غم احمد و نجوا با خود

چگونه نسل انقلابي، اصلاح طلب شد؟

حمام روح وحمام خون

بازيابي قهرماني(تئوري تكثير چهره ها)

جامعه شناسي توفان

سمينار «سنت فراموشي» در دانشگاه شيراز

اوباش ستيزي بي بنياد

هم‌ميهنم آرزوست

گلوله بر پيشاني فداكاري

اگر نبود پافشاري برخي دوستان به ويژه آقاي محمدجواد مظفر، حكايت زير را نمي‌نوشتم. هنگامي كه گفتند ابوذر نبايد به گناه اينكه برادر توست و بيم‌داري ديگران گمان برند اگر برادر تو نبود از حقوق وي دفاع نمي كردي در سكوت ستم بيند. كمتر كسي است كه نداند براي دفاع از حقوق بسياري كه ناآشنايند سالهاست گريبان چاك مي‌كني. در انجمن دفاع از حقوق زندانيان يا پاسداران حق حيات از حقوق آنانكه حتي مجرم‌اند حمايت‌مي‌شود اما سكوت در برابر ماجراي كسي كه نه تنها مجرم نيست بلكه مظلوم واقع شده روا نيست و به عنوان كسي كه در دقايق ماجراي او قرار دارد مطلوب است درباره‌اش اطلاع‌رساني شود. من همچنين براي نشان دادن جلوه‌اي از يك بي‌هنجاري عميق و تراژيك كه گويي بطور روزمره در اشكال ديگري براي هزاران شهروند ديگر رخ مي‌دهد و با‌ بي‌اعتنايي تمام روبروست بر آن شدم گزارش زير را بنويسم:

روزنه هاي دموكراسي را نبنديم

گفتگوبا بي بي سي درباره نامه سرگشاده پيرامون توقيف كتاب

بي بي سي درباره ممنوعيت چاپ كتاب هاي باقي

حق نويسندگي در محاق(اعتراض و شكايت عمادالدين باقي نسبت به منع انتشار كتابهايش)

ايلنا5/8/1385- گويا و..دوشنبه1/8/1385
گفتار زير به عنوان نامه سرگشاده و شكايت خطاب به وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي و ديوان عدالت اداري كشورارسال گرديده است.ياد آوري مي شود طي 25سال گذشته 21كتاب پزوهشي و مجموعه مقلات از باقي چاپ شده كه تاكنون 6كتاب او توقيف يا ممنوع از چاپ شده است.علاوه بر آنها چند كتاب جديد او نيز مجوز چاپ دريافت نكردند و موجب اعتراضي شد كه در زير مي خوانيد.

زندگي انجمني

ميراث سنتي قابليت به روز شدن دارد

گفتگو در باره حذف عنوان مجرمانه از اعتياد

پيوستگي ها و گسستگي هاي خميني و بروجردي

نجوايي با يك دوست داغديده

جامعه‏شناسي ديني، امكان يا امتناع؟

پيرامون تاريخچه جنبش دانشجويي

دردي به عمر يك قرن

گزارشی از دیدار اعضای واحد ارتباط با نخبگان کانون پژوهش های اجتماعی با عمادالدین باقی

گزارش راديو فردا درباره مقاله جامعه شناسي جنگ

ادامه:جامعه شناسي جنگ (امار شهداي جنگ)

جامعه‌شناسي جنگ

اين مقاله براي نخستين بار پس از 18 سال از جنگ عراق و ايران در ضمن تحليلي جامعه شناختي از جنگ امار شهداي اين نبرد بزرگ را انتشار مي دهد.مقاله زير در روزنامه وزين شرق 4/6/1384 (ويژه نامه جنگ ) با تفاوت اندكي به چاپ رسيده است. در اينجا متن كامل مقاله همزمان با شرق به خوانندگان گرامي عرضه مي گردد.

