سه شنبه 31 اردیبهشت 1398

باز هم داستان تلخ و ناهنجار یک تبصره

عمادالدین باقی
 https://t.me/emadbaghi
چالش بر سر بدیهی ترین حقوق شهروندان زیبنده هیچ نظامی نیست. یکی از مهم ترین شاخص های رعایت عدالت، رعایت حقوق متهم است. از این رو در اسناد بین المللی حقوق بشر و قوانین دنیا و حتی آیات و روایات، بسیار مورد عنایت بوده است. حق حضور وکیل در کلیه مراحل دادرسی یکی از حقوق اساسی متهم و از تضمین کننده های رعایت عدالت درباره متهمان است.
در روزهای اخیر، سه عضو کمیسیون قضایی مجلس(حجت‌الاسلام حسن نوروزی سخنگوی کمیسیون، یحیی کمالی‌پور عضو هیئت رئیسه کمیسیون و محمدعلی پورمختار، عضو دیگر) در گفتگوهای جداگانه ای از اصلاح تبصره نادرست ماده 48 قانون آیین دادرسی در جلسه عصر یکشنبه ۲۲ اردیبهشت کمیسیون خبر دادند. طبق این تبصره در جرایم امنیتی و سازمان یافته متهم حق نداشت که به صورت عام برای خود وکیل بگیرد و باید از وکلایی که انتخاب کند که مورد تأیید قوه قضائیه باشد اما در اصلاح انجام شده در کمیسیون آمده است در جرایم امنیتی و اقتصادی بیش از یک میلیارد تومان، متهمین به مدت ۲۰ روز از ملاقات با وکیل منع شوند که این زمان با تشخیص قاضی می‌تواند تغییر کند. یعنی قاضی می تواند این مدت را افزایش دهد.
نفس اقدام برای اصلاح تبصره ماده 48 ق.آ.ک هرچند خیلی دیرهنگام ولی بازهم ستودنی است اما به نظر می رسد نمایندگان محترم مجلس در پاره ای از قوانین بیش از انکه اصول را  و حقوق شهروندان را در نظر داشته باشند شورای نگهبان را در نظر دارند که طرح انان را در حمایت از حقوق شهروندان رد نکند لذا خود را ناگزیر می بینند به گونه ای بنویسند که بتواند از سد شورای نگهبان عبور کند. این مصلحت اندیشی و نسبی گرایی در موارد خاصی قابل دفاع است مانند قوانینی که با توجه به شرایط اجتماعی و سیاسی کشور فقط گام به گام می توانند اصلاح شوند اما درباره برخی موارد مطلوب و موجه نیست از جمله درباره اصلاح تبصره ماده 48.
این تبصره افزون بر اینکه با اطلاق حق وکیل در قانون اساسی مغایرت دارد و برخلاف اسناد حقوق بشر است خلاف شرع نیز هست و در این زمینه پیشتر به تفصیل نوشته شده است. از سویی به نظر می رسد نمایندگان محترم به این نکته کلیدی التفات نداشته اند که اساسا دوره حساس و حیاتی تشکیل پرونده ها  همان روزها و هفته های نخست است که متهم در شرایط ایزوله شده دچار ترس و توهم و القا پذیری شدید شده و با توجه به ناآگاهی اغلب متهمان نسبت به قوانین، به سادگی اغفال می شوند و پس از این مرحله دیگر بودن و نبودن وکیل تاثیر عمده ای ندارد.( فراموش نکنیم که فجایع پرهزینه و افشا شده ای چون قتل زهرا کاظمی، دکتر سید امامی، ستار بهشتی و سینا قنبری و غیره در همین دوسه هفته نخست روی داده اند).
درباره این تبصره اساسا نه نیازی به طرح جدید است و نه نیاز به تصویب جدید و فقط کافی است که نمایندگان درخواست کنند که به همان مصوبه قبل از الحاق تبصره بازگردند و ان ر ا ابرام کنند. در مصوبه قبلی ماده ٤٨ قانون آمده بود: «با شروع تحت‌نظر قرارگرفتن، متهم می‌تواند تقاضای حضور وکیل نماید. وکیل باید با رعایت و توجه به محرمانه‌بودن تحقیقات و مذاکرات، با شخص تحت‌نظر ملاقات نماید و وکیل می‌تواند در پایان ملاقات با متهم که نباید بیش از یک ساعت باشد، ملاحظات کتبی خود را برای درج در پرونده ارایه دهد.
تبصره- اگر شخص به علت اتهام ارتکاب به یکی از جرایم سازمان‌یافته یا جرایم علیه امنیت داخلی یا خارجی کشور، سرقت، موادمخدر و روانگردان یا جرایم موضوع بندهای (الف)، (ب) و (پ) ماده ٣٠٢ این قانون، تحت‌نظر قرار گیرد، تا یک هفته پس از شروع تحت‌نظر قرارگرفتن، امکان ملاقات با وکیل را ندارد».
اما پس ازتصویب این قانون توسط مجلس و شورای نگهبان، با فشار برخی ضابطین تبصره ای افزوده شد که حق دسترسی به وکیل را از متهم سلب و در نهایت هم او فقط مجاز بود از لیست وکلایی که از طرف قوه قضاییه ارائه می شود انتخاب کند که این تبصره قطعا خلاف شرع وقانون بود و حتی خود قوه قضاییه هم رسما اعلام کرد با این تبصره موافق نیست. بنابراین راه آسان و کوتاه بازگشت به مصوبه قبل از تبصره را نباید با افزودن تبصره ای که امکان سلب حق حضور وکیل را در پرونده های امنیتی و اقتصادی در مقطع حساس تشکیل پرونده فراهم می کند انجام داد به ویژه که طبق ماده واحده مصوب سال1370مجمع تشخیص مصلحت نظام در خصوص انتخاب وکیل توسط اصحاب دعوا و همچنین سایر قوانین عادی، درصورت عدم حضور وکیل در کلیه مراحل، رأی دادگاه اعتباری ندارد.
منتشر شده در روزنامه سازندگی شماره376 سه شنبه31اردیبهشت1398ص3(با حذف عبارت داخل پرانتز به روزنامه داده شد)

کانال گفتارهای باقی
 https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام   emadeddinbaghi
فیس بوک         Emadbaqi@




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [6]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1299 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.