکه بخشی از انها برای کتابخانه ها خریداری می شوند و بخشی هم سال ها در انبارها می ماند و ان اندازه هم که فروش می رود خوانده نمی شود، در نتیجه سهم هر ایرانی انقدر ناچیز است که می توان گفت بجز اقلیتی از مردم، اکثریت هیچ کتابی نمی خوانند.
این درحالی است که در کشورهایی که دارای شمارگان بالای کتاب، مجله و روزنامه اند، اینهمه مرثیه و شعر وجود ندارد یا دست کم ما ندیده ایم. ظاهرا هرچه سخنسرایی بیشتر باشد کتاب نیز مهجورتر است زیرا کتاب خواندن با تشنگی و فهم نیاز به دانایی و فرزانگی به وجود می آید نه با مداحی. اینکه بدون نیاز به توضیح و استدلال هرکسی بفهمد هزینه کتاب خریدن و خواندن هرچه باشد بسیار کمتر ازهزینه کتاب نخواندن است. انسان با کتاب نخواندن چیزهایی را از دست می دهد که جبران نمی شود و با کتاب خواندن چیزهایی به دست می اورد که با هیچ پولی نمی توان به دست اورد. فقط یک دستاورد کوچکش این است که به گفته امام علی(ع) در وصیت به امام حسن(ع) اگر تاریخ بخوانی گویی عمری به درازای همه انها داشته ای"
اخبار گذشتگان را بر او (بر نفس خود) عرضه نما و مصایبی را که به اقوام قبل از تو رسیده به او یادآوری کن. در دیار و آثار (ویران شده) آنها گردش نما و درست بنگر آنها چه کردند، از کجا منتقل شدند و در کجا فرود آمدند گویا طولی نمی‌کشد که تو هم یکی از آنها خواهی شد... گرچه من به اندازه همه کسانی که پیش از من می‌زیستند عمر نکرده‌ام اما در رفتار آنها نظر افکندم و در اخبارشان تفکر نمودم و در آثار بازمانده از آنان به سیر و سیاحت پرداختم تا بدانجا که (بر اثر این آموزش ها) همانند یکی از آنها شدم بلکه گویی بر اثر آنچه از تاریخشان به من رسیده با همه آنها از اوّل تا آخر بوده‌ام (من همه اینها را بررسی کردم سپس) قسمت زلال و مصفای آن را از بخش کدر و تیره باز شناختم و سود و زیانش را دانستم".
با کتاب خواندن، عمر انسان به اندازه تاریخ می شود و تجربه اش نیز به همان اندازه غنی می گردد. این دستاورد در برابر هزینه ناچیزی که بابت کتاب می پردازیم واقعا قابل مقایسه است؟ بگذریم ازاینکه با پایانِ خواندن و نوشتنِ هر کتاب، احساس تولد تازه ای به انسان دست می دهد، کتاب احساس بیهودگی و پوچی را می زداید و ملال از تکراری بودن زندگی را می تاراند زیرا «تکراری شدن» را بلاموضوع می کند. بگذریم از آثار اخلاقی و تأثیری که در منش انسان دارد و بگذریم از اینکه یکی از عوامل موفقیا شغلی و موفقیت در خانواده و جامعه است و بسیاری سودمندی های دیگر اما چرا ما حاضر نیستیم فقط بخشی از پرداختی های خود بابت هله هوله و پفک و چیس و بستنی یا حتی پولی که به متکدی می دهیم برای خرید کتاب صرف کنیم؟ چرا حاضر نیستیم در میان صدها کادویی و هدیه تولد و ازدواج و روز زن و مرد و روزعشاق و انواع مناسبت های دیگر یکی و فقط یکی از اقلام را کتاب قرار دهیم؟ چرا سمنی(NGO) برای ترویج کتاب و کتابخوانی پدید نمی آوریم؟ مگر دانایی و نادانی، ریشه نیکبختی و شوم بختی نیست؟
وقتی صنعت نشر راکد شد فقط باعث رکود زنجیره مشاغل وابسته به نشر و آسیب های اقتصادی و اجتماعی نیست، پیامدها و ابعادی بی کران دارد. در حقیقت علت و معلولی برای رکود نویسندگی، اندیشیدن، تولید فکر و خلاقیت در جامعه است و مرگ اندیشیدن و تولید فکری در یک جامعه موجب مرگ معنوی سپس مرگ مادی و در یک کلمه سقوط یا مرگ اجتماعی است. آیا تاکنون فکر کرده ایم همین سرنوشتی که داریم چقدر با کتاب خواندن و نخواندن رابطه دارد؟
کانال گفتارهای باقی
 https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام   emadeddinbaghi
وبسایت www.emadbaghi.com
فیس بوک         Emadbaqi@




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 December 2018 [6]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [6]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [3]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1243 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.