دوشنبه 24 شهریور 1399

فضیلت های فراموش شده

درباره آیت الله صانعی

#عمادالدین_باقی
روزنامه سازندگی، ش ۷۵۲ دوشنبه ۲۴ شهریور ۱۳۹۹ ص ۲
این روزها در پی در گذشت عالم گرانقدر مرحوم آیت الله صانعی، در باب اندیشه و آرای فقهی ایشان و پایمردی های شان در جریان های اعتراضی و همراهی با مردم بسیار گفته اند اما در کنار این فضیلت ها، فضیلت دیگری کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد زیرا این فضیلت مستلزم بیان نقدهایی درباره شخصیت هاست. به هر حال نمی شود انسان در طول سالیان متمادی زندگی معصوم مانده و خطا نکرده باشد به ویژه در دوران انقلاب و باز ویژه تر از آن در دهه های اول و دوم که فضای انقلابی و عاطفی چیره بود و باز ویژه تر اینکه کسی متصدی مناصبی در حکومت شده باشد.
امروز وقتی که به گذشته بازمی گردیم بسیاری از شخصیت ها کارنامه شان درخور نقد است اما فضیلت بزرگ برخی از آنان مانند آیت الله صانعی اقرار به همین خطاها و کوشش برای جبران آن است.
هنگامی که در دهه فجر سال ۶۷ قائم مقام رهبری وقت در گفتگویی اظهار داشتند که پس از ده سال از انقلاب باید ببینیم اگر جایی اشتباهی کرده ایم توبه کنیم، جمعی برآشفتند و آن را سوء تعبیر کردند و گمان بردند این سخن به معنای خط بطلان کشیدن بر همه چیز است اما این سخن در حقیقت از آموزه های گرانسنگ دینی بود که ریشه تجربی و عقلانی دارد.
در قرآن کریم ۸۷ بار سخن از #توبه رفته که هفت بار آن با صیغه امر است و دلالت بر وجوب می کند در حالی که حتی درباره نماز این تعداد آیات و امریات نیامده است و امرهایش برابری می کنند و نشان می دهد وجوب توبه چه مرتبه ای دارد اما امروزه از مستحبات هم فروتر آمده و مکروه شمرده می شود. این حکایت تبدیل واجبات به مکروهات است.
توبه فقط مختص گناهکاران و مشرکان و مجرمان نیست و شامل مومنان نیز می شود، مومنانی که راه درستی را در پیش گرفته ولی مرتکب اشتباهاتی می شوند و توبه راه را برای نقد و اصلاح گذشته و پیشگیری از تکرار اشتباهات در آینده می ‌گشاید. همین اصل ساده عقلایی و دینی سالیانیست که در زندگی ما غایب است به گونه ای که وقتی برخی افراد به گذشته خود می نگرند و از آن نادم می‌شوند و آن را بر زبان می‌آورند تخطئه می شوند.
هرچند توبه هم شرایطی دارد و اینکه کسی آگاهانه هر ستمی را روا دارد و وقتی که دیگر نانی و سودی نداشت توبه نماید و زمانی توبه کند که دیگر دیر شده و فرصتی برای جبران ندارد، توبه اش فاقد ارزش است. انسان باید تا فرصت برای جبران دارد توبه کند که قرآن می فرماید: فَمَنْ تَابَ مِنْ بَعْدِ ظُلْمِهِ وَأَصْلَحَ فَإِنَّ اللَّهَ يَتُوبُ عَلَيْهِ(مائده/39). برای جبران هر لحظه دیر است و باید زودتر آغاز کرد.
نگارنده همواره با وجود احترام وافری که برای #آیت_الله_صانعی قائل بود و دوستی فیمابینی که وجود داشت و مشمول الطاف ایشان بود اما از مواضع ایشان در دهه نخست انقلاب درباره برخی از مسائل از جمله رفتار با آیت الله شریعتمداری و ماجرای ناروای خلع از مرجعیت دل چرکین بود که سال ها بعد شبیه همین کار را دیگران با خود او کردند هرچند به شدت و خشونت رفتار با ایت الله شریعتمداری نرسید. اما هنگامی که دیدم ایشان در یکی از درس های شان بدرفتاری با او توبه کردند احساس احترام من نسبت به ایشان فزونی یافت هرچند که سخن ایشان همچنان مجمل رود و به تندروی پیش از انقلاب اشاره داشت نه پس از انقلاب.
ایشان گفته بود: "در قضایای مربوط به مرحوم آیت الله العظمی شریعتمداری من خیلی جوانتر از حالا بودم از کوچه ای که ایشان از منزل می آمدند تا دارالتبلیغ من در مسیر مقابل حرکت می کردم چشم در چشم ایشان می شدم و برای نشان دادن بغض ، تحقیر و مخالفتم به ایشان سلام نمی کردم حالا بعد از 35 سال گاهی که سری به مدرسه فیضیه می زنم این طلبه های جوان تندرو عینا آن رفتار را با من میکنند، سبحان الله ! این روزها که برخی از سربغض و برای تخریب این حرفها را در مورد من می زنند به این فکر می کنم که تاوان کدام رفتار را می دهم. این را برای تنبه خودم و شما برادران و خواهران گفتم که مراقب خودمان باشیم !"
اگر این زشت است که کسانی علیرغم مشاهده آثار زیانبار اعمال شان در گذشته همچنان از آن دفاع می کنند اما زشت ترین کار آن است که کسانی راه توبه را به روی دیگران ببندند و آنانکه توبه می کنند را تخطئه و ملامت نمایند.
یکی از تحلیل گران منتقد آیت الله صانعی نوشت: "درس اخلاق فوق بیشتر به مواضع مارکسیست های پشیمان و توبه نویس دهه 50 شمسی شبیه است".
برخی هم بدون در نظر گرفتن اینکه افراد تغییر کرده‌اند به مواضع گذشته آنها رجوع و آنها را مورد استناد قرار می دهند تا از حکومت و مخالف حکومت دلربایی کرده و لایک و فالور جذب کنند. نمونه اش یکی از راویان تاریخ است که پس درگذشت آیت الله صانعی، تصویر یکی از مواضع ایشان در ۳۱ سال پیش را انتشار داد تا ژست منتقدانه ای خوشایند جریان های غالب و مغلوب گرفته باشد در حالی که آیت الله صانعی بارها در عمل، عدول خود را از آن مواضع اظهار کرده بود.
نمونه دیگرش گروهی مستند ساز بودند که بدون توجه به سیر مواضع ایت الله منتظری سخنی از ایشان را در اوایل انقلاب نقل کردند که به وسیله آن مواضع سی سال بعد ایشان را بکوبند.
انسان ها تغییر می کنند و انسان شایسته آن است که به موقع تغییر و خطاها را جبران کند. توبه یکی از مهمترین فضیلت هاست، راه آن را بر دیگران نباید بست.

کانال گفتار های عمادالدین باقی
https://t.me/emadbaghi

اینستاگرام
https://instagram.com/emadeddinbaghi

وبسایت
www.emadbaghi.com

فیس بوک
https://facebook.com/Emadbaqi/




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 November 2020 [16]
 October 2020 [8]
 September 2020 [13]
 August 2020 [5]
 July 2020 [10]
 June 2020 [9]
 May 2020 [12]
 April 2020 [14]
 March 2020 [13]
 February 2020 [11]
 January 2020 [7]
 December 2019 [7]
 November 2019 [6]
 October 2019 [11]
 September 2019 [10]
 August 2019 [9]
 July 2019 [8]
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [7]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1469 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.