پنجشنبه 15 آبان 1399

به سوی نقطه صفر "#عفو"

عمادالدین باقی
روزنامه سازندگی شماره ۷۹۲ پنجشنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۹ ص ۲
رویکردهای ایدئالیستی و پراگماتیستی(#ذهن گرایانه و #واقعگرایانه یا #عملگرایانه) در حوزه سیاست و حقوق بشر، گرچه هر کدام دربرگیرنده عناصری از حقیقت و ارزش هستند اما همواره در کشمکش بوده و گاهی بسیار به سختی دست به گریبان می شوند. برای مثال وقتی که لیست عفوی اعلام می شود که در یکسال و نیم گذشته سومین مرحله از #عفو محکومان سیاسی و امنیتی است و در سنوات گذشته با چنین تعداد و کیفیتی سابقه نداشته اما رویکرد ایده آلیستی می گوید اساساً چرا از اول آنها را بازداشت و محکوم کردید که حالا عفو کنید؟ شما آزادی را که حق طبیعی ماست می گیرید سپس قطره، قطره آن را به ما بازمی گردانید و ما هم باید مدیون و ممنون شما باشیم؟
اما #رویکرد_پراگماتیستی می گوید فارغ از اینکه چه تعدادی از آنها گناهکار و چه تعدادی بی گناه اند، نفس عمل را باید ستود به ویژه که اکثریت عفو شدگان اساسا نه کنشگر سیاسی اند نه چنین دغدغه ای دارند و بطور کلی هر گامی که در جهت ایده آل ها باشد باید استقبال و تشویق شود.
آنچه که می تواند باعث پیشرفت گام های حقوق بشری باشد رویکرد پراگماتیستی است که در جوف خود نگاه به ایده آل ها دارد اما اسیر ذهنیت و ایده‌آلیسم نمی‌شود. در این یادداشت کوتاه مجال آن نیست که با ذکر مثال ها و مستندات فراوان نشان دهم که مشی عملی نهادهای حقوق بشری معتبر و بین المللی در دنیا نیز همین گونه بوده و کافیست فقط به لیست برندگان صلح #نوبل نگاه کنید.
تصور نکنید که مشکل رویارویی دو رویکرد "ایده آل گرایانه" و "واقعگرایانه و عمل گرایانه" فقط در ایران است. حتی در یک جامعه پیشرفته و توسعه یافته این مشکلات وجود دارد چنان که مثلا پاتریک سیل و مک کانویل درباره بحران یا به تعبیر آنها انقلاب دانشجویی ۱۹۶۸ فرانسه می گویند: سازمان های دانشجویی فرانسه عمدتاً به دو دسته تقسیم می شدند: اتحادیه ها و گروه های سیاسی. دسته اول از نظر تئوری به دنبال حقوق صنفی و منافع دانشجو بودند و دسته دوم بیشتر به فعالیت سیاسی فراتر از دانشگاه می پرداختند... آنها فقط کافی است جنبش را آغاز کنند و در مسئولیت آنها نیست که در درون جنبش چه اتفاقی می افتد... دانشگاهیان( اساتید و دانشجویان) به دو دسته اصلاح‌طلب _کبوترها_ و خشونت ورزان _باز ها_ تقسیم شدند... از روزهای آغازین جنبش شکاف عمیق و جدی بین دانشجویان وجود داشت و آن تفاوت بین اصلاح طلبی و انقلابی گری بود... اصلاح طلبان به علت اهداف بهتر و دست‌یافتنی تری که در پیش گرفتند نسبت به انقلابی گر ها از موفقیت بهتری برخوردار شدند(انقلاب ۱۹۶۸ فرانسه، ص ۵۰، ۷۴، ۷۹، ۱۳۸ و ۱۳۹).
بنابراین اگر هر کسی دغدغه تغییر، تحول و پیشرفت داشته باشد باید از گام تازه #قوه_قضاییه استقبال کند. از این جهت امروز ما باید بدون کمترین مسامحه در ادامه انتقادات خویش، به جای اینکه خود را با ایده آل ها مقایسه کنیم، با گذشته چند سال پیش و فراز و فرودهای مان مقایسه کنیم، افزون بر سهم حکومت در وضعیت ناگوار موجود، سهم خودمان را هم بشناسیم. خودمان را با ترکیه و مصر مقایسه کنیم. ترکیه که از نظر شاخص‌های دموکراسی رتبه خوبی دارد و مصر که کشور بزرگی در جهان عرب است ولی از نظر توسعه یافتگی سیاسی در رتبه پایینی قرار دارد اما مورد حمایت آمریکا، اروپا و عربستان و کشورهای عرب منطقه است اما در حال حاضر هزاران زندانی سیاسی در زندان های ترکیه و زندان های مصر در حال پوسیدن هستند و امار زندانیان سیاسی و امنیتی آنها چهار رقمی است. موج اعدام های ضدبشری در مصر و احکام حبس های سنگین در مصر و ترکیه از ضدبشری ترین اقداماتی است که صورت گرفته و آن را به عنوان تروریسم، خشونت و براندازی توجیه می کنند. امروز ما می توانیم بگوییم که در مقایسه با این کشورها با وجود اینکه از شرایط خطیر و حساس تری برخورداریم و در گوشه گوشه این کشور فعالیتهای خشونت آمیز سازماندهی شده و گرگ هایی در کمین تکه پاره کردن کشور هستند اما در مقایسه با آنها تعداد زندانیان سیاسی امنیتی ما سه رقمی است و باید برای تک رقمی و صفر شدن ان بکوشیم اما رسیدن به این نقطه مستلزم آموزش کنشگری مدنی و رفتار قانون گرایانه در جامعه هم هست. در واقع نباید فقط از حکومت انتظار داشت. تغییر رفتار حکومت و کنشگران مدنی توأمان می تواند جامعه را به آن نقطه صفر برساند.
نکته باریکی که باید مراقبش بود به ویژه مسئولان و مدیران کشور باید مراقب باشند، این است که در دام قیاس به اقبح نیفتند. آموزه قرانی، قیاس به احسن است یعنی ما باید همواره خود را با بهترین ها مقایسه کنیم و ببینیم چقدر عقب هستیم و فاصله خود را بکاهیم نه اینکه همواره خودمان را با بدترین ها مقایسه کنیم و نتیجه بگیریم که پس ما بهترینیم. ضمن هشدار در مراقبت از این مغالطه و دامگه، باید پراگماتیست بود نه ایده آلیست.
کنش پراگماتیستی نوعاً دشوارتر، پیچیده‌تر، لغزنده تر و رنج آور در عین حال سودمندتر است. کنش ایده آلیستی واجد خصوصیاتی معکوس آن است.

کانال گفتار های باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام
https://instagram.com/emadeddinbaghi
وبسایت
www.emadbaghi.com
فیس بوک
https://facebook.com/Emadbaqi/




 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 November 2020 [16]
 October 2020 [8]
 September 2020 [13]
 August 2020 [5]
 July 2020 [10]
 June 2020 [9]
 May 2020 [12]
 April 2020 [14]
 March 2020 [13]
 February 2020 [11]
 January 2020 [7]
 December 2019 [7]
 November 2019 [6]
 October 2019 [11]
 September 2019 [10]
 August 2019 [9]
 July 2019 [8]
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [7]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1469 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.