شنبه 22 آذر 1399

اعدام روح الله زم و نوشداروی پس از مرگ

عمادالدین باقی
روز سه شنبه ۱۸ آذر که سخنگوی قوه قضاییه اعلام کرد حکم اعدام #روح الله_زم در دیوان تایید شده حتی یک درصد احتمال نمی دادم که این چنین شتابزده و سه روز بعد حکم اعدام او اجرا شود و حتی فرصت بحث و توضیح خیراندیشان پیرامون آن را از همگان سلب کند. همان روزی که خبر تایید دیوان منتشر شد به "اعتماد" اینکه از روزنامه‌ای یادداشتی در این زمینه از من خواستند آن را نوشتم. وقتی منصرف شدند، تصمیم گرفتم امروز شنبه درصفحاتم منتشر کنم شاید گوش شنوایی برای خیراندیشی باشد اما با نهایت شگفتی خبر اعدامش را دیدم. با اینحال هرچند نوشداروی بعد از مرگ است اما برای ثبت در تاریخ منتشر می کنم.
https://t.me/emadbaghi
حکم جایگزین اعدام برای روح الله زم:
حکم اعدامی که با هیچ منطقی قابل دفاع نیست:

روز سه شنبه سخنگوی قوه قضاییه تایید حکم اعدام روح الله زم در دیوان را اعلام کرد. درباره محکومیت زم، ما باید بحث ارزیابی کارنامه او و بحث قضایی را تفکیک کنیم. در ارزیابی عملکرد، بدون شک او نقش مخربی در فضای رسانه ای داشت خبرهای جعلی، دروغ و شایعه پراکنی در کانال تلگرامی او فراوان بود اما از نظر قضایی موضوع فرق می کند.

من از چند زاویه(۱-حقوق بشری.۲- شرعی۳- از نظر قوانین داخلی ایران. ۴_قاعده انصاف. ۵-از نظر سیاسی) نگاهی خیلی کلی و مروری می اندازم ولی از هر منظری که بنگریم نمی‌توان حکم اعدام او را منطقی دانست. البته در بعضی از کشورهای آمریکایی و اروپایی رسانه ها چندین برابر کانال تلگرامی زم علیه حکومت و نظام سیاسی شان می‌نویسند اما مصداق آزادی بیان تلقی می شودو هیچکس اجازه ایجاد محدودیت و سلب آزادی از آن را ندارد ولی بدون شک در همان کشورها هم اگر خبری جعلی، دروغ، افترا آمیز یا شایعه پراکنی توسط رسانه ها منتشر شود مجازات دارد اما نه اعدام .
درباره ماهیت و محتوای پرونده باید دفاعیات متهم به دقت شنیده شود و از آنجا که دسترسی به تمام بازجویی ها و دفاعیات متهم میسر نیست ورود ماهوی نمی کنم اما موضوعی که می خواهم مطرح کنم نیازی به اطلاع از جزئیات پرونده  ندارد. موضوع بحث من صدور حکم اعدام برای این فرد است. از چند زاویه می خواهم به آن نگاه کنم.

از نظر حقوق بشری: از زاویه حقوق بشری ایران به منشور حقوق بشر متعهد است و این تعهد، هم وجوب شرعی، هم وجوب اخلاقی و هم وجوب قانونی دارد. ایران بدون شرط، اسناد حقوق بشر را امضا کرده است. در ماده ۶ میثاق بین المللی مدنی و سیاسی آمده است:
"1.حق‌ زندگي‌ از حقوق‌ ذاتي‌ شخص‌ انسان‌ است‌.
اين‌ حق‌ بايد به‌ موجب‌ قانون‌ حمايت‌ بشود. هيچ‌ فردي‌ را نمي‌توان‌ خودسرانه‌ (بدون‌ مجوز) از زندگي‌ محروم‌ كرد.
2. در كشورهايي‌ كه‌ مجازات‌ اعدام‌ لغو نشده‌ صدور حكم‌ اعدام‌ جائز نيست‌ مگر در مورد مهمترين‌ جنايات‌ طبق‌ قانون‌ لازم‌الاجرا در زمان‌ ارتكاب‌ جنايت‌ كه‌ آنهم‌ نبايد با مقررات‌ اين‌ ميثاق‌ و كنوانسيونها (6) راجع‌ به‌ جلوگيري‌ و مجازات‌ جرم‌ كشتار دسته‌ جمعي‌ (ژنوسيد) منافات‌ داشته‌ باشد".
تعریف مهمترین جنایات هم کمابیش روشن است و شامل ژنوسید و نیز قتل عمد برنامه ریزی شده با سوء نیت و سبق تصمیم می شود. روح الله زم مشمول چنین جرمی نیست.

