یکشنبه 18 خرداد 1399

قانون جرم سیاسی و یک گام به پیش

قانون جرم سیاسی و یک گام به پیش
#عمادالدین باقی

در شرایط بارش بی پایان خبرهای ناگوار، یک خبر خوب هم مرهمی است بر دردها به ویژه در بحران کرونایی. بخشنامه رئیس قوه قضاییه در خصوص« لزوم اجرای عدالت و رسیدگی منصفانه به اتهامات مرتکبان جرائم سیاسی» خبری هرچند بسیار دیرهنگام اما  خبری خوب است.
اگر بزرگترین مشکل را در ایران، همان مشکلی تشخیص‌دهیم که #میرزا #یوسف_خان_مستشارالدوله 150 سال پیش تشخیص داد و کتاب «یک کلمه» را نوشت و جان شیرینش را بر سر آن نهاد، که می گفت تمام مشکل این کشور در عدم وجود یک کلمه یعنی«#قانون» است، امروز هم می توانیم بگوییم هنوز بزرگترین مشکل ما قانون است اما نه عدم وجود قانون بلکه عدم رعایت یا التزام به قانون از سوی نهادهای قدرتی است. قانون تصویب می‌شود اما خاک می‌خورد و اجرا نمی‌شود و یا قانون تصویب می‌شود ولی در اجرا رعایت نمی‌شود و با تفسیرهای نابجای برخی #قضات_خاص و مجریان قانون، نقض غرض می شود در حالی که اصل اساسی در تفسیر قانون این است که قانون باید به نفع متهم تفسیر شود. برای مثال در مورد محکومیت دکتر صادقی، ۱۴ ماه از ۲۱ ماه حبس او به اتهام تمرد از مأمورین است یعنی مأمورینی که برخلاف ماده 183 قانون آیین دادرسی با حکم جلب شبانه آمده اند و این نماینده و وکیل دادگستری با این امر غیر قانونی همراهی نکرده، به جای اینکه صادرکنندگان حکم جلب شبانه تحت پیگرد قرار گیرند کسی که با این تخلف همراهی نکرده مجازات می‌شود. گاهی هم با اقدامات فراقانونی مانند استجازه رئیس قوه قضاییه از مقام رهبری در مورد محاکم تجدید نظر، به سادگی قانون مصوب پارلمان دور زده می شود و گاهی با اهمال در قانونگذاری.
در سال ۱۳۶۰ مجلس اول، قوه قضائیه و دولت را مکلف کرد که در اجرایی کردن اصل 168 قانون اساسی، قانون جرم سیاسی را ارائه کنند اما این مهم و تکلیف در اجرای قانون اساسی، ۳۵ سال معطل و معلق بود یعنی ۳۵ سال حقوق هزاران نفر تضییع شد و هیچکس هم پاسخگو نبود. در مجلس ششم، قانون جرم سیاسی پیشنهاد شد اما با مخالفت شورای نگهبان روبرو شد تا اینکه سرانجام در سال ۱۳۹۵ متن بی یال و دم و اشکمی به عنوان #قانون_جرم_سیاسی به تصویب رسید که حتی همین قانون نیز اجرا نشد زیرا جرم سیاسی را به رسمیت می‌شناخت و امتیازات اندکی از جمله محاکمه با حضور هیأت منصفه را در اتهامات سیاسی در نظر گرفته بود. اما اکنون که قانون مصوب مجلس در سال ۹۵ از بایگانی خارج شده و دستورالعمل اجرایی برایش صادر گردیده و همین قانون نیم‌بند جرم سیاسی هم اجرایی می شود، مطلوب است و باید آن را به فال نیک گرفت و از آن استقبال کرد. در عین حال باید توجه داشت که لازمه جدی انگاشتن اجرایی شدن رعایت قانون و حقوق شهروندان این است که به تمام لوازم و پیامدهای دستورالعمل توجه شود. برای مثال در این بخشنامه آمده است:
"تشخیص سیاسی بودن اتهام با دادسرا یا دادگاهی است که پرونده در آن مطرح است، دادسرا یا دادگاه مربوط در تشخیص سیاسی بودن اتهام، باید ماهیت جرم، انگیزه و قصد متهم از ارتکاب جرم را مد نظر قرار دهد. این بخشنامه تاکید می کند: در مورد پرونده‌های مطروحه در دادگاه کیفری ۲ و انقلاب، هر گاه دادگاه رسیدگی کننده، با بررسی کیفرخواست و مستندات و مطالعه پرونده، جرم ارتکابی را از جرایم مندرج در ماده دو قانون جرم سیاسی تشخیص دهد، پرونده را با قرار عدم صلاحیت به دادگاه کیفری یک مرکز استان محل وقوع جرم و اگر مرتکب از مقامات مذکور در ماده ۳۰۷ قانون آیین دادرسی کیفری باشد به دادگاه کیفری یک استان تهران ارسال می‌نماید. در مرحله تجدید نظر، چنانچه دادگاه جرم ارتکابی از ناحیه متهم را سیاسی تشخیص دهد، لکن دادگاه بدوی آن را غیرسیاسی تشخیص داده باشد، جهت رعایت تشریقات قانونی با نقض حکم صادره پرونده را به مرجع صالح ارسال می‌کند".