تعامل‎ NGO‎ها و دولت

زن در عرصه تاريخ و سياست‌‏

تقدم مشروطه خواهى بر جمهورى خواهى و مشروعه خواهى

روزنامه شرق شنبه ۲۲ مرداد ۱۳۸۴ - - ۱۳ اوت ۲۰۰۵ ويژه نامه مشروطه

رساله مشروطه خواهى

محمد قوچانى

خلاصه مقاله
دولت مشروطه در برابر دولت مطلقه

۱- مشروطه خواهى در برابر جمهورى خواهى قرار ندارد حكومت مشروطه در برابر حكومت مطلقه قرار دارد.
۲- هر مشروطه اى جمهورى هست اما هر جمهورى مشروطه نيست.
۳- جمهورى ها نيز مانند پادشاهى به مطلقه و مشروطه تقسيم مى شوند.
۴- جمهورى هاى مطلقه عبارتند از جمهورى اكثريتى، جمهورى دودمانى، جمهورى نظامى و جمهورى كمونيستى.
۵- مشروطه خواهى بيشتر آزاديخواهى را تامين مى كند اما جمهورى خواهى ناب تنها درپى مردم سالارى است.
۶- آزاديخواهى بر مردم سالارى اولويت دارد چرا كه حقوق اقليت مهم تر از حكومت اكثريت است.
۷- مشروطه خواهى حتى بر مشروعه خواهى مقدم است چرا كه در يك كشور مشروعه هر دولت مشروطه لاجرم مشروعه خواهد بود.
۸- مشروطه خواهى صورت بندى اشكال به ظاهر متفاوت حكمرانى است كه عبارتند از مشروعه خواهى، دموكراسى خواهى، نخبه گرايى، آزاديخواهى، نهادگرايى، قانون گرايى.
۹- مشروطه خواهى در كشورهايى كه فاقد سنت هاى ليبرالى هستند بيش از جمهورى خواهى آزادى هاى فردى را تامين مى كند.
۱۰- تاريخ آزمايشگاه علوم انسانى است چنانكه تجربه جمهورى خواهى و مشروطه خواهى در كشورهاى بريتانيا، اسپانيا، فرانسه، تركيه، آمريكا و برزيل نشان مى دهد دولت هاى مشروطه بيش از جمهورى هاى ناب دموكراسى و آزادى را تامين مى كنند.

تقدم مشروطه خواهى بر جمهورى خواهى و مشروعه خواهى(بخش دوم)

پاسخ باقي به دو سوال سايت انگليسي زبان اپن دموكراسي

به‌ سوي‌ انقلاب‌ سلولي‌

يادداشت كتاب:تولد دوباره يك انقلاب

درآمدى بر تاريخ نگارى ايدئولوژيك

دوئل با گوساله سامري (قسمت دوم)

دوئل با گوساله سامري

زنان ايراني پيشرو در تحولات اجتماعي تاريخ معاصر

اشاره: زنان ايراني در ميان كشورهاي خاورميانه پيشتاز تحولات اجتماعي بوده‌اند، حتي بعضي از مورخان، انقلاب هندوستان يا انقلاب اكتبر روسيه را متاثر از تحولات ايران و انقلاب مشروطه مي‌دانند. همانطور كه ايران درخاورميانه پيشگام مدرنيزاسيون بوده، زنان ايراني نيز نسبت به زنان خاورميانه در جنبش‌هاي اجتماعي پيشتاز بوده‌اند. نقش زنان در تاريخ معاصر ايران موضوع سخنراني عمادالدين باقي بود. اين سخنراني در روز چهارشنبه 3 تير 1383 به دعوت انجمن زنان پژوهشگر تاريخ در دفتر اين انجمن برگزار گرديد.
نقش زنان در جنبش تنباكو، نقش زنان تحصيل‌كرده قاجار در جنبش‌هاي اجتماعي، نقش مطبوعات زنان در پيشبرد مطالبات آنها و غيره... از محورهاي اين سخنراني بود.