از نظر فقهی: از آنجا که هیچ مبنایی محکم تر از خود قرآن نداریم در قرآن جز برای قتل، مجازات مرگ برای هیچ جرمی مقرر نشده است.(در محاربه نیز فقط در صورتی که منجر به قتل شده باشد مجازات مرگ دارد و آن هم ذیل قصاص تعریف می‌شود). بنابراین حکم اعدام جز در مورد قتل تجویز نشده که در کتاب "حق حیات" در بحث مبسوط فقهی نشان داده ام آنهم به استناد قرآن، تخییری و تعطیل بردار است.
دادگاه تحت عنوان فساد فی الارض او را محکوم کرده است (در حالی که هیچ یک از شروط افساد فی الارض درباره او صدق نمی‌کند. این شروط را پیشتر در همان کتاب به تفصیل توضیح داده ام).
اگر حکم تعزیری هم باشد بلحاظ فقهی بالاترین حد حکم تعزیری باید از کمترین مجازات حدی (یعنی چهل ضربه تازیانه) بیشتر نباشد بنابراین از نظر فقهی هم نمی توان به عنوان تعزیر، حکم اعدام مقرر کرد.

از نظر قوانین ایران: مجازات آمر و مباشر متفاوت است. حتی اگر گفته شود که او از طریق کانال تلگرامی اش تحریکاتی داشته که منجر به حوادث خشونت‌بار شده اما حداکثر این است که آمر محسوب می‌شود و در جرایمی مانند قتل، اگر مجازات مباشر اعدام است ولی مجازات آمر حبس است. اگر هم بخواهند عنوان محاربه بدهند در محاربه نیز طبق قوانین ایران استفاده از سلاح، شرط است و زم از سلاح استفاده نکرده است.

قاعده انصاف: اگر ما بخواهیم از منظر قاعده انصاف به موضوع نگاه کنیم واقعیت این است که استقبال غیر عادی از کانال مخرب تلگرامی آمد نیوز در واقع معلول شرایط دیگری است و بیش از آنکه ناشی از توان یا تدبیر جوانی به نام روح الله زم باشد محصول ضعف‌ها و نارسایی‌های داخلی کشور، سوء مدیریت ها و به ویژه عملکرد رسانه ملی است که موجب سقوط اعتماد شهروندان و گشودن خلا عظیمی شده است که رسانه های برون مرزی آن را پر می کنند. چرا راه اندازی چنین رسانه هایی از بیرون کشورهای آمریکایی و اروپایی با چنین استقبالی روبرو نمی‌شود؟ چرا این پدیده ها مختص جوامعی مانند ما است؟
بنابراین حکم اعدام برای این فرد در واقع به نوعی ادامه لاپوشانی های همیشگی آن ضعف‌ها و نارسایی‌های داخلی است که زمینه را برای ظهور و اثرگذاری رسانه ‌های زرد هموار می‌کند.