با توجه به ماده 10 قانون مجازرات اسلامی که قوانین لاحق اگر مساعد به حال محکومان سابق باشد عطف به ما سبق می شود، طبق این بند ذکر شده از دستورالعمل، شایسته است تمام پرونده های گذشته مانند پرونده های معلمان، کارگری ها، دانشجویان، فعالان فضای مجازی، کنشگران سیاسی یا چهره های سیاسی مانند دکتر صادقی نماینده تهران مورد بازنگری قرار گیرد ولی چون این امر زمان‌بر است و ممکن است نوشداروی پس از مرگ سهراب باشد و محکومان رنج حبس را تحمل کنند بنابراین لازمه اجرای بخشنامه این است که در مورد تمام پرونده هایی که در مظان این بند هستند دستور توقف اجرای حکم صادر شود تا رسیدگی مجدد انجام گیرد. اگر این اقدامات صورت گیرد می توان از عزم اجرای قانون و اصلاحات قضایی سخن گفت. توقف اجرای حکم محکومانی که در مظان این دستورالعمل هستند مانند معیاری برای راستی آزمایی است. از این رو پیشنهاد می شود به استناد این دستورالعمل هیات ویژه ای با اختیارات ویژه تعیین شود و در خصوص محمود صادقی، مجید آذرپی، محمود بهشتی لنگردوی، اسماعیل عبدی، محمد حبیبی، دوتن از وکلا به نام های امیرسالار داوودی و محمد نجفی، کسری نوری، محمد شریفی مقدم، محمد نوری زاد، رحیم مشایی، حمید بقایی، علی امیر قلی، سپیده قلیان، نسترن(مریم) نعیمی، فاطمه وثوقی(محکوم تجمع آرام پاسارگاد)، نرگس محمدی، نسرین ستوده، احمد محمدی(محکوم تجمع اعتراضی اسقاط هواپیمای اوکراینی)، محمد پارسی(محکوم شرکت در نشست سرای قلم)، مهدی سنجری باف، جواد لاری، پدرام پذیره، سخاوت سلیمی، و نیز سه محکوم به اعدام اعتراضات آبان 98 و تعداد دیگری که در حال حاضر حضور ذهن ندارم ولی اگر اینجا از قلم بیفتند در واقعیت وجود دارند، دستور توقف اجرای حکم به منظور رسیدگی مجدد صورت گیرد که بیانگر عزم راسخ اصلاحات قضایی خواهد بود.
البته محکومان زیادی هستند مانند برادران حردانی و برادران منصوری، حمزه سواری، عمر فقیه پور و.. که جرم شان سیاسی نیست، امنیتی است اما از 15 سال تا 21 است که در زندان بسر می برند به اندازه کافی مجازات تحمل کرده اند و بارها نیز درخواست عفو نوشته اند و مستحق برخورداری از آزادی اند و یا دکتر احمدرضا جلالی و همچنین #محکومان_محیط_زیستی(هومن جوکار، سپیده کاشانی، نیلوفر بیانی، سام رجبی) که با توجه به سوابق، شخصیت و خانواده شان، چنین هیاتی ویژه ای می تواند به وضعیت همه آنان هم رسیدگی کند. بدون شک این اقدام تاثیر نیکویی بر التیام و آرامش فضای سیاسی کشور دارد.
منتشر شده در روزنامه سازندگی، ش ۶۷۲ یکشنبه ۱۸ خرداد ۱۳۹۳ صفحه ۱ تیتر اول

کانال گفتارهای باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام emadeddinbaghi
وبسایت www.emadbaghi.com
فیس بوک Emadbaqi@




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 July 2020 [3]
 June 2020 [9]
 May 2020 [14]
 April 2020 [13]
 March 2020 [12]
 February 2020 [11]
 January 2020 [7]
 December 2019 [7]
 November 2019 [7]
 October 2019 [12]
 September 2019 [10]
 August 2019 [9]
 July 2019 [6]
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [6]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1419 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.