دو پرسش واره تاريخي

اخيرا در جريان مجادلات قلمي درباره مساله رفراندوم مقاله‌اي از نيما راشدان در پاسخ به عيسي سخرخيز بر روي سايت گويا منتشر شده است كه در آن با استناد به يك كتاب اتهاماتي را متوجه عبدالله نوري و شريعتي اردستاني كرده است.
نوشته او حاوي دو نكته اصلي است: 1 ـ آمار قربانيان انقلاب به نقل از كتاب بررسي انقلاب ايران به قلم عمادالدين باقي و مقايسه آن با پس از انقلاب. 2 ـ بيان اين پاراگراف كه: «همه ما به عبدالله نوري افتخار مي‌كنيم. اما اگر قرار به مرزبندي تاريخي شد‏‏‎ گذشته ... سياسي همه و همه و نه فقط داريوش همايون و شاهين فاطمي را بايستي كه هوا كرد سند پايين متن صورت جلسه اي است با امضاي حجت الاسلام عبدالله نوري و شريعتي اردستاني كه توسط آيت الله منتظري منتشر شده است (به نقل از كتاب واقعيت‌ها و قضاوت‌ها) اگر خاطرتان نيست يادآوري مي كنم كه آقايان قرار بود نيروي مخفي حافظ ولايت فقيه تشكيل دهند و بند پنج اسا‌سنامه آن لغت به لغت اينگونه بود:
واحد اطلاعات و تحقيقات وظيفه دارد كليه عوامل ضد انقلاب و جاسوسهاي بين المللي را شناسايي و براي هركدام تشكيل پرونده دهد و درصورت نداشتن مدرك و محرز بودن خطرناكي آنان – آنها را ربوده و اعدام نمايد.
آقايان و خانمها توجه كنيد در صورت نداشتن مدرك آنها را ربوده و اعدام نمايد حالا بفرماييد اگر قرار به مرز بندي تاريخي باشد بايد با عبدالله نوري مرز جنايت بست يا با رضا پهلوي؟»
در پي انتشار اين مقاله ابهاماتي پديد آمد و پرسش‌هايي مطرح شد. عمادالدين باقي نويسنده و پژوهنده تاريخ درباره اين سند و نيز برخي اشارات درباره تحقيقات تاريخي به اين شبهه جواب داده است، كه درپي مي‌آيد.

سايت رويداد

دشمني با مصدق به بهاي دفاع از كودتا (پاسخ دوباره به مقاله سيد محمود كاشاني)‌

مهره هاى سياه و سفيد در كتاب تاريخ مدارس

نسل گذار

اين مقاله در مجله ماهانه «بچه‌هاي شرق» ويژه‌نامه نوجوانان روزنامه شرق. شماره 32. آبان 1383، صفحه 35 با عنوان «اين كجا و آن كجا» چاپ شده است.
شأن نگارش مقاله به ده سال پيش از آن باز مي‌گردد. سال 1373 دختر كوچكم مينا به كلاس اول دبستان رفت. نخستين روز سال تحصيلي كه او را به مدرسه بردم شاهد مراسم چشمگيري بودم. جشني كه در آن دختران مدرسه با پوشيدن لباس‌هايي به سياق فرشتگان بر پا كرده و با گل و شيريني و دود كردن اسپند از كلاس اولي‌ها استقبال مي‌كردند و با كاغذهاي رنگي حياط مدرسه را تزيين كرده بودند. پدرها و مادرها لبخند زنان تجمع كرده و كودكان مشعوف و منتظر ورود به مدرسه بودند. در اين لحظه ناگهان اولين روز دبستان خودم در خاطره تداعي شد. همانجا در كاغذي تلفيق احساس آن روز را با خاطره‌ام نوشتم. اين برگ در لابلاي كاغذ نوشته‌هاي ديگر از چشم پنهان مانده بود تا اينكه در شهريور 1383 به صورت تصادفي آنرا يافتم. آقاي احمد غلامي سردبير فرهيخته بچه‌هاي شرق و آقاي محمد قوچاني سردبير ارجمند روزنامه شرق آنرا براي مجله مناسب ديدند و سرنوشتش درج در اين مجله بود.

انقلاب نرم ( اميد به دموكراسي در ايران )

جامعه شناسي كنكور، افسردگي و راهكارها

دو بال جنبش ضد استعماری

كاشاني و چهار قضيه

توليت خصوصي و مدني زندان راهي براي تضمين حقوق زندانيان

افزايش قتل‌هاي خانوادگي در ايران

افزايش قتل‌هاي خانوادگي در ايران

گزارش و مصاحبه بي.بي.سي درباره افزايش قتل‌هاي خانوادگي در ايران_يكشنبه 28/4/1383-18july2004

