پنجشنبه 13 تیر 1398

بی پناهی مردم(ناکامی ها و بایدهای نظام قضایی)

عمادالدین باقی
روزنامه سازندگی، ش411 پنج شنبه13تیر1398ص2
روند اصلاح در قوه قضاییه در طول 40سال گذشته انقدر کند بوده که مأیوس کننده است و هربار با تصدی مسئولیت توسط افراد جدید، وعده های شیرین و شعارهایی داده می شود ولی در عمل تحولی رخ نمی دهد. فعلا از بیان انچه توسط خود مسئولان قضایی نیز درباره فساد در این قوه و آمار بالای قضات محکوم شده مطرح شده و ریشه یابی آن و نتایجش می گذرم.
برخی مشکلات در این تشکیلات، اساسی هستند برای مثال:
1- استقلال ذاتی قوه قضاییه که ایجاب می کند سازوکار انتخاب رئیس قوه و رئیس دیوان تغییر کند و وجدان عمومی در آن نقش داشته باشد.
2- دیگر اینکه اساسا شورایعالی قضایی هیچ مبنای قانونی ندارد و نوعی کپی برداری از هیات دولت است. البته در قوانین ایران و قانون اساسی نیز چنین ساختاری تعریف نشده است. بگذریم که در نظام های قضایی موفق در دنیا نیز ساختاری قوه ای چون قوه مقننه و قوه مجریه وجود ندارد.
3- مشکلاتی که ریشه در قوانین دارند و باید یا لایحه جدیدی ازسوی قوه قضاییه به مجلس برود یا مجلس طرحی را ارائه کند.
4- شیوه جذب یا ارتقای قضات به ویژه در دادگاه های خاص و دارای مصونیت ویژه.
5- مسئله زندان ها و لزوم اصلاحات اساسی که به دلیل اهمیتش باید به صورت مستقل مورد بحث قرار داد و موارد دیگر که باید در مجال دیگری بدانها پرداخت. اما اگر بخواهم فعلا و فقط سه مورد و مشکل جزیی و در عین حال مهم و مؤثر را بیان کنم عبارتند از:
1- بزرگترین معضل دستگاه قضایی (که از قضا در اغلب پرونده هایی که سبب هزینه های زیادی در سطح بین المللی شده و بهانه به دست دیگران می دهد و ایران را محکوم می کنند دیده می شود)معضلی است که آقای جعفری دولت آبادی در هنگام تصدی دادستانی درشهریور سال1388 تحت عنوان اینکه اجازه نمی دهم ضابطین بر قضات حکومت کنند مطرح کرد و قول مقابله با آن را داد ولی در عمل، معکوس رفتار کرد. وی در جلسه تودیع سعید مرتضوی و معارفه خودش به استقلال قوه قضائیه اشاره کرد و گفت: قاضی تا زمانی که استقلال نداشته باشد، از امنیت قضایی سخن گفتن فایده‌ای ندارد. قاضی نباید از کسی دستور بگیرد؛ چرا که آنگاه نمی‌تواند قضاوت عادلانه‌ای داشته باشد....نظارت دادستان بر عملکرد ضابطین از نظر من جدی و مهم است. اگر آنها توقع دارند که به امر آنها به این طرف و آن طرف بروم، برای من گران است. ضابطان باید تحت اشراف دادستان انجام وظیفه کنند نباید به گونه‌ای باشد که بگویند این بازداشت شود آن یکی آزاد شود اینگونه نمی‌توان کار کرد( مطبوعات12شهریور1388). اما ده سال بعد در روز تودیع خود به دادستان جدید گفت:"افرادی که امروز به شما می‌گویند این کار را انجام بده، فردا پشت شما را خالی می‌کنند"( مطبوعات14 اردیبهشت98).
شگفت اینکه جعفری دولت آبادی چنان از دسترس رسانه ها و شهروندان خارج بود که فقط هربار خودش اراده می کرد با انها ارتباط می گرفت در نتیجه فرصت نقد و تصحیح رفتار را از خودش سلب می کرد.
تا زمانی که مشکل مورد اشاره دادستان سابق یعنی حکومت ضابطان بر قضات برطرف نشود قوه قضاییه نمی تواند جایگاه شایسته خود را بیابد و در معرض شبهه طرفیت است.
2- مسئله دوم که سال هاست کراراً گفته و نوشته ام عدم نقد آرای محاکم است. اگر آرای محاکم، نقد می شدند و در معرض قضاوت افکار عمومی قرار می گرفتند قضات بیشتر در انشای رأی دقت می کردند. این روزها وقتی حادثه ای در گوشه ای ازشهر رخ می دهد و خبر و تصاویرش درشبکه های اجتماعی منتشر می شود مقامات ذیربط ناچار از واکنش و توضیح و گاهی تصحیح رفتار می شوند در حالی که پیش از ان به وفور همین حوادث رخ می داد و چون کسی آگاه نمی شد تصحیح احتمالی اش هم منتفی بود. بنابراین درصورت حضور آرای محاکم در افکار عمومی، جلوی صدور احکامی که از لحاظ حقوقی و حقوق بشری غیرقابل دفاع هستند گرفته می شود یا دست کم کاهش می یابد.
جالب اینکه نه تنها این کار منع قانونی ندارد بلکه عقلاً و قانوناً مُجاز بلکه واجب است و حتی دراصول165و168 قانون اساسی در خصوص کلیه محاکم، اصل بر علنی بودن است که افکار عمومی و رسانه ها در جریان جزییات دادرسی باشند و قضاوت کنند تا قاضی نتواند حکمی نادرست صادر کند و فقط در موارد خاص و استثنایی می تواند غیر علنی باشد که مربوط به جرایم منافی عفت است یا دعاوی خصوصی که طرفین بخواهند غیرعلنی باشد.
3- فلسفه وجودی دادستانی این است که پناهگاه و نماینده مردم در برابر حکومت و قوه قضاییه ای باشد که ازطرف حکومت داوری و اعمال مجازات می کند اما در ایران، دادستانی به نماینده قدرت بدل شده و بخشی از قوه قضاییه است چنانکه با تغییر رؤسای آن دادستان هم عوض می شود و در واقع مردم پناهگاهی ندارند.
کانال گفتارهای باقی
 https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام   emadeddinbaghi
وبسایت www.emadbaghi.com
فیس بوک         Emadbaqi@




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 September 2019 [6]
 August 2019 [9]
 July 2019 [6]
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [6]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1320 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.