از نظر سیاسی: اینها همه بحث هایی حقوقی و حقوق بشری بود اما بلحاظ سیاسی دوره مجازات ها و اعدام های سیاسی مدتهاست که سپری شده. در دنیای امروز برای جرم سیاسی مطلقاً اعدام وجود ندارد و اگر کسی مرتکب جرم شده باشد حداکثر مجازات آن حبس است.
از نظر سیاسی نمی‌توان برخی مصالح و مسائل را نادیده گرفت. موازنه قوا و از دست دادن یا افزودن نیروها عامل مهمی در سیاست ورزی است. همه جریانات تلاش می‌کنند تا ممکن است از ریزش نیروهای خود بکاهند و بر رویش خود بیفزایند. جز آنکه روح الله زم فرزند یک روحانی و از مسئولان خود نظام بوده و اساسا نام او بخاطر شیفتگی به بنیانگذار جمهوری اسلامی برگزیده شده، به هر حال از نظر سیاسی، یک کانال تلگرامی که بیش یک میلیون عضو داشته اگر فرض کنید حداقل نیمی از آن همدل این کانال باشند چگونه می‌توان حکم اعدام برای کسی اجرا کرد که این تعداد همدل و همراه او هستند و نسبت به صدور چنین حکمی توجیه نمی شوند؟ شما با یک حکم اعدام در واقع جمعیتی زیادی را به سمت خشونت بیشتر متمایل می کنید.

پیشنهاد: اگر قرار باشد پیشنهاد خیرخواهانه و مصلحت اندیشانه ای ارائه کنم، با توجه به ادله پیش گفته، کیفیت مجازات را به حبس تغییر می دهم.
فراموش نکنید که پیامبر اسلام پس از فتح مکه همه کسانی که دستشان به خون مسلمانان آلوده بود و حتی حضرت حمزه عموی گرامی پیامبر اسلام را کشته بودند مورد عفو قرار داد و به این وسیله پیروزی بزرگتری را تضمین کرد.
در زمانه ما هم سلطان حسن مراکشی تعدادی از افراد را که به اتهام کودتا محکوم به حبس های ابد و یا طولانی مدت بودند از زندان آزاد کرد و به یکی از آن‌ها پست نخست وزیری بخشید. در نتیجه بسیاری از مخالفانی که تا دیروز تمام انرژی حکومت را گرفته بودند و برآیند قوا در کشور صفر شده بود، در خدمت حکومت در آمدند و هم‌افزایی بزرگی ایجاد شد و سرنوشت مراکش را دگرگون کرد.
از اعدام روح الله زم هیچ خیری و سودی عاید اعدام کنندگان نخواهد شد اما اعدام نکردنش به جز آن که جان انسانی نجات پیدا کرده است، خیرات زیادی برای کشور و نظام سیاسی خواهد داشت.

کانال گفتار های باقی
https://t.me/emadbaghi
اینستاگرام
https://instagram.com/emadeddinbaghi
وبسایت
www.emadbaghi.com
فیس بوک
https://facebook.com/Emadbaqi





 