روزنامه اي براي جمهور

رهبران ما كتاب نمي‌خوانند

آيت الله خمينی، محور مشترک در بطن اختلاف ها

آيت الله خمينی، محور مشترک در بطن اختلاف ها

چشم انداز تاريخي پارلمان و دموكراسي در ايران

متن كامل

درباره يك نويسنده: روايت فرزند انقلاب از انقلاب

تاريخ وارونه:پاسخي به نقد هاي اخيربر كتاب بررسي انقلاب ايران

كاريزما، تبلور قدرت جامعه

ماهيت دموكراتيك نهاد مرجعيت‌

دموکراسي و راههاي دستيابي به آن

متن كامل

احياي شير و خورشيد(دستاورد مدني يك تجربه تلخ)

پيشرفت جامعه انساني در گرو عبور از سنگلاخ‌هاي زندگي است. در اين عبور، رويدادهاي هر چند تلخ را از سر مي‌گذراند و آنرا به منبعي براي تجربه مبدل مي‌سازد. در واقعه غمبار بم هزاران ماجراي ريز و درشت وجود دارد كه از آن ميان دو قضيه مختار اين گفتار است.
1 ـ هرج و مرج و سوء مديريت وسيع در امدادرساني:

2 ـ دومين قضيه كه در زلزله بم خودنمايي مي‌كرد آن بود كه عليرغم موج گسترده كمك رساني‌هاي مالي و جنسي توسط ايرانيان داخل و خارج كشور و دولت‌ها و ملت‌هاي ديگر نوعي حس بي‌اعتمادي وجود داشت.

اين مقاله سه روز پس از تحويل به روزنامه شرق در شماره108مورخ16/10/1382با تغيير عنوان به :هلال احمريا شير و خورشيد سرخ (ضرورت برپايي نهادي مستقل) در ستون سرمقاله به چاپ رسيد.

غمِ بم

سرمقاله روزنامه شرق
دوشنبه8/10/1382-29دسامبر2003

ساعت 5:28 دقيقه بامداد جمعه 5 دي 1382 زلزله‌اي به مقياس 3/6 درجه در مقياس ريشتر، بم و حوالي آن را تكان داد. از آن پس زلزله بم، اين قطعه زمين را به آتشفشان غم بدل ساخت. درست در همين دي ماه 30 سال پيش (دي ماه 1352) آقاي صالح نيكبخت كه امروز يكي از وكلاي شناخته شده در پرونده‌هاي مطبوعاتي و سياسي است در پي سفري به بم مقاله‌اي در كيهان آن روز نوشته و بم را «شهر بي‌خزان» ناميده بود. در دي‌ماه 1382 اين شهر بزرگترين خزان تاريخش را تجربه كرد و نيمي از جمعيت آن چون برگ‌ريزان پائيزي از درخت زندگي بر زمين افتادند و بم بي‌خزان ماتمكده شد. 2250 سال ايستادگي ارگ بم نماد ايستادگي يك ملت بود و شايد اين كنايه‌اي ابلغ از تصريح است كه با پائيز زندگي در بم، ارگ نيز فرو ريزد.

سبقت از حادثه

روزنامه شرق -11/10/1382ص4 (متن اصلي)

تجربه تاريخ پيوسته در گوش‌مان زمزمه مي‌كند كه علاج واقعه قبل از وقوع بايد كرد، بايد پيشاپيش حوادث حركت كرد نه اينكه دنباله‌رو حوادث باشيم. غم بم در كمين تهران نيز نشسته است. زمين و طبيعت كار خويش را مي‌كند و ما نيز بايد وظيفه خويش را عمل كنيم. نبايد طبيعت را به خاطر آنچه طبيعي عمل اوست سرزنش كرد. او همواره نهيب مي‌زند كه حادثه در راه است و با آمدنش زانوي غم بغل گرفتن و هيجان ورزيدن و همدلي كردن، گناه كوتاهي ما را نمي‌پوشاند و نمي‌بخشايد. حادثه ناگهان چون آوار مي‌آيد اما نمي‌توان گفت چنان مي‌آيد كه فرصت را سلب مي‌نمايد، زيرا از مدت‌ها پيشتر فرصت داده بود. اگر همين تدبير و بسيج نيرو و امكانات را كه حكومت و رهبرانش پس از واقعه به كار مي‌بندند پيش از آن به كار گيرند ديگر نمي‌توان آنها را مسئول اين فاجعه دانست