آخرين مطالب
بايگاني ماهانه - ميلادي
 January 2021 [12]
 December 2020 [10]
 November 2020 [16]
 October 2020 [8]
 September 2020 [13]
 August 2020 [5]
 July 2020 [10]
 June 2020 [9]
 May 2020 [12]
 April 2020 [14]
 March 2020 [13]
 February 2020 [11]
 January 2020 [7]
 December 2019 [7]
 November 2019 [6]
 October 2019 [11]
 September 2019 [10]
 August 2019 [9]
 July 2019 [8]
 June 2019 [5]
 May 2019 [10]
 April 2019 [7]
 March 2019 [8]
 February 2019 [14]
 January 2019 [5]
 December 2018 [12]
 November 2018 [6]
 October 2018 [4]
 September 2018 [6]
 August 2018 [8]
 July 2018 [7]
 June 2018 [8]
 May 2018 [5]
 April 2018 [6]
 March 2018 [8]
 February 2018 [10]
 January 2018 [8]
 December 2017 [7]
 November 2017 [5]
 October 2017 [4]
 September 2017 [4]
 August 2017 [1]
 July 2017 [5]
 June 2017 [2]
 May 2017 [6]
 April 2017 [3]
 March 2017 [2]
 February 2017 [7]
 January 2017 [8]
 December 2016 [2]
 November 2016 [3]
 October 2016 [4]
 September 2016 [1]
 August 2016 [2]
 July 2016 [2]
 June 2016 [4]
 May 2016 [1]
 April 2016 [3]
 February 2016 [1]
 January 2016 [4]
 December 2015 [2]
 November 2015 [4]
 October 2015 [1]
 September 2015 [1]
 August 2015 [6]
 July 2015 [1]
 June 2015 [4]
 May 2015 [3]
 February 2015 [5]
 January 2015 [6]
 November 2014 [5]
 October 2014 [1]
 September 2014 [5]
 August 2014 [1]
 July 2014 [1]
 June 2014 [3]
 May 2014 [2]
 April 2014 [3]
 March 2014 [2]
 February 2014 [2]
 January 2014 [2]
 December 2013 [5]
 November 2013 [4]
 October 2013 [3]
 September 2013 [4]
 August 2013 [5]
 July 2013 [6]
 June 2013 [1]
 May 2013 [1]
 March 2013 [1]
 February 2013 [3]
 January 2013 [2]
 December 2012 [4]
 November 2012 [3]
 October 2012 [4]
 September 2012 [3]
 August 2012 [2]
 July 2012 [5]
 June 2012 [3]
 May 2012 [2]
 April 2012 [3]
 March 2012 [4]
 February 2012 [4]
 November 2011 [1]
 October 2011 [2]
 September 2011 [1]
 July 2011 [4]
 December 2010 [6]
 November 2010 [2]
 October 2010 [3]
 September 2010 [4]
 August 2010 [2]
 July 2010 [1]
 June 2010 [3]
 May 2010 [4]
 April 2010 [5]
 March 2010 [1]
 February 2010 [2]
 January 2010 [1]
 December 2009 [6]
 November 2009 [6]
 October 2009 [11]
 September 2009 [4]
 August 2009 [12]
 July 2009 [6]
 June 2009 [9]
 May 2009 [9]
 April 2009 [6]
 March 2009 [7]
 February 2009 [9]
 January 2009 [9]
 December 2008 [7]
 November 2008 [1]
 October 2008 [1]
 August 2008 [1]
 June 2008 [4]
 April 2008 [6]
 March 2008 [2]
 February 2008 [3]
 January 2008 [1]
 December 2007 [1]
 October 2007 [2]
 September 2007 [9]
 August 2007 [19]
 July 2007 [9]
 June 2007 [13]
 May 2007 [22]
 April 2007 [6]
 March 2007 [7]
 February 2007 [7]
 January 2007 [18]
 December 2006 [5]
 November 2006 [6]
 October 2006 [10]
 September 2006 [7]
 August 2006 [11]
 July 2006 [8]
 June 2006 [16]
 May 2006 [16]
 April 2006 [7]
 March 2006 [16]
 February 2006 [11]
 January 2006 [5]
 December 2005 [17]
 November 2005 [14]
 October 2005 [8]
 September 2005 [13]
 August 2005 [22]
 July 2005 [8]
 June 2005 [17]
 May 2005 [28]
 April 2005 [12]
 March 2005 [13]
 February 2005 [13]
 January 2005 [19]
 December 2004 [16]
 November 2004 [30]
 October 2004 [41]
 September 2004 [15]
 August 2004 [18]
 July 2004 [29]
 June 2004 [25]
 May 2004 [21]
 April 2004 [18]
 March 2004 [12]
 February 2004 [6]
 January 2004 [13]
 December 2003 [24]
 November 2003 [22]
 October 2003 [16]
 September 2003 [11]
 August 2003 [14]
 July 2003 [3]
 June 2003 [2]
 May 2003 [8]
 April 2003 [4]
 March 2003 [6]
 February 2003 [3]
 January 2003 [4]
 November 2002 [12]
تماس
 emad_baghi at hotmail.com
دريافت با اي ميل
:: براي آگاهي از مطالب تازه، آدرس اي ميل خود را در کادر زير وارد نماييد:

اطلاعات جانبي
::  تاکنون 1491 مطلب و 706 نظر در اين سايت منتشر شده است.
:: براي مشاهده آمار بازديدکنندگان سايت مي توانيد را کليک نماييد.
::  نسخه اکس ام ال اين سايت را در اينجا مشاهده نماييد.
:: اين سايت توسط برنامه مووبل تايپ3.121 طراحي و اجرا شده است.
::  کليه حقوق اين سايت بر اساس امتياز Creative Commons  متعلق به عمادالدين باقي است.